II UZ 6/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną ZUS od wyroku dotyczącego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na 28 zł, opierając się na sumie składek za dwa miesiące (listopad i grudzień 2016 r.), co było poniżej wymaganego progu 10 000 zł dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach powinna być równa sumie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za sporny okres, nie więcej niż za rok, zgodnie z art. 22 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Kluczowym zagadnieniem była dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, która zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia (powyżej 10 000 zł). Sąd Najwyższy podkreślił, że sprawy o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu nie są objęte wyjątkiem od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia, który dotyczy spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Jednakże, Sąd Najwyższy zakwestionował dotychczasową praktykę ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia wyłącznie na podstawie składek. Argumentował, że sprawy o ubezpieczenie społeczne mają charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) powinna być ustalana według przepisów k.p.c. Wskazał, że w sprawach o ustalenie prawa lub stosunku prawnego o charakterze majątkowym, wartość przedmiotu sporu powinna odnosić się do świadczeń wynikających z takiego ustalenia. W kontekście dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, Sąd Najwyższy uznał, że bardziej właściwym kryterium jest wartość potencjalnych świadczeń (np. zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego), które są zazwyczaj wyższe niż suma składek. Taka interpretacja pozwala na objęcie większej liczby spraw kontrolą kasacyjną, co jest zgodne z tendencją ustawodawcy do łagodzenia wymogów dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej kwestii ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w kontekście skargi kasacyjnej w sprawach o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy ustalać wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu na potrzeby oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu powinna być ustalana na podstawie potencjalnych świadczeń (np. zasiłku chorobowego), a nie wyłącznie sumy składek za sporny okres.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sprawy o dobrowolne ubezpieczenie społeczne mają charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu powinna odnosić się do świadczeń wynikających z ustalenia stosunku ubezpieczenia. Potencjalne świadczenia są zazwyczaj wyższe niż składki, co pozwala na objęcie większej liczby spraw kontrolą kasacyjną, zgodnie z tendencją ustawodawcy.
Czy sąd drugiej instancji ma prawo badać i ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia na etapie postępowania kasacyjnego, nawet jeśli wcześniej nie została ona prawidłowo określona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest uprawniony, a nawet zobowiązany do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, jeśli istnieją wątpliwości, aby ocenić dopuszczalność skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że badanie wartości przedmiotu zaskarżenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej nie jest tożsame ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu. Sąd drugiej instancji nie może bezkrytycznie przyjmować twierdzeń strony o wartości przedmiotu zaskarżenia i w razie wątpliwości powinien wezwać stronę do jej skonkretyzowania.
Czy sprawy o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu podlegają wyłączeniu z wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej, podobnie jak sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawy o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu nie są objęte wyjątkiem od wymogu minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej, który dotyczy spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że określenie „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego” w art. 398^2 § 1 zd. 2 k.p.c. odnosi się do ubezpieczenia obowiązkowego, a nie dobrowolnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. T. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Wyjątek dotyczy spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za sporny okres, nie więcej niż za rok.
k.p.c. art. 19 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach majątkowych innych niż sprawy o roszczenia pieniężne powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398^15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
u.s.u.s. art. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.
u.s.u.s. art. 7
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
u.s.u.s. art. 14
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje warunki powstania, kontynuowania i ustania dobrowolnego ubezpieczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawach o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalana na podstawie potencjalnych świadczeń, a nie tylko składek. • Sąd drugiej instancji ma prawo i obowiązek badać wartość przedmiotu zaskarżenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Tendencja ustawodawcy jest taka, aby łagodzić wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Odrzucone argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe powinna być równa sumie składek za sporny okres. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na 28 zł, odrzucając skargę kasacyjną.
Godne uwagi sformułowania
wartość przedmiotu zaskarżenia powinna odpowiadać wysokości zasiłku chorobowego za sporny okres. • nie jest to jednak formalne sprawdzanie wartości przedmiotu zaskarżenia (według reguł przewidzianych w art. 25 k.p.c.), lecz kontrola dopuszczalności nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna. • Kompozycja art. 398^2 § 1 k.p.c. pozwala na stwierdzenie, że skarga kasacyjna co do zasady jest dopuszczalna, a jedynie wyjątkowo nie przysługuje.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kwestii ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w kontekście skargi kasacyjnej w sprawach o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, która ma bezpośredni wpływ na możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Czy skarga kasacyjna w sprawie o ubezpieczenie chorobowe jest warta 10 000 zł? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak liczyć wartość sporu.”
Dane finansowe
WPS: 28 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.