Orzeczenie · 1999-06-10

II UKN 682/98Renta wyrównawczą zdolność do pracy kosc szkody

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1999-06-10
SNPrawo pracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
renta wyrównawczawypadek przy pracyzdolność do pracyuszczerbek na zdrowiukodeks cywilnySąd Najwyższyodpowiedzialność pracodawcy

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Jerzego S. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „B.” S.A. o rentę wyrównawczą. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda rentę odszkodowawczą w kwocie 420 zł miesięcznie, skapitalizowaną za określony okres, przyjmując odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 435 § 1 KC i 444 § 2 KC. Powód doznał urazu pleców podczas pracy górniczej, co zostało ostatecznie uznane za wypadek przy pracy. Pozwana spółka zaskarżyła wyrok, zarzucając nieodpowiednie ustalenie kwoty renty, nieuwzględniające faktu, że powód zachował zdolność do pracy lekkiej (np. portiera), którą oferowała mu spółka. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację, uznając powoda za osobę niezdolną do żadnej pracy ze względu na inwalidztwo. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Uzasadnił to błędną wykładnią art. 444 § 2 KC przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy wskazał, że renta stanowi odszkodowanie i powinna odpowiadać różnicy między zarobkami możliwymi do osiągnięcia bez wypadku a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, które poszkodowany jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu uszczuplonej zdolności do pracy. Podkreślono, że poszkodowany, który zachował częściowo zdolność do pracy, nie powinien otrzymywać odszkodowania przekraczającego wysokość szkody. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę prawidłowego ustalenia stopnia zachowanej zdolności do pracy, wskazując, że samo zaliczenie do grupy inwalidów nie jest wystarczające i konieczne może być przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości renty wyrównawczej w przypadkach częściowej utraty zdolności do pracy, interpretacja art. 444 § 2 KC, znaczenie dowodu z opinii biegłych w sprawach o rentę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw o rentę wyrównawczą na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego i przepisów o wypadkach przy pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie 'odpowiedniej kwoty renty' w rozumieniu art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego, w szczególności w sytuacji, gdy poszkodowany zachował częściowo zdolność do pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Renta przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie - w konkretnych warunkach - jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że renta jest formą odszkodowania i nie może przewyższać wysokości poniesionej szkody. Jeśli poszkodowany zachował część zdolności do pracy, należy ją uwzględnić przy ustalaniu wysokości renty, zmniejszając ją o kwotę, którą poszkodowany może zarobić.

Czy zaliczenie poszkodowanego do grupy inwalidów jest wystarczające do ustalenia stopnia utraty zdolności do pracy i wysokości renty cywilnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaliczenie do grupy inwalidów nie jest wystarczające do ustalenia stopnia utraty zdolności do pracy konkretnej, proponowanej przez stronę pozwaną, ani do prawidłowego ustalenia wysokości renty cywilnej. Konieczne jest uwzględnienie stanu zdrowia, warunków osobistych, możliwości znalezienia zatrudnienia i rehabilitacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kategoria inwalidztwa, stosowana dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie jest właściwa dla ustalenia wysokości renty cywilnej. Pominięcie dowodu z opinii biegłych lekarzy specjalistów w celu ustalenia możliwości zatrudnienia powoda na proponowanych stanowiskach narusza przepisy postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Jerzy S.osoba_fizycznapowód
Kopalnia Węgla Kamiennego „B.” S.A. w B.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

Renta powinna odpowiadać różnicy między zarobkami możliwymi do osiągnięcia bez wypadku a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie poszkodowany jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu uszczuplonej zdolności do pracy.

KPC art. 3931

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 39313 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 435 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 447

Kodeks cywilny

KPC art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 23

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia pojęcia 'odpowiedniej kwoty renty' w art. 444 § 2 KC przez Sąd Apelacyjny. • Niewłaściwe ustalenie stopnia zachowanej zdolności do pracy powoda, oparte jedynie na kategorii inwalidztwa, bez uwzględnienia możliwości zatrudnienia na konkretnych stanowiskach. • Naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 447 KC (uznane za nietrafne).

Godne uwagi sformułowania

Renta przysługująca poszkodowanemu, który zachował częściowo zdolność do pracy, powinna odpowiadać różnicy między zarobkami, jakie mógłby osiągać, gdyby nie uległ wypadkowi, a sumą renty inwalidzkiej i wynagrodzenia, jakie - w konkretnych warunkach - jest w stanie uzyskać przy wykorzystaniu swej uszczuplonej zdolności do pracy. • Każdy człowiek w granicach swoich możliwości powinien pracować, a poszkodowany ma obowiązek uczynić wszystko, co dla niego możliwe, aby zmniejszyć wysokość szkody.

Skład orzekający

Maria Tyszel

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej w przypadkach częściowej utraty zdolności do pracy, interpretacja art. 444 § 2 KC, znaczenie dowodu z opinii biegłych w sprawach o rentę."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o rentę wyrównawczą na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego i przepisów o wypadkach przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady ustalania renty wyrównawczej po wypadku przy pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Podkreśla obowiązek poszkodowanego do minimalizowania szkody.

“Czy zachowana zdolność do pracy zmniejsza rentę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”

Dane finansowe

renta wyrównawcza: 420 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst