Orzeczenie · 2026-08-11

II ZO 66/25Umorzenie postępowania po śmierci obwinionego prokuratora

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-11
SNKarneodpowiedzialność dyscyplinarnaŚrednianajwyższy
odpowiedzialność zawodowaprokuratorsąd najwyższywyłączenie sędziegośmierć obwinionegoumorzenie postępowaniakpk

Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej toczyła się sprawa zainicjowana wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] X. Y. do odpowiedzialności karnej. Po wydaniu uchwały w sprawie sygn. akt I ZI 2/24, którą prokurator zaskarżył zażaleniem (sygn. akt II ZIZ 16/24), do rozpoznania tego zażalenia został wylosowany skład z udziałem SSN Marka Dobrowolskiego. Obwiniony prokurator złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego. Następnie jednak do Sądu Najwyższego wpłynął akt zgonu X. Y., stwierdzający jego śmierć w 2025 roku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. (stosowany w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej na mocy art. 171 pkt 1 ustawy – Prawo o prokuraturze), wskazał, że śmierć obwinionego jest negatywną przesłanką procesową obligującą do umorzenia postępowania. Umorzeniu podlega nie tylko postępowanie główne, ale również wszelkie postępowania incydentalne, gdyż śmierć uczestnika postępowania pozbawia je bytu prawnego. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego nie mógł zostać rozpoznany i został pozostawiony bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, zasady wyłączania sędziów w kontekście postępowań incydentalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, choć zasady dotyczące śmierci strony są ogólne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego złożony w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej podlega rozpoznaniu po śmierci obwinionego prokuratora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie podlega rozpoznaniu po śmierci obwinionego prokuratora.

Uzasadnienie

Śmierć obwinionego stanowi negatywną przesłankę procesową obligującą do umorzenia postępowania, w tym wszelkich postępowań incydentalnych, ponieważ byt prawny podmiotu postępowania wygasł.

Jaki jest skutek prawny śmierci obwinionego w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Śmierć obwinionego skutkuje umorzeniem postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. (stosowanym per odsyłkę), śmierć obwinionego jest negatywną przesłanką procesową obligującą do umorzenia postępowania, ponieważ podmiot postępowania utracił byt prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
X. Y.organ_państwowyobwiniony prokurator
Sąd Najwyższyorgan_państwowysąd
SSN Marek Dobrowolskiosoba_fizycznasędzia (wnioskowany do wyłączenia)

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Śmierć obwinionego stanowi negatywną przesłankę procesową obligującą do umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Prawo o prokuraturze art. 171 § 1

Ustawa – Prawo o prokuraturze

Odesłanie do stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć obwinionego jako negatywna przesłanka procesowa obligująca do umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

śmierć obwinionego stanowi negatywną przesłankę procesową, której zaistnienie obliguje sąd dyscyplinarny do umorzenia postępowania • byt prawny utracił podmiot będący jego uczestnikiem • żadne unormowania prawne nie przewidują możliwości kontynuowania postępowania po śmierci obwinionego

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Marek Dobrowolski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, zasady wyłączania sędziów w kontekście postępowań incydentalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, choć zasady dotyczące śmierci strony są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest wpływ śmierci strony na toczące się postępowanie, w tym na wnioski incydentalne. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma znaczenie praktyczne dla prawników.

“Śmierć przekreśla wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy postępowanie musi się zakończyć.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst