III AUa 499/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach. Wnioskodawca domagał się przyznania rekompensaty za okres od stycznia 1978 r. do marca 1994 r., kiedy pracował jako operator-maszynista spycharki. Sąd Okręgowy uznał jego odwołanie za zasadne, przyznając prawo do rekompensaty, ponieważ ustalił, że wnioskodawca udowodnił ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, kwalifikowanej jako praca maszynisty ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. Sąd Okręgowy oparł się na zeznaniach wnioskodawcy i świadka, a także na dokumentach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących rekompensaty oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację ZUS, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego i oddalając odwołanie. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nawet jeśli z niej nie skorzystała. Wnioskodawca, mimo udowodnienia ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, co wykluczyło jego prawo do rekompensaty. Sąd Apelacyjny nie obciążył wnioskodawcy kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest wyłączone, jeśli ubezpieczony nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, nawet jeśli z niej nie skorzystał.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rekompensatami i emeryturami pomostowymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawca, który udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, ale nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, jest uprawniony do rekompensaty z tytułu utraty możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nawet jeśli z niej nie skorzystała.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych oraz na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym prawo do rekompensaty jest wyłączone, jeśli ubezpieczony nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, niezależnie od tego, czy złożył wniosek o jej przyznanie.
Czy praca operatora-maszynisty spycharki gąsiennicowej w okresie od stycznia 1978 r. do marca 1994 r. może być uznana za pracę w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że praca ta spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach, kwalifikując ją jako pracę maszynisty ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny, oparł się na faktycznym charakterze wykonywanej pracy, zeznaniach świadków i dokumentach, uznając, że praca wnioskodawcy polegająca na obsłudze spycharki gąsiennicowej i wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy, kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ż. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
ustawa o emeryturach pomostowych art. 2 § pkt 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
ustawa o emeryturach pomostowych art. 21 § ust. 1, 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata przysługuje, jeżeli ubezpieczony ma co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 32 § ust. 2, 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane, gdy praca jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
rozporządzenie art. 4 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pracownicy wykonujący prace wymienione w wykazie A, w tym prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych, nabywają prawo do emerytury po spełnieniu określonych warunków.
k.p.c. art. 473
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, co wyklucza przyznanie rekompensaty zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. • Rekompensata ma charakter odszkodowawczy za utratę możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę, a wnioskodawca tej możliwości nie utracił.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca udowodnił ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co jest przesłanką pozytywną do przyznania rekompensaty. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS • prawo do świadczenia emerytalno-rentowego następuje z mocy ustawy z chwilą spełnienia przez ubezpieczonego wszystkich warunków wymaganych do jego powstania, decyzja organu rentowego ustalająca to prawo ma charakter deklaratoryjny • rekompensata, o której mowa w art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, nie przysługuje osobie, która ex lege nabyła prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, chociażby nie złożyła wniosku o to świadczenie i nie uzyskała prawa do niego potwierdzonego decyzją organu rentowego
Skład orzekający
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Rokicka-Radoniewicz
sędzia
Małgorzata Pasek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest wyłączone, jeśli ubezpieczony nabył prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, nawet jeśli z niej nie skorzystał."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rekompensatami i emeryturami pomostowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego prawa do rekompensaty dla osób pracujących w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych. Wyjaśnia kluczową przesłankę negatywną przyznania tego świadczenia.
“Czy praca w szczególnych warunkach gwarantuje dodatkowe świadczenie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.