III AUA 1695/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa C. K. do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawca przepracował jedynie 13 lat, 1 miesiąc i 11 dni w warunkach szczególnych, podczas gdy wymagane było 15 lat. Sąd Okręgowy w Tarnowie przyznał emeryturę, doliczając okresy pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, w tym okresy, gdy wnioskodawca wykonywał dodatkowe czynności związane z konwojowaniem i rozliczaniem ładunku. Sąd Okręgowy uznał, że te dodatkowe czynności nie wykluczają zaliczenia pracy do warunków szczególnych. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego, argumentując, że praca miała charakter mieszany (kierowca-konwojent) i nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację ZUS. Sąd uznał, że czynności związane z odbiorem, sprawdzeniem, zabezpieczeniem i rozliczeniem ładunku są immanentnie związane z pracą kierowcy samochodu ciężarowego, nawet jeśli były formalnie ujęte w umowie zlecenia. Sąd podkreślił, że w latach 70. i 80. XX wieku takie czynności były standardem dla kierowców i nie wykluczały zaliczenia okresu pracy do warunków szczególnych. Sąd Apelacyjny uzupełnił ustalenia faktyczne dotyczące okresu obowiązywania umowy zlecenia na konwojowanie, stwierdzając, że nie była ona zawarta w całym spornym okresie, a nawet jeśli, to czynności w niej opisane nie wykluczały uznania pracy za wykonywaną w warunkach szczególnych. W konsekwencji, wnioskodawca spełnił wymóg 15 lat pracy w warunkach szczególnych i nabył prawo do emerytury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego z dodatkowymi obowiązkami za pracę w warunkach szczególnych dla celów emerytalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji prawa emerytalnego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, obejmujący dodatkowe czynności związane z konwojowaniem i rozliczaniem ładunku, może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dodatkowe czynności są immanentnie związane z pracą kierowcy i nie wykluczają uznania pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że czynności takie jak sprawdzenie ilości i rodzaju ładunku, czuwanie nad jego ułożeniem i bezpieczeństwem, a także uzyskanie potwierdzenia odbioru, są standardowymi i immanentnymi obowiązkami kierowcy samochodu ciężarowego, nawet jeśli były formalnie ujęte w umowie zlecenia. Podkreślono, że potrzeba dodatkowego konwojenta wynika zazwyczaj z wyjątkowych sytuacji, a rutynowe czynności kierowcy nie powinny być dyskwalifikowane z powodu formalnego wydzielenia ich w osobną umowę.
Czy praca kierowcy samochodu ciężarowego, który wykonuje dodatkowe czynności związane z rozliczeniem ładunku i odpowiedzialnością materialną, jest wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu przepisów o pracy w warunkach szczególnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli te dodatkowe czynności nie stanowią dominującej części pracy i nie wykluczają uznania pracy za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że czynności opisane w umowie zlecenia na konwojowanie były uboczne i krótkotrwałe w stosunku do zasadniczych czynności kierowcy. Podkreślono, że obowiązek ochrony mienia pracodawcy, w tym przewożonego ładunku, jest inherentny dla stosunku pracy kierowcy, a formalne określenie tych czynności jako konwojowania nie zmienia ich charakteru w kontekście pracy w warunkach szczególnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa emerytalno-rentowa art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalno-rentowa art. 32 § 1-2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie RM z 7 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Wskazuje na wykaz A, poz. 2 działu VIII (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony).
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p. art. 100 § 2
Kodeks pracy
Obowiązek pracownika ochrony mienia pracodawcy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe czynności związane z konwojowaniem i rozliczaniem ładunku są immanentnie związane z pracą kierowcy samochodu ciężarowego. • Praca kierowcy samochodu ciężarowego, nawet z dodatkowymi obowiązkami, może być uznana za wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. • Okresy pracy, w których wnioskodawca wykonywał dodatkowe czynności, powinny zostać doliczone do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Odrzucone argumenty
Praca wnioskodawcy miała charakter mieszany (kierowca-konwojent) i nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. • Czynności konwojenta nie są zaliczane do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. • Praca kierowcy łączona z czynnościami konwojenta wyklucza możliwość zaliczenia tych okresów pracy do szczególnego stażu pracy, jako niewykonywanych w pełnym wymiarze czasu pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny stoi przy tym na stanowisku, iż zarzut naruszenia prawa materialnego w zasadzie można podnosić jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje się dokonanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie jest równoznaczne właśnie z tzw. błędem subsumcji, czyli błędnym przyjęciu lub zaprzeczeniu związku, jaki występuje między faktami ustalonymi w procesie a określoną normą prawną. • Sąd Apelacyjny w składzie orzekającym, na tle okoliczności przedmiotowej sprawy nie podziela zatem stanowiska jakie zdaje się płynąć z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2018r. (III UZP 8/17 lex nr 2433060), iż pod pojęciem prac immanentnie związanych w z wykonywaniem zatrudnienia na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego należy rozumieć tylko takie prace, których realizację nie można powierzyć innym osobom (np. konwojentom). • Czynności wskazane w przedmiotowej umowie zlecenia były to czynności ubocznie i krótkotrwale w stosunku do zasadniczych czynności polegających na samym tylko prowadzeniu samochodu ciężarowego.
Skład orzekający
Grażyna Wiśniewska
przewodniczący
Dariusz Płaczek
sprawozdawca
Krystian Serzysko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego z dodatkowymi obowiązkami za pracę w warunkach szczególnych dla celów emerytalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji prawa emerytalnego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące pracy w warunkach szczególnych, co jest kluczowe dla wielu osób ubiegających się o wcześniejszą emeryturę. Pokazuje też, jak ważne są szczegółowe analizy obowiązków pracowniczych.
“Czy praca kierowcy z dodatkowymi obowiązkami to praca w warunkach szczególnych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.