III AUA 18/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku dotyczyła prawa do niezrealizowanego świadczenia wspierającego po zmarłym mężu, K. P. J. P., żona zmarłego, domagała się wypłaty świadczenia za okres od lutego do lipca 2024 r., argumentując, że mąż spełnił wszystkie warunki do jego otrzymania. Sąd Okręgowy w Łomży częściowo przychylił się do jej wniosku, przyznając świadczenie za lipiec 2024 r. (miesiąc śmierci męża), opierając się na art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro K. P. spełnił przesłanki do otrzymania świadczenia, to można uznać je za "pobierane", nawet jeśli nie zostało jeszcze wypłacone. Sąd Apelacyjny zmienił jednak ten wyrok. Kluczową kwestią stała się interpretacja pojęcia "pobierania świadczenia wspierającego" w kontekście art. 4 ust. 3 ustawy. Sąd odwoławczy, odwołując się do wykładni językowej i celowościowej, uznał, że świadczenie jest "pobierane" tylko wtedy, gdy zostało faktycznie wypłacone lub przynajmniej osoba otrzymała informację o jego przyznaniu. W tej sprawie K. P. zmarł 10 lipca 2024 r., po złożeniu wniosku o świadczenie i uzyskaniu decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, ale przed otrzymaniem informacji o przyznaniu świadczenia przez ZUS lub decyzji odmownej. Sąd Apelacyjny stwierdził, że samo spełnienie przesłanek formalnych nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do świadczenia i jego pobieraniem. Podkreślono, że świadczenie wspierające ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu. W związku z tym, że zmarły nie pobierał świadczenia, jego żona nie miała prawa do jego wypłaty, nawet za miesiąc śmierci. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego w pkt 1, i oddalił apelację wnioskodawczyni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "pobierania świadczenia wspierającego" w kontekście śmierci uprawnionego oraz charakteru osobistego tego świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci osoby uprawnionej do świadczenia wspierającego przed jego faktycznym przyznaniem i wypłatą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku śmierci osoby, która spełniła przesłanki do uzyskania świadczenia wspierającego, ale nie otrzymała jeszcze informacji o jego przyznaniu lub decyzji odmownej, można wypłacić niezrealizowane świadczenie jej małżonkowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wspierające nie jest dziedziczne i nie można go wypłacić małżonkowi, jeśli zmarły nie "pobierał" świadczenia, co oznacza faktyczną wypłatę lub otrzymanie informacji o przyznaniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zinterpretował pojęcie "pobierania świadczenia" jako faktyczną wypłatę lub otrzymanie informacji o przyznaniu, a nie tylko spełnienie formalnych przesłanek. Świadczenie wspierające ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego.
Czy świadczenie wspierające jest dziedziczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wspierające nie jest dziedziczne, ponieważ ma charakter osobisty i jest ściśle związane z sytuacją zdrowotną i życiową osoby niepełnosprawnej.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniu wspierającym nie zawiera przepisów pozwalających na dziedziczenie tego świadczenia. Jest ono adresowane do konkretnej osoby niepełnosprawnej i wygasa wraz z jej śmiercią.
Czy można wypłacić niezrealizowane świadczenie wspierające za okres inny niż miesiąc śmierci uprawnionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, wypłata niezrealizowanego świadczenia po zmarłej osobie jest możliwa tylko za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon.
Uzasadnienie
Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym wprost wskazuje, że wypłata świadczenia po zmarłej osobie możliwa jest tylko za miesiąc, w którym doszło do zgonu osoby uprawnionej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| K. P. | osoba_fizyczna | zmarły uprawniony do świadczenia |
Przepisy (12)
Główne
u.ś.w. art. 4 § 3
Ustawa o świadczeniu wspierającym
W razie śmierci osoby uprawnionej do świadczenia wspierającego, świadczenie przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc już wypłacone osobie zmarłej. Roszczenie wygasa po 12 miesiącach od śmierci.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 3 § 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Cel świadczenia: częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych osób niepełnosprawnych.
u.ś.w. art. 3 § 2
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Świadczenie przysługuje osobom pełnoletnim posiadającym decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia (70-100 punktów).
u.ś.w. art. 9 § 1-3
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Wniosek o świadczenie składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna.
u.ś.w. art. 13 § 1-5
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Przyznanie świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji; ZUS udostępnia informację na profilu informacyjnym. W przypadku odmowy lub uchylenia świadczenia wydawana jest decyzja.
u.r.z.o.n. art. 6b § 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
u.r.z.o.n. art. 4b § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy skali potrzeby wsparcia.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany lub oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1-2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje wypłatę świadczeń po śmierci osoby, która zgłosiła wniosek, ale nie ma zastosowania do świadczenia wspierającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmarły K. P. nie "pobierał" świadczenia wspierającego w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy, co oznacza, że nie zostało mu ono faktycznie wypłacone ani nie otrzymał informacji o jego przyznaniu. • Świadczenie wspierające ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu. • Wypłata niezrealizowanego świadczenia jest możliwa tylko za miesiąc, w którym nastąpił zgon, a nie za wcześniejszy okres.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że spełnienie przesłanek do otrzymania świadczenia wspierającego jest równoznaczne z jego "pobieraniem", nawet jeśli nie zostało wypłacone. • Żądanie wypłaty świadczenia za okres od lutego do lipca 2024 r. przez J. P.
Godne uwagi sformułowania
"pobierać", "pobierać" oznaczają m.in. wziąć wiele czegoś po kolei albo z wielu miejsc; wziąć coś jako zapłatę, wynagrodzenie, przydział itp.; odebrać od kogoś należność, jakąś opłatę • świadczenie wspierające nie jest dziedziczne • nie można uznać, iż miał on przyznane prawo do tego świadczenia i je pobierał • samo uzyskanie prawomocnego orzeczenia o poziomie wsparcia nie jest równoznaczne z uzyskaniem prawa do świadczenia i jego wypłaty
Skład orzekający
Teresa Suchcicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"pobierania świadczenia wspierającego\" w kontekście śmierci uprawnionego oraz charakteru osobistego tego świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci osoby uprawnionej do świadczenia wspierającego przed jego faktycznym przyznaniem i wypłatą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia wspierającego i porusza kwestię praw po śmierci osoby uprawnionej, co jest istotne dla wielu rodzin. Wykładnia pojęcia "pobierania świadczenia" jest kluczowa.
“Czy świadczenie wspierające po śmierci można odziedziczyć? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.