III AUa 471/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych decyzjami z dnia 16 sierpnia 2011 roku stwierdził, że M. J. i H. S. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług na rzecz Zakładu Produkcyjno-Handlowo-Usługowego (...) s.c. M. K. (1) i M. K. (2). Właściciele spółki wnieśli odwołania, domagając się ustalenia, że umowy te były umowami o dzieło. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił te odwołania. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację właścicieli spółki, uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Główną przyczyną uchylenia było naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 378 § 1 kpc w zw. z art. 865 i 866 kpc oraz art. 477¹¹ kpc. Sąd Apelacyjny wskazał, że spółka cywilna nie ma zdolności procesowej, a w jej imieniu powinni występować wspólnicy. Ponieważ decyzja ZUS dotyczyła obu wspólników, a jeden z nich (M. K. (2)) nie został prawidłowo wezwany do udziału w postępowaniu, Sąd Okręgowy powinien był wezwać go do udziału w sprawie przy ponownym rozpoznaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że spółka cywilna nie ma zdolności procesowej i jakie są tego konsekwencje proceduralne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyfiki postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych i statusu spółki cywilnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka cywilna posiada zdolność procesową w postępowaniu sądowym dotyczącym ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka cywilna nie posiada zdolności procesowej. W postępowaniu sądowym występują jej wspólnicy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące spółki cywilnej (art. 865, 866 kpc) oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące stron postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477¹¹ kpc), stwierdził, że spółka cywilna nie jest podmiotem praw i obowiązków w procesie, a stronami są jej wspólnicy.
Czy wspólnik spółki cywilnej może skutecznie reprezentować spółkę w postępowaniu sądowym, w tym wnieść odwołanie od decyzji ZUS, jeśli umowa spółki lub aneks do niej to przewiduje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie swoich uprawnień do prowadzenia spraw spółki. Jednakże, jeśli decyzja ZUS dotyczy obu wspólników, drugi wspólnik również powinien być stroną postępowania i zostać prawidłowo wezwany.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że choć aneks do umowy spółki upoważniał jednego ze wspólników do reprezentowania spółki na zewnątrz, w tym przed sądami, to sama spółka nie ma zdolności procesowej. Wobec tego, że decyzja ZUS dotyczyła obu wspólników, drugi wspólnik (M. K. (2)) powinien być wezwany do udziału w sprawie jako strona, niezależnie od pełnomocnictwa udzielonego drugiemu wspólnikowi.
Jakie są konsekwencje procesowe wadliwego ustalenia stron postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku wadliwego ustalenia stron, w szczególności braku wezwania do udziału w sprawie podmiotu, który powinien być stroną, sąd drugiej instancji powinien uchylić zaskarżony wyrok, znieść postępowanie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 378 § 1 kpc, który nakazuje sądowi drugiej instancji brać z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie wadliwe ustalenie stron (brak M. K. (2) jako strony) stanowiło podstawę do uchylenia wyroku i zniesienia postępowania na podstawie art. 386 § 2 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | właściciel spółki cywilnej, wnioskodawca |
| M. K. (2) | osoba_fizyczna | właściciel spółki cywilnej, wnioskodawca |
| Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy (...) s.c. | spółka | podmiot, którego dotyczy sprawa |
| M. J. | osoba_fizyczna | zainteresowana, ubezpieczona |
| H. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany, ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | organ_państwowy | organ rentowy, pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s.
Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wydania decyzji ZUS stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom społecznym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.c. art. 865
Kodeks cywilny
Reguluje prowadzenie spraw spółki cywilnej przez wspólników.
k.c. art. 866
Kodeks cywilny
Stwarza domniemanie umocowania każdego wspólnika do jednoosobowego reprezentowania spółki.
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Określa strony postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 476 § § 5 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje pojęcie 'ubezpieczonego' w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku, zniesienia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania lub naruszenia przepisów procesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustalenie stron postępowania, w szczególności brak wezwania do udziału w sprawie jednego ze wspólników spółki cywilnej. • Spółka cywilna nie posiada zdolności procesowej.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna nie ma zdolności procesowej • w procesie występują jedynie wspólnicy tej spółki • każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki • nie jest natomiast stroną tego postępowania zainteresowany
Skład orzekający
Bożena Szponar - Jarocka
przewodniczący-sprawozdawca
Maryla Pannert
sędzia
Dorota Zarzecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółka cywilna nie ma zdolności procesowej i jakie są tego konsekwencje proceduralne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych i statusu spółki cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych ze względu na istotne kwestie proceduralne dotyczące zdolności procesowej spółki cywilnej.
“Spółka cywilna w sądzie? Kluczowe błędy proceduralne, które mogą zniweczyć całe postępowanie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.