III AUa 1306/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa S. P. do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wymaga udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999 roku. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia okresów pracy w (...) Spółdzielni (...) w D. (od 19 marca 1977 do 15 września 1991) oraz w N. Spółdzielni (...) w N. (od 25 marca 1996 do 3 listopada 1997). Organ rentowy oraz Sąd Okręgowy uznali, że praca wykonywana jako członek spółdzielni produkcyjnej lub na podstawie umowy zlecenia nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów prawa, co skutkowało odmową przyznania emerytury. Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego i opierając się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, potwierdził, że status pracownika jest warunkiem koniecznym do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd podkreślił, że świadectwa pracy i świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie są dokumentami urzędowymi i nie przesądzają o charakterze zatrudnienia, jeśli inne dowody wskazują na stosunek członkostwa lub umowę zlecenia. W związku z tym, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach jako pracownik, jego apelacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca jako członek spółdzielni lub na umowie zlecenia nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, nawet jeśli wydano odpowiednie świadectwa.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z prawem do emerytury na podstawie przepisów sprzed 1999 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana w ramach członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub na podstawie umowy zlecenia może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca wykonywana jako członek spółdzielni produkcyjnej lub na podstawie umowy zlecenia nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów prawa, ponieważ warunkiem koniecznym jest istnienie stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym możliwość nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny z tytułu pracy w szczególnych warunkach dotyczy wyłącznie pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Dokumenty takie jak świadectwa pracy czy świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie są dokumentami urzędowymi i nie przesądzają o charakterze zatrudnienia, jeśli inne dowody wskazują na stosunek członkostwa lub umowę zlecenia.
Czy świadectwo pracy lub świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest wystarczającym dowodem na istnienie stosunku pracy w celu ustalenia prawa do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadectwa te nie są dokumentami urzędowymi i nie przesądzają o charakterze zatrudnienia, jeśli inne dowody wskazują na inny stosunek prawny (np. członkostwo w spółdzielni, umowa zlecenie).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że świadectwa te są dokumentami prywatnymi, a ich treść może być kwestionowana przez inne dowody, w tym dokumenty potwierdzające status członka spółdzielni lub wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia. W tym przypadku dokumenty te jednoznacznie wskazywały na inny charakter zatrudnienia niż stosunek pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Dodatkowe warunki obejmują nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązanie stosunku pracy (warunek nieobowiązujący od 1 stycznia 2013 r.).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 2 § 1
Okresy pracy uzasadniające prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu to okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 4 § 1
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: wiek emerytalny 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2 i 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, odsyłając do przepisów dotychczasowych.
u.e.r.f.u.s. art. 27 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa podstawowy wiek emerytalny.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja dokumentu prywatnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana jako członek spółdzielni produkcyjnej nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów prawa emerytalnego. • Praca wykonywana na podstawie umowy zlecenia nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów prawa emerytalnego. • Świadectwa pracy i świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie są dokumentami urzędowymi i nie przesądzają o charakterze zatrudnienia, jeśli inne dowody wskazują na stosunek członkostwa lub umowę zlecenia.
Odrzucone argumenty
Okresy pracy jako członek spółdzielni produkcyjnej powinny być zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. • Okresy pracy na podstawie umowy zlecenia powinny być zaliczone do stażu pracy w szczególnych warunkach. • Wydane świadectwa pracy i świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach powinny być wystarczającym dowodem na pracowniczy charakter zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pracy w oparciu o członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej wyklucza przyjęcie, że dana osoba wykonywała pracę w warunkach szczególnych uprawniającą do emerytury we wcześniejszym wieku • praca w charakterze członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie daje prawa do przejścia na emeryturę w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny z uwagi na zatrudnienie w szczególnych warunkach • przewidziana w cytowanym na wyżej art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS możliwość nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1 ustawy dotyczy tylko ubezpieczonych posiadających status pracownika i pod warunkiem wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Skład orzekający
Bogdan Świerk
przewodniczący
Krystyna Smaga
sędzia
Marcjanna Górska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca jako członek spółdzielni lub na umowie zlecenia nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, nawet jeśli wydano odpowiednie świadectwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z prawem do emerytury na podstawie przepisów sprzed 1999 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria uznawania pracy w szczególnych warunkach, co ma bezpośrednie przełożenie na prawo do wcześniejszej emerytury.
“Czy praca w spółdzielni lub na zleceniu to praca w szczególnych warunkach? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.