II UZ 52/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Krystyny B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie Krystyny B. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z powodu nadmiernego przekroczenia terminu. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, a następnie odrzucił kolejne zażalenie, uznając, że jego wcześniejsze postanowienie było zaskarżalne skargą kasacyjną, a odwołanie od decyzji organu rentowego jest odpowiednikiem pozwu. W zażaleniu do Sądu Najwyższego pełnomocnik ubezpieczonej zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że odwołanie od decyzji organu rentowego jest szczególnym pismem procesowym, które wszczyna postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a postępowanie to toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd wyjaśnił historyczny kontekst spraw ubezpieczeniowych i ich cywilny charakter od 1985 roku. Stwierdził, że odwołanie nie podlega rygorom pozwu z art. 187 k.p.c. ze względu na odrębności uregulowane w art. 47710 k.p.c., ale jego charakter jako pisma wszczynającego postępowanie pozostaje niezmieniony. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, orzekając jak w sentencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie charakteru prawnego odwołania od decyzji organu rentowego jako pisma wszczynającego postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania postanowień w tym przedmiocie.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście tych spraw.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest charakter prawny odwołania od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odwołanie od decyzji organu rentowego jest szczególnym pismem procesowym, które wszczyna postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, toczących się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych jest dwuetapowe, a odwołanie od decyzji organu rentowego rozpoczyna etap postępowania przed sądem pierwszej instancji. Podkreślono, że sprawy te od 1985 roku mają charakter cywilny i toczą się według Kodeksu postępowania cywilnego. Choć odwołanie nie podlega rygorom pozwu z art. 187 k.p.c. ze względu na odrębności w art. 47710 k.p.c., jego funkcja jako pisma wszczynającego postępowanie jest niezmienna.
Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zaskarżalne zażaleniem czy skargą kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, które jest postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu, jest zaskarżalne w drodze skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że jego postanowienie z dnia 30 marca 2005 r. było postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu, o którym mowa w art. 3981 § 1 k.p.c., zaskarżalnym w drodze skargi kasacyjnej, a nie zażaleniem. Sąd Najwyższy nie zakwestionował tej kwalifikacji w kontekście rozstrzygania zażalenia na postanowienie odrzucające kolejne zażalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krystyna B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 3981 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy odnoszące się do kasacji mają odpowiednie zastosowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 13 § 2 k.p.c.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 4779 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia wniesionego po upływie ustawowego terminu odwołania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 187
Kodeks postępowania cywilnego
Rygory przewidziane dla pozwu w art. 187 k.p.c. nie mają zastosowania do odwołania od decyzji organu rentowego ze względu na odrębności uregulowania w art. 47710 k.p.c.
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p.c. art. 4778
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 47710
Kodeks postępowania cywilnego
Odrębności w regulacji odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 392
Kodeks postępowania cywilnego
Obecnie art. 398 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 397 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. Nr 20, poz. 85
Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych
Ustawa z dnia 18 czerwca 1985 r., która nadała sprawom z zakresu ubezpieczeń społecznych charakter spraw cywilnych.
Dz.U. z 1961 r. Nr 41, poz. 215 ze zm.
Ustawa - Prawo o sądach ubezpieczeń społecznych
Przepisy postępowania stosowane przed reformą sądownictwa.
Dz.U. z 1974 r.
Ustawa o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych
Ustawa z dnia 24 października 1974 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie od decyzji organu rentowego jest pismem wszczynającym postępowanie sądowe, a nie apelacją lub zażaleniem. • Postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych jest dwuetapowe: etap administracyjny (organ rentowy) i etap sądowy (sąd pierwszej instancji). • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych od 1985 roku są sprawami cywilnymi i toczą się według Kodeksu postępowania cywilnego. • Art. 13 § 2 k.p.c. stanowi podstawę do odpowiedniego stosowania przepisów o procesie do innych postępowań, w tym przepisów o kasacji do spraw ubezpieczeń społecznych. • Art. 4779 § 3 k.p.c. stanowi podstawę prawną odrzucenia odwołania wniesionego po terminie.
Odrzucone argumenty
Odwołanie od decyzji organu rentowego jest odpowiednikiem pozwu i podlega tym samym rygorom. • Postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia odwołania jest zaskarżalne zażaleniem, a nie skargą kasacyjną.
Godne uwagi sformułowania
Odwołanie od decyzji organu rentowego jest szczególnym pismem procesowym, które wszczyna postępowanie sądowe. • Przedstawiony w jego uzasadnieniu pogląd na charakter prawny odwołania jest wprawdzie oryginalny, lecz nieznajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa. • Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest dwuetapowe. • Zarówno praktyka, jak i doktryna prawa są zgodne co do tego, że postępowanie przed organem rentowym jest postępowaniem prejurysdykcyjnym (przedsądowym). • Konsekwencją określenia od 1 lipca 1985 r. spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jako cywilnych jest to, że postępowanie sądowe w nich toczy się według Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Skład orzekający
Maria Tyszel
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie charakteru prawnego odwołania od decyzji organu rentowego jako pisma wszczynającego postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania postanowień w tym przedmiocie."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście tych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia fundamentalną kwestię proceduralną dotyczącą charakteru odwołania od decyzji ZUS, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe stosowanie środków odwoławczych.
“Odwołanie od ZUS: Czy to pozew, czy coś innego? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.