# Co znaczy 'w okresie ubezpieczenia' przy niezdolności do pracy?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: pracownicze · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/zus-renta-niezdolnosc-w-okresie-ubezpieczenia*

**TL;DR:** „W okresie ubezpieczenia" oznacza, że niezdolność do pracy musi powstać w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego — czyli gdy ubezpieczony faktycznie podlega temu ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia lub innej działalności. Po ustaniu tytułu ubezpieczenia ochrona jest ograniczona: zasiłek chorobowy przysługuje tylko, jeśli niezdolność powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu i trwała bez przerwy co najmniej 30 dni (art. 7 ustawy zasiłkowej). Kontynuowanie działalności zarobkowej po ustaniu ubezpieczenia wyklucza prawo do zasiłku.

## 1. Niezdolność do pracy „w czasie trwania ubezpieczenia" — dwie drogi do zasiłku

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby **w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego**. SN wielokrotnie podkreślał, że art. 6 i art. 7 ustawy zasiłkowej stanowią dwie samoistne podstawy nabycia prawa do zasiłku. W wyroku „Każdy z tych przepisów [art. 6 i 7] stanowi samoistną podstawę do nabycia prawa do zasiłku chorobowego" ([I UK 269/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-269-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-ustaniu-ubezpieczenia-311633)) SN wyjaśnił, że nie można wymagać, aby okres wyczekiwania upłynął wyłącznie w trakcie trwania ubezpieczenia — wystarczy jego spełnienie przed ustaniem ubezpieczenia. Z kolei w „Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą nie jest okresem przerwy w ubezpieczeniu chorobowym" ([I UK 73/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-73-17/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-macierzynskim-324237)) SN potwierdził, że przerwa w ubezpieczeniu krótsza niż 30 dni nie przerywa ciągłości ubezpieczenia.

## 2. Po ustaniu tytułu ubezpieczenia — 14 dni ochrony

Po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego ochrona nie ustaje natychmiast. Art. 7 ustawy zasiłkowej przewiduje, że zasiłek przysługuje, jeżeli niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu i trwała bez przerwy co najmniej 30 dni. SN w „Świadczenie przewidziane w art. 7 ustawy zasiłkowej ma charakter wyjątkowy" ([I UK 269/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-269-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-ustaniu-ubezpieczenia-311633)) potwierdził, że świadczenie z art. 7 ma charakter wyjątkowy, ale stanowi pełnoprawną drogę do zasiłku. Kluczowe jest jednak, co stanowi „tytuł ubezpieczenia" — w uchwale „urlop bezpłatny nie stanowi tytułu ubezpieczenia chorobowego" ([III UZP 4/02](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-4-02/pracownik-urlop-bezplatny-zasilek-chorobowy-75668)) SN orzekł, że pracownik na urlopie bezpłatnym nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu, więc 14-dniowy termin liczy się od ostatniego dnia faktycznego ubezpieczenia, a nie od ustania stosunku pracy.

## 3. Kontynuowanie działalności zarobkowej wyklucza zasiłek po ustaniu ubezpieczenia

Art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej stanowi, że zasiłek chorobowy nie przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje lub podejmuje działalność zarobkową stanowiącą tytuł do ubezpieczenia chorobowego. SN w „Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia ma charakter wyjątkowy" ([II UK 336/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-336-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-dzialalnosc-gospodarcza-240813)) potwierdził, że samo posiadanie statusu wspólnika spółki komandytowej rodzi obowiązek ubezpieczenia i wyklucza zasiłek z poprzedniego tytułu, nawet przy nieopłaconych składkach. Jednakże w „regulacja art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego jedynie za taki okres po ustaniu zatrudnienia, w którym osoba zainteresowana rzeczywiście kontynuuje wykonywanie działalności zarobkowej" ([III UZP 5/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-5-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-ustaniu-ubezpieczenia-3057690)) SN doprecyzował, że wykluczenie dotyczy tylko okresu faktycznego kontynuowania działalności — po jej zakończeniu prawo do zasiłku „odżywa".

## 4. Wynagrodzenie z rady nadzorczej a „działalność zarobkowa"

W „wynagrodzenie za członkostwo w radzie nadzorczej spółki kapitałowej, o którym mowa w art. 392 § 1 k.s.h., takim świadczeniem natomiast nie jest" ([I UK 19/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-19-13/zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia-rada-nadzorcza-868095)) SN rozstrzygnął, że samo wynagrodzenie członka rady nadzorczej nie stanowi tytułu do ubezpieczenia chorobowego ani nie zapewnia świadczeń za okres niezdolności do pracy. SN wyraźnie rozróżnił art. 13 (sytuacja po ustaniu ubezpieczenia) i art. 17 (utrata prawa w trakcie ubezpieczenia), wskazując, że „art. 13, w znaczeniu podmiotowym, dotyczy osoby, która nie jest już ubezpieczonym" ([I UK 19/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-19-13/zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia-rada-nadzorcza-868095)).

