Orzeczenie · 2014-06-24

III AUA 1071/13Bonifikacja składki zfśs kryterium socjalne

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2014-06-24
SAOSUbezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekWysokaapelacyjny
ZFŚSskładki ZUSbony towaroweświadczenia pieniężnekryterium socjalneprzychód ze stosunku pracyubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotne

Sprawa dotyczyła sporu między Gminną Spółdzielnią (...) w C. a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w przedmiocie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. ZUS decyzjami z września 2012 r. stwierdził, że do podstawy wymiaru składek u płatnika należy uwzględnić wartość bonów towarowych sfinansowanych z ZFŚS w latach 2008-2010. Gminna Spółdzielnia wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek oraz błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że przyznawane świadczenia były zgodne z regulaminem ZFŚS i uwzględniały sytuację materialną pracowników. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z 22 lipca 2013 r. częściowo zmienił decyzje ZUS, ustalając, że wartość bonów towarowych za marzec i grudzień 2008 r. (dla części pracowników) oraz za marzec 2008 r. i grudzień 2010 r. (dla innej pracownicy) nie stanowi podstawy wymiaru składek. Sąd uznał, że świadczenia finansowane z ZFŚS co do zasady nie podlegają oskładkowaniu, o ile mają charakter pomocy socjalnej i nie służą obejściu prawa. Wskazał, że kluczowe jest kryterium socjalne, czyli uzależnienie przyznawania świadczeń od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS. Sąd Okręgowy uznał, że w latach 2008, 2008 (grudzień) oraz 2010 (grudzień) kryterium to zostało zastosowane, gdyż wysokość świadczeń była zróżnicowana w zależności od wynagrodzenia pracowników. Jednakże Sąd Okręgowy stwierdził, że w przypadku świadczeń pieniężnych przyznanych w grudniu 2009 r. oraz bonów towarowych przyznanych w kwietniu 2010 r. kryterium socjalne nie zostało zastosowane. W grudniu 2009 r. świadczenia przyznano w identycznej wysokości (poza wyjątkami), a w kwietniu 2010 r. wprowadzono kryterium dochodowe, ale ostatecznie bony przyznano wszystkim pracownikom w tej samej kwocie, niezależnie od wynagrodzenia. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, że te świadczenia nie miały charakteru socjalnego i stanowiły przychód ze stosunku pracy, podlegający oskładkowaniu. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelację płatnika, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego i oddalił apelację. Sąd Apelacyjny potwierdził, że w grudniu 2009 r. i kwietniu 2010 r. nie zastosowano kryterium socjalnego, a świadczenia przyznano wszystkim pracownikom w identycznych kwotach, co oznaczało brak zróżnicowania sytuacji materialnej. W konsekwencji, świadczenia te nie mogły być traktowane jako pomoc socjalna i podlegały oskładkowaniu jako przychód ze stosunku pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że świadczenia z ZFŚS podlegają oskładkowaniu, jeśli nie zastosowano kryterium socjalnego, a także interpretacja wymogu stosowania kryterium socjalnego przy przyznawaniu świadczeń z ZFŚS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy świadczenia z ZFŚS są przyznawane w sposób nieróżnicujący pracowników pod względem ich sytuacji materialnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenia pieniężne i bony towarowe wypłacone pracownikom z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) stanowią przychód ze stosunku pracy podlegający oskładkowaniu, jeśli nie zastosowano kryterium socjalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nie zastosowano kryterium socjalnego, świadczenia te stanowią przychód ze stosunku pracy i podlegają oskładkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowym elementem przyznawania świadczeń z ZFŚS jest zastosowanie kryterium socjalnego, czyli uzależnienie ich wysokości od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika. W przypadkach, gdy świadczenia były przyznawane wszystkim pracownikom w identycznej wysokości, niezależnie od ich dochodów (jak w grudniu 2009 r. i kwietniu 2010 r.), nie można było mówić o pomocy socjalnej. W takich sytuacjach świadczenia te traktowane są jako przychód ze stosunku pracy, podlegający obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Czy pracodawca, przyznając świadczenia z ZFŚS, musi badać indywidualną sytuację materialną każdego pracownika, czy wystarczy zastosowanie ogólnych kryteriów dochodowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pracodawca powinien uzależniać przyznawanie ulgowych świadczeń i ich wysokość od indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika. Zastosowanie jedynie ogólnych kryteriów dochodowych, które prowadzą do przyznania świadczeń w identycznej wysokości wszystkim pracownikom, nie spełnia wymogu kryterium socjalnego.

