II UKN 534/00Renta wyrównawcza wypadek przy pracy przedawnienie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda Wojciecha W. o zasądzenie renty wyrównawczej od Kopalni Węgla Kamiennego „B.” SA w związku z wypadkiem przy pracy, który spowodował częściową niezdolność do pracy. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił powództwo, uznając je za przedawnione na podstawie art. 442 § 1 KC oraz merytorycznie bezzasadne, gdyż renta wypadkowa wraz z rentą wyrównawczą wypłacaną przez pozwaną pokrywały szkodę. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację powoda, podtrzymując stanowisko sądu pierwszej instancji co do przedawnienia i zasad ustalania wysokości renty wyrównawczej zgodnie z art. 444 § 2 KC. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda, która zarzucała naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia art. 442 § 1 KC, niezastosowanie art. 907 § 2 KC) oraz przepisów postępowania (art. 233 § 1 KPC). Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając zarzuty za bezzasadne. Wyjaśniono, że dziesięcioletni termin z art. 442 § 1 KC dotyczy sytuacji, gdy pozew wniesiono przed upływem trzech lat od dowiedzenia się o szkodzie, ale po upływie dziesięciu lat od zdarzenia. Podkreślono, że renta wyrównawcza powinna być pomniejszona o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać przy ograniczonej zdolności do pracy, niezależnie od sytuacji na rynku pracy. Sąd Najwyższy uznał również, że powództwo nie było zasadne merytorycznie, a zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC był nieprawidłowo sformułowany, gdyż dotyczył poglądu prawnego, a nie błędnych ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku przy pracy, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, interpretacja art. 442 § 1 KC i art. 444 § 2 KC.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z częściową niezdolnością do pracy i roszczeniem o rentę wyrównawczą.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy ustalać wysokość renty wyrównawczej z tytułu wypadku przy pracy, który nie spowodował całkowitej, lecz jedynie częściową niezdolność do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia, pomniejszona o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, bez względu na aktualną sytuację na rynku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 444 § 2 KC i art. 361 § 1 KC wyjaśnił, że renta wyrównawcza ma na celu naprawienie szkody rozumianej jako różnica między zarobkami, które pracownik mógłby osiągnąć, a tymi, które może uzyskać przy ograniczonej zdolności do pracy. Okoliczności zewnętrzne, jak brak ofert pracy, nie są normalnym następstwem wypadku.
Kiedy przedawnia się roszczenie o rentę wyrównawczą z tytułu wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o rentę wyrównawczą przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem dziesięciu lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 442 § 1 KC, wskazując, że dziesięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy pozew został wniesiony przed upływem trzech lat od dowiedzenia się o szkodzie, ale po upływie dziesięciu lat od zdarzenia. W przypadku powoda, który dowiedział się o szkodzie w dniu wypadku, trzyletni termin rozpoczął bieg od tej daty, a roszczenie uległo przedawnieniu.
Czy można dochodzić zmiany wysokości renty wyrównawczej na podstawie art. 907 § 2 KC, jeśli pierwotne roszczenie zostało ustalone ugodą pozasądową i cofnięciem pozwu?
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o zmianę wysokości renty wyrównawczej w związku ze wzrostem zarobków górników nie było zasadne na podstawie art. 907 § 2 KC, ponieważ nie nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie renty w krótkim okresie między cofnięciem pozwu a nowym żądaniem. Ponadto, roszczenie było przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód nie wykazał zmiany stosunków uzasadniającej żądanie podwyższenia renty na podstawie art. 907 § 2 KC. Wskazał, że zmiana wynagrodzeń nastąpiła w toku postępowania i została uwzględniona przy ocenie merytorycznej zasadności roszczeń. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie do rent wynikających z ustawy, a nie do rent ustalonych ugodą, a nawet gdyby miał zastosowanie, roszczenie było przedawnione.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wojciech W. | osoba_fizyczna | powód |
| Kopalnia Węgla Kamiennego „B.” SA w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
KC art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa ustalenia wysokości renty wyrównawczej, gdy wypadek przy pracy nie spowodował całkowitej niezdolności do pracy, a jedynie ograniczenie możliwości zarobkowych pracownika, stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia, pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy.
KC art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala kasację, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
KC art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania i zaniechania, z którego szkoda wynikła.
KC art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli obowiązek płacenia renty wynika z ustawy, każda ze stron może w razie zmiany stosunków żądać zmiany wysokości lub czasu trwania renty, chociażby wysokość i czas jej trwania były ustalone w orzeczeniu sądowym lub umowie.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC. • Wysokość renty wyrównawczej powinna być pomniejszona o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać przy ograniczonej zdolności do pracy. • Brak ofert pracy nie jest normalnym następstwem wypadku przy pracy i nie wpływa na wysokość odszkodowania. • Powództwo nie było zasadne merytorycznie, gdyż wypłacana renta pokrywała szkodę.
Odrzucone argumenty
Dziesięcioletni termin przedawnienia z art. 442 § 1 KC powinien być zastosowany. • Roszczenie o rentę wyrównawczą powinno być uwzględnione na podstawie art. 907 § 2 KC z powodu zmiany stosunków. • Ustalenia faktyczne zostały dokonane z naruszeniem art. 233 § 1 KPC.
Godne uwagi sformułowania
Podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej (...) stanowi wysokość spodziewanego wynagrodzenia, pomniejszonego o wynagrodzenie, które pracownik może uzyskać wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy, bez względu na aktualną sytuację na rynku pracy. • Roszczenie przedawnia się z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
sprawozdawca
Beata Gudowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku przy pracy, zasady przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, interpretacja art. 442 § 1 KC i art. 444 § 2 KC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika z częściową niezdolnością do pracy i roszczeniem o rentę wyrównawczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracowników po wypadkach przy pracy – sposobu ustalania renty wyrównawczej i kwestii przedawnienia. Wyjaśnia kluczowe przepisy Kodeksu cywilnego.
“Wypadek przy pracy: Jak obliczyć rentę wyrównawczą i czy roszczenie może się przedawnić?”
Dane finansowe
WPS: 552,83 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.