III AUa 1717/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie spółki z o.o. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku z dnia 17 lipca 2018 r. W pierwotnym wyroku Sąd Apelacyjny uchylił decyzję ZUS i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, jednocześnie odstępując od obciążania ZUS kosztami zastępstwa procesowego, powołując się na art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Spółka zarzuciła naruszenie tego przepisu, argumentując, że ZUS był stroną przegrywającą, a nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia go kosztami. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę co do zasady obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty. Art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek, ale jego stosowanie wymaga szczególnego uzasadnienia i nie może być dowolne. Sąd stwierdził, że mimo wniesienia apelacji przez ZUS, to organ rentowy ostatecznie przegrał sprawę, gdyż jego decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny nie umotywował zastosowania art. 102 k.p.c. w pierwotnym wyroku, a w ocenie składu rozpoznającego zażalenie, nie wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony. W związku z tym zmieniono orzeczenie o kosztach, zasądzając od ZUS na rzecz spółki kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz 330 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy strona przegrywająca jest organem państwowym, a także kwestia podmiotowości spółki cywilnej jako płatnika składek.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji ZUS i przekazania do ponownego rozpoznania. Kwestia podmiotowości spółki cywilnej jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy, którego decyzja została uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania, jest stroną przegrywającą sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy, którego decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, jest stroną przegrywającą sprawę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo wniesienia apelacji przez organ rentowy, ostateczne rozstrzygnięcie (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania) oznacza, że organ ten jest stroną przegrywającą.
Czy w okolicznościach sprawy wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy nie wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony, który uzasadniałby odstąpienie od obciążenia organu rentowego kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczególnego uzasadnienia, a w tej sprawie, gdzie organ rentowy sam przyznał nieprawidłowość decyzji i nie wnosił o zastosowanie art. 102 k.p.c., nie było podstaw do odstąpienia od zasądzenia kosztów na rzecz strony wygrywającej.
Czy spółka cywilna posiada podmiotowość prawną i może być płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne?
Odpowiedź sądu
Nie, spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie jest płatnikiem składek.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że decyzja wydana przeciwko spółce cywilnej jest nieważna, ponieważ spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie jest płatnikiem składek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik postępowania |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
| E. H. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| T. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę co do zasady obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Stosowanie tego przepisu wymaga szczególnego uzasadnienia i nie może być dowolne.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia lub uchyla zaskarżone orzeczenie, wydając nowe rozstrzygnięcie.
k.p.c. art. 397
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.
u.k.s.c. art. 36
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz.U. z 2015r. poz. 1800 art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za zastępstwo procesowe w postępowaniu apelacyjnym.
Dz.U. z 2015r. poz. 1800 art. 10 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za zastępstwo procesowe w postępowaniu zażaleniowym.
Dz.U. z 2015r. poz. 1800 art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dz.U. z 2015r. poz. 1800 art. 2 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
k.p.c. art. 477 § 14a
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy, którego decyzja została uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania, jest stroną przegrywającą sprawę. • Nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. • Spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie może być płatnikiem składek.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie jest płatnikiem składek • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami • norma ta pozwala na wyłączenie podstawowej zasady systemu repartycji kosztów procesu (...) w sytuacjach wyjątkowych • stosowanie tego przepisu mogło następować w sposób całkowicie dowolny • obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności • sam apelujący organ rentowy został stroną przegrywającą spór
Skład orzekający
Alicja Kolonko
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Ansion
sędzia
Witold Nowakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza gdy strona przegrywająca jest organem państwowym, a także kwestia podmiotowości spółki cywilnej jako płatnika składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji ZUS i przekazania do ponownego rozpoznania. Kwestia podmiotowości spółki cywilnej jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak można skutecznie walczyć o zwrot kosztów procesowych, nawet gdy sąd pierwszej instancji zastosował wyjątkowy przepis (art. 102 kpc). Podkreśla znaczenie prawidłowej reprezentacji i argumentacji prawnej.
“ZUS przegrał sprawę o koszty: spółka odzyskała pieniądze dzięki skutecznemu zażaleniu.”
Dane finansowe
WPS: 31 663 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 2700 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym: 330 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.