III AUA 583/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości emerytury. Wnioskodawca kwestionował sposób ustalenia jego stażu ubezpieczeniowego oraz podstawy wymiaru świadczenia, domagając się zaliczenia kilku okresów zatrudnienia i uwzględnienia wyższych dochodów z umowy agencyjnej. Sąd Okręgowy w Kielcach częściowo uwzględnił odwołanie, zaliczając okresy zatrudnienia od 16 marca 1964 r. do 27 października 1964 r., od 1 listopada 1966 r. do 30 marca 1967 r. oraz od 1 marca 1967 r. do 13 kwietnia 1967 r., jednak oddalił żądanie dotyczące uwzględnienia dochodów z umowy agencyjnej z lat 1978-1983. Sąd Okręgowy uznał, że przedstawione dowody (świadectwo pracy, zeznania świadka) nie były wystarczające do ustalenia dochodów z umowy agencyjnej. S. T. złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym pozostawienie bez rozpoznania wniosku o powołanie biegłego. Sąd Apelacyjny w Krakowie uznał apelację za zasadną, ale z innych powodów niż podniesione przez wnioskodawcę. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie ocenił możliwość uwzględnienia wynagrodzenia z umowy agencyjnej, koncentrując się na ogólnych zasadach dowodzenia wysokości zarobków, zamiast na przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej. Sąd Apelacyjny wskazał na przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. oraz rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych z dnia 14 lutego 1976 r., które dopuszczały przyjęcie jako podstawy wymiaru składki sześciokrotności najniższego wynagrodzenia miesięcznego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny nakazał organowi rentowemu przeliczenie emerytury wnioskodawcy, przyjmując wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wynoszący 71,16% dla okresu od 1 kwietnia 1978 r. do 15 czerwca 1983 r. (z uwzględnieniem okresu od 1 stycznia 1980 r. do 15 czerwca 1983 r. zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach FUS).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy wymiaru emerytury z okresów zatrudnienia na umowie agencyjnej, zaliczanie okresów zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego pomimo braku zgłoszenia.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu zatrudnienia wnioskodawcy (lata 70. i 80. XX wieku) oraz specyfiki umów agencyjnych z tamtego okresu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okresy zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej mogą stanowić podstawę wymiaru emerytury, a jeśli tak, to w jaki sposób należy ustalić wysokość dochodów z tego tytułu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej mogą stanowić podstawę wymiaru emerytury. Wysokość dochodów z tego tytułu należy ustalić zgodnie z przepisami dotyczącymi ubezpieczeń społecznych osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, dopuszczając możliwość przyjęcia sześciokrotności najniższego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce uspołecznionej jako podstawy wymiaru składki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy błędnie ocenił możliwość uwzględnienia dochodów z umowy agencyjnej, koncentrując się na ogólnych zasadach dowodzenia zarobków. Wskazał na przepisy prawa dotyczące ubezpieczeń społecznych osób na umowach agencyjnych, które pozwalają na ustalenie podstawy wymiaru składki w oparciu o sześciokrotność najniższego wynagrodzenia, co było korzystniejsze dla wnioskodawcy.
Czy okresy zatrudnienia, za które nie odprowadzono składek na ubezpieczenie społeczne z powodu braku zgłoszenia, mogą zostać zaliczone do stażu ubezpieczeniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy zatrudnienia mogą zostać zaliczone do stażu ubezpieczeniowego nawet w przypadku braku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i nieodprowadzenia składek, jeśli pracodawca nie dopełnił swoich obowiązków, a pracownik udowodnił fakt zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok II UK 185/06, uchwała II UZP 5/94), uznał, że brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych nie stanowi przeszkody do zaliczenia okresów zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego, jeśli pracownik udowodnił fakt zatrudnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Pomocnicze
u.u.s.a.z. art. 1 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne obejmuje osoby wykonujące odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia zawartej na okres co najmniej 15 dni.
u.u.s.a.z. art. 39 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
Podstawa do wydania rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych w sprawie trybu postępowania w zakresie ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
r.t.p.u.s. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych w sprawie trybu postępowania w zakresie ubezpieczenia społecznego osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
Możliwość przyjęcia jako podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne dla osób zatrudnionych na podstawie umowy agencyjnej, podstawy wymiaru odpowiadającej za dany rok kalendarzowy sześciokrotności kwoty najniższego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce uspołecznionej.
u.e.r.f.u.s. art. 18 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury z kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających rok przystąpienia do ubezpieczenia.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość uwzględnienia dochodów z umowy agencyjnej poprzez zastosowanie przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych i ustalenie podstawy wymiaru składki w oparciu o sześciokrotność najniższego wynagrodzenia. • Zaliczenie okresów zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego pomimo braku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego dotycząca braku wystarczających dowodów na ustalenie wysokości dochodów z umowy agencyjnej w oparciu o ogólne zasady dowodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje. • Apelacja podlega uwzględnieniu, jednakże z powodów innych, aniżeli podniesione w uzasadnieniu wywiedzionego środka odwoławczego. • Sąd I instancji pominął zupełnie w swoich rozważaniach to, że skoro w okresie od 1 kwietnia 1978 r. do 15 czerwca 1983 r. skarżący był zatrudniony na podstawie umowy agencyjnej w (...) Spółdzielni (...) w K. , a fakt ten nie budził wątpliwości (...), to należało odnieść się do stosownych przepisów regulujących kwestię podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej.
Skład orzekający
Feliksa Wilk
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Kowalska
sędzia
Ewa Drzymała
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury z okresów zatrudnienia na umowie agencyjnej, zaliczanie okresów zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego pomimo braku zgłoszenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu zatrudnienia wnioskodawcy (lata 70. i 80. XX wieku) oraz specyfiki umów agencyjnych z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście historycznych form zatrudnienia, i jak sąd drugiej instancji może skorygować błędy sądu pierwszej instancji, opierając się na właściwych przepisach.
“Umowa agencyjna a emerytura: jak sąd drugiej instancji zmienił zasady liczenia świadczenia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.