III AUa 1713/24Pozorną umowa zlecenia tarcza antykryzysowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia zawartej między V. F. a N. E. na roznoszenie ulotek. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że umowa była ważna i stwierdził podleganie ubezpieczeniom od 17 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy ustalił, że V. F. faktycznie wykonywał umowę, roznosząc ulotki, a opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS wynikało z błędu pracownika. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uzupełnił postępowanie dowodowe i stwierdził, że w podobnych sprawach dotyczących płatnika N. E. i innych zleceniobiorców, sądy również uznały umowy za pozorne lub zawarte w celu obejścia prawa. Analiza akt innych spraw wykazała, że umowy te, zawierane w okresie pandemii, miały na celu wykazanie spełnienia warunków do uzyskania świadczeń z Tarczy Antykryzysowej. Sąd Apelacyjny uznał, że umowa zlecenia między V. F. a N. E. była pozorna lub miała charakter grzecznościowy, a jej celem było uzyskanie przez płatnika świadczeń z Tarczy Antykryzysowej. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając odwołanie od decyzji ZUS i zasądzając koszty postępowania na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pozorności umów zlecenia w kontekście świadczeń z Tarczy Antykryzysowej oraz ocena rzeczywistego charakteru stosunku prawnego.
Dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i programów osłonowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa zlecenia zawarta w celu roznoszenia ulotek, z opóźnieniem w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, podlega przepisom o ubezpieczeniach społecznych, czy też jest pozorna lub ma charakter grzecznościowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa zlecenia była pozorna lub miała charakter grzecznościowy, zawarta w celu obejścia prawa i uzyskania świadczeń z Tarczy Antykryzysowej, w związku z czym odwołujący nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, analizując całokształt materiału dowodowego, w tym podobne sprawy dotyczące tego samego płatnika, uznał, że umowa zlecenia nie była faktycznie wykonywana, a jej celem było wykazanie spełnienia warunków do uzyskania świadczeń z Tarczy Antykryzysowej. Podkreślono znaczenie opóźnienia w zgłoszeniu do ZUS oraz kontekst pandemii.
Czy opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia ma wpływ na podleganie tym ubezpieczeniom?
Odpowiedź sądu
Choć termin 7 dni na zgłoszenie ma charakter instrukcyjny, w kontekście pozorności umowy i celu obejścia prawa, opóźnienie to stanowi jeden z elementów wskazujących na nierzeczywisty charakter stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że choć termin 7 dni na zgłoszenie jest instrukcyjny, to znaczące opóźnienie, w połączeniu z innymi okolicznościami (np. kontekst pandemii, skorzystanie z Tarczy Antykryzysowej), wzmacnia argumentację o pozorności umowy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. F. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| N. E. | osoba_fizyczna | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| V. F. (2) | osoba_fizyczna | odwołujący |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń trwa od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
u.s.u.s. art. 36 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o zleceniu do świadczenia usług.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Częściowa nieważność czynności prawnej.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do stwierdzenia przez organ rentowy podlegania ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do stwierdzenia przez organ rentowy podlegania ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 83 § § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Połączenie spraw do wspólnego rozpoznania.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonej decyzji przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony za wynik sporu.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia była pozorna lub miała charakter grzecznościowy. • Celem zawarcia umowy było obejście prawa i uzyskanie świadczeń z Tarczy Antykryzysowej. • Faktyczne wykonywanie umowy nie zostało udowodnione. • Znaczące opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS. • Kontekst pandemii i obostrzeń ograniczał możliwość roznoszenia ulotek.
Odrzucone argumenty
Umowa zlecenia była ważna i faktycznie wykonywana. • Opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS wynikało z błędu pracownika. • Roznoszenie ulotek było działaniem promocyjnym, uzasadnionym nawet w okresie pandemii.
Godne uwagi sformułowania
całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje na to, że umowa pomiędzy płatnikiem a ubezpieczonym była pozorna, ewentualnie miała charakter grzecznościowy • dostarczony przez strony umowy materiał dowodowy – w szczególności rzekomy fakt wypłaty wynagrodzenia – wskazuje, został on stworzony jedynie w celu uwiarygodnienia wersji stron • nie budziło również wątpliwości Sądu, że każdy przedsiębiorca ma prawo promować prowadzoną przez siebie działalność, także w sytuacji, kiedy działalność się jeszcze nie rozpoczęła lub jest czasowo zawieszona lub ograniczona. • Sąd Najwyższy, który stwierdza podleganie ubezpieczeniom społecznym, może – bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia, wskazujące na charakter stosunku prawnego, którym strony zamierzały się poddać – ustalić rzeczywisty jego charakter i istniejący tytuł ubezpieczenia.
Skład orzekający
Marcin Graczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pozorności umów zlecenia w kontekście świadczeń z Tarczy Antykryzysowej oraz ocena rzeczywistego charakteru stosunku prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i programów osłonowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują umowy zlecenia w kontekście programów pomocowych państwa, co jest aktualnym i ważnym tematem dla przedsiębiorców i prawników.
“Pozorna umowa zlecenia dla Tarczy Antykryzysowej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.