Uzasadnienie

Ustawa o ZFŚS wymaga, aby przyznawanie świadczeń było uzależnione od sytuacji materialnej pracownika. Choć pracodawca ma pewną swobodę w ustalaniu regulaminu, nie może on tworzyć zasad sprzecznych z art. 8 ust. 1 ustawy. W sytuacji, gdy świadczenia są przyznawane wszystkim pracownikom w tej samej kwocie, bez względu na ich dochody, traci się podstawę do uznania ich za świadczenia socjalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Gminna Spółdzielnia (...) w C.spółkapłatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy
H. J.osoba_fizycznazainteresowana
H. P.osoba_fizycznazainteresowana
J. G.osoba_fizycznazainteresowana
C. K.osoba_fizycznazainteresowany
E. C.osoba_fizycznazainteresowana
K. C.osoba_fizycznazainteresowana
K. M.osoba_fizycznazainteresowana
W. M.osoba_fizycznazainteresowany
J. J.osoba_fizycznazainteresowana
J. R.osoba_fizycznazainteresowany
A. S.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (13)

Główne

ustawa systemowa art. 18 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.z.f.ś.s. art. 8 § 1

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Zasada, że przyznawanie ulgowych świadczeń i dopłat z funduszu jest uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu.

rozp. MPiPS z 18.12.1998 art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 roku

Szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wskazano § 2 ust. 1 pkt 19.

u.p.d.o.f. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja przychodu ze stosunku pracy.

Pomocnicze

ustawa systemowa art. 20 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.z.f.ś.s. art. 2 § 1

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Definicja działalności socjalnej, w tym pomocy materialnej rzeczowej lub finansowej.

u.z.f.ś.s. art. 8 § 2

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Określanie zasad korzystania z funduszu w regulaminie, z uwzględnieniem ust. 1.

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.p. art. 16

Kodeks pracy

k.p. art. 94

Kodeks pracy

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zastosowania kryterium socjalnego przy przyznawaniu świadczeń z ZFŚS w grudniu 2009 r. i kwietniu 2010 r. • Świadczenia przyznane w identycznej wysokości wszystkim pracownikom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, stanowią przychód ze stosunku pracy. • Naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS poprzez brak uzależnienia przyznawania świadczeń od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika.

Odrzucone argumenty

Świadczenia z ZFŚS, nawet jeśli nie w pełni zgodne z regulaminem, ale finansowane z ZFŚS, nie podlegają oskładkowaniu. • Zastosowanie ogólnych kryteriów dochodowych jest wystarczające do uznania świadczeń za socjalne. • Pracodawca nie miał obowiązku badania indywidualnej sytuacji materialnej każdego pracownika.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o pomocy socjalnej • nie zostały zastosowane kryteria socjalne • świadczenia te stanowią przychód ze stosunku pracy • kryterium socjalne jest bezwzględnie obowiązujące • nie przestrzegano wymogu kryterium socjalnego

Skład orzekający

Romana Mrotek

przewodniczący

Urszula Iwanowska

sędzia

Barbara Białecka

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że świadczenia z ZFŚS podlegają oskładkowaniu, jeśli nie zastosowano kryterium socjalnego, a także interpretacja wymogu stosowania kryterium socjalnego przy przyznawaniu świadczeń z ZFŚS."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy świadczenia z ZFŚS są przyznawane w sposób nieróżnicujący pracowników pod względem ich sytuacji materialnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu świadczeń socjalnych i ich wpływu na składki ZUS, co jest istotne dla wielu pracodawców i pracowników. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku stosowania kryteriów socjalnych.

“Bony świąteczne z ZFŚS a składki ZUS: Kiedy świadczenie staje się przychodem?”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst