III AUA 352/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOrgan rentowy ZUS wydał decyzje stwierdzające, że A. Ł., będąca jedynym wspólnikiem spółki z o.o. "...". nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę od 26 września 2006 roku, a jedynie jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. w określonych okresach. Spółka i A. Ł. wniosły odwołania, argumentując, że wykonywane przez nią czynności spełniały cechy stosunku pracy, w tym podporządkowanie pracodawcy. Sąd Okręgowy w Koszalinie uwzględnił odwołania, uznając umowę o pracę za ważną i podkreślając rzeczywiste wykonywanie obowiązków pracowniczych oraz nadzór prezes zarządu. Sąd Okręgowy wskazał, że nawet w przypadku jedynego wspólnika, zatrudnienie pracownicze jest możliwe, jeśli istnieje rzeczywiste podporządkowanie i nadzór pracodawcy, a nie tylko formalne powiązania. Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołania. Sąd odwoławczy uznał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, status jedynego lub dominującego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. formalnie wyklucza możliwość podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę. Podkreślono, że przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma bezwzględnie obowiązujący charakter i traktuje wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, podlegającą ubezpieczeniom z tego tytułu. Sąd Apelacyjny uznał, że wszelkie czynności wykonywane przez wspólnika na rzecz spółki, nawet jeśli noszą cechy pracownicze, nie zmieniają faktu, że podlega on ubezpieczeniom jako przedsiębiorca, a nie pracownik. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołania, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym przez jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. oraz dominującego wspólnika.
Dotyczy sytuacji jedynego lub dominującego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zatrudniony w tej spółce na podstawie umowy o pracę, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę, lecz jako osoba prowadząca działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Status jedynego lub dominującego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. formalnie wyklucza możliwość podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę. Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje takiego wspólnika jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, podlegającą ubezpieczeniom z tego tytułu, niezależnie od faktycznie wykonywanych czynności na rzecz spółki.
Czy rzeczywiste wykonywanie obowiązków pracowniczych i podporządkowanie pracodawcy przez jedynego wspólnika spółki z o.o. może uzasadniać pracowniczy tytuł do ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli jedyny wspólnik wykonuje czynności pracownicze i podlega nadzorowi, jego status jako właściciela spółki wyklucza pracowniczy tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Status jedynego wspólnika jest dominujący nad statusem pracownika. Spółka z o.o. posiada odrębną osobowość prawną, a działalność prowadzi spółka, nie wspólnik. W przypadku jedynego wspólnika, wszelkie czynności wykonywane są na jego własny rachunek i ryzyko, co wyklucza istnienie stosunku pracy w rozumieniu art. 22 Kodeksu pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. - (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w D. | spółka | odwołująca (płatniczka składek) |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | odwołująca (pracownica/wspólniczka) |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy: wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe dotyczą pracowników.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podleganie ubezpieczeniom od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena materiału dowodowego przez sąd.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. wyklucza pracowniczy tytuł do ubezpieczeń społecznych. • Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter bezwzględnie obowiązujący. • Spółka z o.o. posiada odrębną osobowość prawną, a działalność prowadzi spółka, nie wspólnik. • W przypadku jedynego wspólnika, czynności wykonywane są na jego własny rachunek i ryzyko, co wyklucza stosunek pracy.
Odrzucone argumenty
Rzeczywiste wykonywanie obowiązków pracowniczych i podporządkowanie pracodawcy przez jedynego wspólnika uzasadnia pracowniczy tytuł do ubezpieczeń. • Nadzór prezesa zarządu nad jedynym wspólnikiem tworzy stosunek pracy. • Znajomość języków obcych i specjalistyczne umiejętności wspólnika uzasadniają zatrudnienie pracownicze. • Wcześniejsze kontrole ZUS nie wykazały nieprawidłowości w zakresie pracowniczego podlegania ubezpieczeniom.
Godne uwagi sformułowania
status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje „wchłonięty” przez status właściciela kapitału (pracodawcy) • tam, gdzie status pracownika (wykonawcy pracy) zostaje zdominowany przez status właścicielski, nie może być mowy o zatrudnieniu w ramach stosunku pracy wspólnika • jedyny wspólnik jest od pracodawcy (spółki z o.o.) niezależny ekonomicznie • przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej tworzy swoistą fikcję prawną
Skład orzekający
Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym przez jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. oraz dominującego wspólnika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji jedynego lub dominującego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego, z którym boryka się wielu przedsiębiorców – czy można być jednocześnie jedynym wspólnikiem spółki z o.o. i jej pracownikiem dla celów ubezpieczeń społecznych. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego, opierające się na utrwalonym orzecznictwie SN, dostarcza jasnej odpowiedzi i stanowi ważne wskazanie dla praktyki.
“Jedyny wspólnik spółki z o.o. nie jest pracownikiem dla ZUS – kluczowe orzeczenie Sądu Apelacyjnego”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.