## 5. Niezdolność do pracy przedsiębiorcy a ciągłość ubezpieczenia

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą okresy niezdolności do pracy nie oznaczają ustania ubezpieczenia. SA w Szczecinie w [III AUa 499/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-aua-499-19/rekompensata-za-prace-w-szczegolnych-warunkach-wykluczona-2333902) potwierdził, że wpis do CEIDG tworzy domniemanie prowadzenia działalności, a czasowa choroba go nie obala. SN w [II UKN 302/99](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ukn-302-99/niepodleganie-ubezpieczeniu-z-tytulu-dzialalnosci-gospodarczej-podczas-pobierania-zasilku-chorobowego-74049) wcześniej orzekł, że osoba niezdolna do pracy i pobierająca zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu działalności gospodarczej, której faktycznie nie wykonuje.

## 6. Ustanie niezdolności do pracy — znaczenie medyczne, nie prawne

W uchwale „ustanie poprzedniej niezdolności do pracy należy rozumieć jako ustanie niezdolności do pracy w znaczeniu medycznym" ([II UZP 7/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uzp-7-09/ustanie-niezdolnosci-do-pracy-znaczenie-medyczne-zasilek-chorobowy-2124594)) SN wyjaśnił kluczowe rozróżnienie: „ustanie niezdolności do pracy" w art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej oznacza ustanie medyczne, a nie wyczerpanie 182-dniowego okresu zasiłkowego. Ustawodawca celowo odróżnia „okres zasiłkowy" od „okresu niezdolności do pracy", co ma istotne znaczenie przy wliczaniu poprzednich okresów niezdolności spowodowanej tą samą chorobą z przerwą nieprzekraczającą 60 dni.

Źródła: I UK 269/18 (SN, 28.11.2019); II UK 336/18 (SN, 15.07.2020); III UZP 4/02 (SN, 12.06.2002); III UZP 5/18 (SN, 4.10.2018); I UK 19/13 (SN, 13.06.2013); I UK 73/17 (SN, 17.04.2018); II UZP 7/09 (SN, 2.09.2009); III AUa 499/19 (SA Szczecin, 13.02.2020); II UKN 302/99 (SN, 12.01.2000); art. 6, 7, 9, 13 ustawy zasiłkowej; [art. 13 u.s.u.s.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-systemie-ubezpieczen-spoecznych/art-13)

## Źródła (orzeczenia)

- [I UK 269/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-269-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-ustaniu-ubezpieczenia-311633) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-11-28
  > „a do zasiłku chorobowego. Każdy z tych przepisów stanowi samoistną podstawę do nabycia prawa do zasiłk"
- [I UK 73/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-73-17/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-macierzynskim-324237) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-04-17
  > „okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie jest okresem przerwy w ubezpieczeniu chorobowym"
- [III UZP 4/02](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-4-02/pracownik-urlop-bezplatny-zasilek-chorobowy-75668) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2002-06-12
- [II UK 336/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-336-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-dzialalnosc-gospodarcza-240813) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-07-15
  > „prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia ma charakter wyjątkowy"
- [III UZP 5/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-5-18/prawo-do-zasilku-chorobowego-po-ustaniu-ubezpieczenia-3057690) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-10-04
  > „regulacja art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego jedynie za taki okres po ustaniu zatrudnienia, w którym osoba zainteresowana rzeczywiście kontynuuje (podejmuje) wykonywanie działalności zarobkowej"
- [I UK 19/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-19-13/zasilek-chorobowy-po-ustaniu-zatrudnienia-rada-nadzorcza-868095) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-06-13
  > „Wynagrodzenie za członkostwo w radzie nadzorczej spółki kapitałowej, o którym mowa w art. 392 § 1 k.s.h., takim świadczeniem natomiast nie jest"
- [III AUa 499/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-aua-499-19/rekompensata-za-prace-w-szczegolnych-warunkach-wykluczona-2333902) — Sąd Apelacyjny w Lublinie — wyrok z 2020-02-12
- [II UKN 302/99](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-ukn-302-99/niepodleganie-ubezpieczeniu-z-tytulu-dzialalnosci-gospodarczej-podczas-pobierania-zasilku-chorobowego-74049) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2000-01-12
- [II UZP 7/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uzp-7-09/ustanie-niezdolnosci-do-pracy-znaczenie-medyczne-zasilek-chorobowy-2124594) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2009-09-02
  > „ustanie poprzedniej niezdolności do pracy” należy rozumieć jako ustanie niezdolności do pracy w znaczeniu medycznym"

## Przepisy

- [art. 13 u.s.u.s.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-systemie-ubezpieczen-spoecznych/art-13) — Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt