III AUa 1074/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonej M. Z. do emerytury i jej wysokości. Ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę we wrześniu 2008 r., jednak organ rentowy odmówił jej przyznania, wskazując na niespełnienie wymaganego 30-letniego stażu pracy oraz fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło na jej wniosek. Odmówiono również zaliczenia okresu studiów, urlopu dziekańskiego, praktyki robotniczej i opieki nad matką. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił decyzję w części, zaliczając okres studenckiej praktyki robotniczej jako nieskładkowy, ale w pozostałej części oddalił odwołanie. Ubezpieczona wniosła apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd uznał, że ubezpieczona nie spełniła warunków do przejścia na emeryturę od 1 września 2008 r., ponieważ stosunek pracy nie został rozwiązany na jej wniosek, a ogólny staż ubezpieczeniowy nie osiągnął wymaganego 30-letniego okresu. Sąd szczegółowo analizował możliwość zaliczenia różnych okresów, w tym urlopu dziekańskiego (nie spełniał wymogów opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny), praktyki studenckiej (jako okres nieskładkowy) oraz zatrudnienia na umowę zlecenia (nie spełniało wymogu stałego zatrudnienia przez co najmniej 6 miesięcy). Sąd Apelacyjny podkreślił, że rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela jest warunkiem koniecznym do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, nawet w przypadku nauczycieli urodzonych po 1948 r. Omyłka pisarska w uzasadnieniu Sądu Okręgowego dotycząca długości stażu ubezpieczeniowego nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, w tym wymogu rozwiązania stosunku pracy na wniosek, a także zaliczania okresów nieskładkowych (praktyki studenckie, opieka nad rodziną) i składkowych (umowy zlecenia).
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących nauczycieli i okresów sprzed 1999 r. Interpretacja wymogu rozwiązania stosunku pracy na wniosek jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy okres studenckiej praktyki robotniczej może być zaliczony do okresów nieskładkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres studenckiej praktyki robotniczej może być zaliczony do okresów nieskładkowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 25 sierpnia 2004 r. sygn. akt III AUa 1171/03 wskazał, że umowy zawierane w latach siedemdziesiątych przez uczelnie z jednostkami gospodarki uspołecznionej o tzw. robotnicze praktyki studentów nie stwarzały po stronie studentów statusu pracownika i nie zostały włączone przez ustawodawcę do katalogu okresów składkowych, ale mogą być zaliczone jako okres nieskładkowy.
Czy okres urlopu dziekańskiego udzielonego w celu opieki nad matką, która nie była uznana za całkowicie niezdolną do pracy, może być zaliczony do okresów nieskładkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okres urlopu dziekańskiego udzielonego w celu opieki nad matką, która nie była uznana za całkowicie niezdolną do pracy lub osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, nie może być zaliczony do okresów nieskładkowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 7 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okresy nieskładkowe obejmują opiekę nad członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji albo za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. W przypadku ubezpieczonej, matka nie spełniała tych kryteriów.
Czy okres zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia przez jeden miesiąc może być zaliczony do okresów składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okres zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia trwający tylko jeden miesiąc nie może być zaliczony do okresów składkowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami obowiązującymi w latach 70-tych, praca na podstawie umowy zlecenia była zaliczana do okresów zatrudnienia (składkowych) tylko wtedy, gdy trwała nieprzerwanie co najmniej 6 miesięcy. Miesięczny okres pracy na umowę zlecenie nie spełniał tego wymogu.
Czy nauczyciel urodzony po 31 grudnia 1948 r. może przejść na emeryturę bez względu na wiek, jeśli stosunek pracy nie został rozwiązany na jego wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek, nawet dla nauczycieli urodzonych po 31 grudnia 1948 r.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na jednolite stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przepis art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela, mimo pewnych wyłączeń dotyczących terminu rozwiązania stosunku pracy, nadal wymaga, aby rozwiązanie to nastąpiło na wniosek nauczyciela, zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy.
Czy okres nauki w szkole wyższej, przerywany urlopem dziekańskim, może być zaliczony do okresów nieskładkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okres nauki w szkole wyższej, pod warunkiem ukończenia jej w wymiarze określonym w programie studiów, może być zaliczony do okresów nieskładkowych. Urlop dziekański przerywa ten okres, a korzystniejszy okres zatrudnienia (składkowy) ma pierwszeństwo przed okresem nauki (nieskładkowym).
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okres nauki w szkole wyższej jest okresem nieskładkowym pod warunkiem ukończenia studiów. Urlop dziekański przerywa ten okres. Ponadto, jeśli okresy składkowe i nieskładkowe się zbiegają, uwzględnia się okres korzystniejszy, którym jest okres zatrudnienia (składkowy).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (20)
Główne
u.e.r. FUS art. 7 § 7
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 7 § 9
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 6 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Karta Nauczyciela art. 86
Ustawa Karta Nauczyciela
Karta Nauczyciela art. 88 § 2a
Ustawa Karta Nauczyciela
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Karta Nauczyciela art. 88
Ustawa Karta Nauczyciela
u.p.z.e.p. art. 5 § 1
Ustawa o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
u.u.s. zlecenia
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 30 § 1
Kodeks pracy
u.e.r. FUS art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 25
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 29
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r. FUS art. 47
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nauczyciel urodzony po 1948 r. musi rozwiązać stosunek pracy na swój wniosek, aby przejść na emeryturę bez względu na wiek. • Okres pracy na umowę zlecenie trwający tylko jeden miesiąc nie jest okresem składkowym. • Okres urlopu dziekańskiego w celu opieki nad matką, która nie była uznana za niepełnosprawną w stopniu znacznym, nie jest okresem nieskładkowym. • Okres studenckiej praktyki robotniczej może być zaliczony jako okres nieskładkowy.
Odrzucone argumenty
Prawo do emerytury od 1 września 2008 r. z uwagi na niespełnienie wymogu rozwiązania stosunku pracy na wniosek. • Zaliczenie okresu urlopu dziekańskiego jako okresu nieskładkowego. • Zaliczenie okresu zatrudnienia na umowę zlecenie jako okresu składkowego. • Zaliczenie okresu studiów w pełnym wymiarze jako okresu nieskładkowego pomimo urlopu dziekańskiego i korzystniejszego okresu zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
rozwiązanie stosunku pracy na swój wniosek jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek • okres pracy na podstawie umowy zlecenia wykonywanej jedynie przez okres 1 miesiąca – jak to miało miejsce w przypadku ubezpieczonej – nie jest zatem okresem zaliczanym do okresów zatrudnienia • brak podstaw prawnych do potraktowania okresu udzielonego ubezpieczonej urlopu dziekańskiego jako okresu nieskładkowego
Skład orzekający
Aleksandra Urban
przewodniczący
Maria Sałańska - Szumakowicz
sędzia
Lucyna Ramlo
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, w tym wymogu rozwiązania stosunku pracy na wniosek, a także zaliczania okresów nieskładkowych (praktyki studenckie, opieka nad rodziną) i składkowych (umowy zlecenia)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących nauczycieli i okresów sprzed 1999 r. Interpretacja wymogu rozwiązania stosunku pracy na wniosek jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur, zwłaszcza dla nauczycieli, i wyjaśnia kluczowe, często kontrowersyjne wymogi formalne, takie jak sposób rozwiązania stosunku pracy.
“Emerytura nauczycielska: czy rozwiązanie umowy na własne żądanie to klucz do wcześniejszego świadczenia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.