Orzeczenie · 1994-09-21

III ARN 32/94Nieważność decyzji o użytkowaniu wieczystym gruntu 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1994-09-21
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościgospodarka gruntamiużytkowanie wieczystedecyzja administracyjnaKPAzarząd gminySąd Najwyższyrewizja nadzwyczajna

Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości dotyczyła wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 1992 r., który oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Miasta i Gminy K. o oddaniu Spółdzielni w użytkowanie wieczyste gruntów. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie przepisów, w tym art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 107 KPA, wskazując na brak wymaganych elementów decyzji administracyjnej, gdyż decyzja została podpisana jedynie przez Burmistrza, a nie przez cały Zarząd. Ponadto, podniesiono zarzut naruszenia art. 27a KPA dotyczącego wyłączenia organów gminy od załatwiania spraw, w których gmina jest stroną, co zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny. W kwestii prawa materialnego, wskazano na niezastosowanie art. 87 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami, który zwalniał z pierwszej opłaty rocznej, jeśli wniosek został złożony do końca 1988 r., co miało miejsce w tej sprawie. Sąd Najwyższy przychylił się do tych argumentów, stwierdzając, że niezastosowanie art. 87 ust. 4 było rażącym naruszeniem prawa. Uznał również, że uchwała Zarządu Miasta i Gminy nie mogła być uznana za decyzję administracyjną z powodu braku wymaganych elementów, a decyzja Burmistrza była obarczona wadą nieważności z powodu naruszenia właściwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność decyzji obu instancji, podkreślając, że naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej polega na stosowaniu prawa contra legem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy i treści decyzji administracyjnych wydawanych przez organy kolegialne, stosowania przepisów przejściowych w prawie nieruchomości oraz zasad wyłączenia organów od rozpoznawania spraw, w których są stroną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku, ale zasady dotyczące formy decyzji i wyłączenia organów pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy decyzja zarządu gminy, będącego organem kolegialnym, o przekazaniu gruntów w użytkowanie wieczyste, powinna zawierać elementy decyzji administracyjnej określone w art. 107 § 1 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana przez zarząd gminy, będący kolegialnym organem administracji publicznej, powinna zawierać elementy decyzji administracyjnej wymienione w art. 107 § 1 KPA.

Uzasadnienie

Decyzja zarządu gminy jest decyzją administracyjną i musi spełniać wymogi formalne KPA, w tym zawierać rozstrzygnięcie i uzasadnienie, nawet jeśli jest podejmowana w formie uchwały.

Czy decyzja zarządu gminy podpisana jedynie przez Burmistrza, a nie przez wszystkich członków zarządu, jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja podpisana jedynie przez Burmistrza, bez udziału i podpisów pozostałych członków zarządu, stanowi naruszenie art. 107 § 1 KPA i jest nieważna.

Uzasadnienie

Uchwała zarządu gminy musi być uznana za decyzję administracyjną, a jej brak odpowiednich podpisów lub brak rozstrzygnięcia w treści uchwały czyni ją nieważną.

Czy organ gminy podlega wyłączeniu od załatwiania sprawy, w której przedmiotem jest stosunek cywilnoprawny, a gmina jest stroną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, na podstawie art. 27a KPA, organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwiania spraw rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnej, jeżeli przedmiotem sprawy jest stosunek cywilnoprawny, którego gmina jest stroną.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że organy gminy są wyłączone od załatwiania spraw, gdy gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego, ponieważ organ gminy występuje tu jako władczy podmiot realizujący zadania publiczne, a jednocześnie orzeka o powstaniu stosunku cywilnoprawnego.

Czy przepis art. 87 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wprowadzony ustawą z dnia 13 lipca 1988 r., który nie został zamieszczony w jednolitym tekście ustawy z 1991 r., nadal obowiązuje i ma zastosowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przepis nie został uchylony w sposób prawem przewidziany, jego brak w jednolitym tekście ustawy nie oznacza utraty mocy obowiązującej, a organy mają obowiązek go zastosować, jeśli wniosek został złożony zgodnie z jego treścią i terminem.

Uzasadnienie

Niezamieszczenie przepisu w jednolitym tekście ustawy nie jest równoznaczne z jego uchyleniem. Jeśli przepis nie został formalnie uchylony, a strona złożyła wniosek zgodnie z jego treścią i terminem, organ ma obowiązek go zastosować.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził nieważność decyzji Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Miasta i Gminy.

Przepisy (8)

Główne

u.g.g. art. 80 § ust. 2

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Decyzje w sprawach przekazania gruntów stanowiących własność gminy podejmują zarządy gmin.

u.g.g. art. 87 § ust. 4

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Zwalnia z pierwszej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, jeśli wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 1988 r.

Kpa art. 107 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa elementy, które powinna zawierać decyzja administracyjna.

Kpa art. 156 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Kpa art. 27a

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwiania sprawy, w której stroną jest gmina, jeśli przedmiotem jest stosunek cywilnoprawny.

Pomocnicze

Kpa art. 138 § par. 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kpa art. 207 § par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji, jeśli jest ona dotknięta wadą nieważności.

Kpa art. 206

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i bada zgodność decyzji z prawem w pełnym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Zarządu Miasta i Gminy K. z dnia 16 września 1991 r. nie zawierała elementów decyzji administracyjnej wymaganych przez art. 107 § 1 KPA, co skutkowało jej nieważnością. • Decyzja została podpisana jedynie przez Burmistrza, a nie przez cały Zarząd, co stanowi naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. • Niezastosowanie art. 87 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który zwalniał z pierwszej opłaty rocznej przy wniosku złożonym do końca 1988 r., było rażącym naruszeniem prawa. • Organ gminy podlegał wyłączeniu od załatwiania sprawy na podstawie art. 27a KPA, gdyż dotyczyła ona stosunku cywilnoprawnego, w którym gmina była stroną.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydana przez zarząd gminy, będący kolegialnym organem administracji publicznej, na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości [...] powinna zawierać elementy decyzji administracyjnej wymienione w art. 107 par. 1 Kpa. • Należy ponadto uznać za prawnie bezskuteczne zawarte w uchwale upoważnienie dla Burmistrza do wydania decyzji w tej sprawie. • W podsumowaniu tej części rozważań należy stwierdzić, że organy administracji publicznej obu instancji i Naczelny Sąd Administracyjny rażąco naruszyły powołany przepis przez jego niezastosowanie w sprawie. • W interesie Rzeczypospolitej leży bowiem rzetelne i sprawiedliwe stosowanie obowiązującego prawa przez organy administracyjne i sądy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i treści decyzji administracyjnych wydawanych przez organy kolegialne, stosowania przepisów przejściowych w prawie nieruchomości oraz zasad wyłączenia organów od rozpoznawania spraw, w których są stroną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku, ale zasady dotyczące formy decyzji i wyłączenia organów pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego i prawa rzeczowego, a jej rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy w trybie rewizji nadzwyczajnej podkreśla wagę prawidłowego stosowania prawa przez organy administracji i sądy.

“Nieważna decyzja o użytkowaniu wieczystym: Sąd Najwyższy wskazuje na kluczowe błędy formalne i materialne.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst