II ZO 19/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek ławnika Sądu Najwyższego, Stanisława Adamskiego, dotyczył wyłączenia sędziego SN Tomasza Demendeckiego od udziału w sprawie o sygn. akt II ZOW 52/24. Głównym argumentem wnioskodawcy była rzekoma wadliwość powołania sędziego na stanowisko, wynikająca z procedury przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 roku. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, postanowił pozostawić go bez rozpoznania, uznając go za niedopuszczalny z mocy prawa. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 44 k.p.k., jedynie strona postępowania jest uprawniona do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego, a ławnik nie posiada takiego uprawnienia. Ponadto, sąd podkreślił, że nawet gdyby wniosek był dopuszczalny, to nie zawierał konkretnych zarzutów i okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do bezstronności lub niezawisłości sędziego. Wnioskujący ograniczył się jedynie do kwestionowania samego statusu sędziego, co jest niewystarczające do merytorycznego rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty wyłączania sędziów i ławników w sprawach przed Sądem Najwyższym, w szczególności w kontekście odpowiedzialności zawodowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji ławnika SN i wniosku o wyłączenie sędziego SN w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Interpretacja przepisów k.p.k. w zakresie legitymacji procesowej ławnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ławnik Sądu Najwyższego jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ławnik nie jest stroną postępowania i nie posiada uprawnienia do składania wniosków o wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.k. (art. 40 § 1 pkt 1, art. 44 k.p.k.) jednoznacznie wskazują, że podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego jest strona postępowania. Ławnik, zasiadając w składzie orzekającym, nie jest stroną i jego jedynym uprawnieniem w tym zakresie jest samowyłączenie.
Jakie są wymogi formalne wniosku o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o wyłączenie sędziego musi spełniać wymogi konstrukcyjne, w tym zawierać konkretne zarzuty, ich uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak bezstronności lub niezawisłości sędziego.
Uzasadnienie
Braki konstrukcyjne wniosku, takie jak brak zarzutów, brak ich uzasadnienia lub choćby uprawdopodobnienia przez podanie okoliczności faktycznych, uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie wniosku. Wniosek musi odnosić się do konkretnej sprawy (in concreto), a nie tylko kwestionować status sędziego (in abstracto).
Czy wątpliwości co do sposobu powołania sędziego na stanowisko, wynikające z procedury przed KRS, mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie towarzyszą im konkretne okoliczności wskazujące na brak bezstronności sędziego w danej sprawie.
Uzasadnienie
Wnioskujący ograniczył się jedynie do wskazania, że sędzia został powołany na stanowisko w wyniku postępowania przed obecną Krajową Radą Sądownictwa. Nie przytoczył natomiast żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak bezstronności tego sędziego w rozpoznawanej sprawie. Taki wniosek ma charakter abstrakcyjny i nie może stanowić podstawy do wyłączenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław Adamski | inne | ławnik SN |
| Tomasz Demendecki | inne | sędzia SN |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40 k.p.k., wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.
k.p.k. art. 44
Kodeks postępowania karnego
Przepisy rozdziału 2 „Wyłączenie sędziego” stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i ławników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego złożony przez ławnika jest niedopuszczalny z mocy ustawy. • Wniosek nie zawiera konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie sędziego.
Odrzucone argumenty
Sędzia SN Tomasz Demendecki został wadliwie powołany na stanowisko sędziego SN na skutek udziału w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, co uzasadnia jego wyłączenie.
Godne uwagi sformułowania
wniosek należało pozostawić bez rozpoznania, albowiem jest on niedopuszczalny z mocy ustawy • podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego jest strona postępowania • ławnik (...) nie jest zatem uprawniony do formułowania przedmiotowego wniosku • nie zawiera w swej treści przywołania takich faktów, które uzasadniałyby wyłączenie • oparty jest on w istocie wyłącznie na wątpliwościach co do niezawisłości i bezstronności sędziego (...) w związku z powołaniem go do pełnienia urzędu • każdy wniosek o wyłączenie sędziego musi spełniać wymogi konstrukcyjne • braki konstrukcyjne wniosku (...) uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego • podstawą do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jest sytuacja, w której wniosek nie spełnia warunków konstrukcyjnych (...) lub ma charakter abstrakcyjny
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączania sędziów i ławników w sprawach przed Sądem Najwyższym, w szczególności w kontekście odpowiedzialności zawodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ławnika SN i wniosku o wyłączenie sędziego SN w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Interpretacja przepisów k.p.k. w zakresie legitymacji procesowej ławnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączaniem sędziów, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny jest rutynowy.
“Ławnik chciał wyłączyć sędziego SN. Sąd Najwyższy: wniosek niedopuszczalny!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.