II UK 178/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa Marii K. do emerytury rolniczej, które zostało zawieszone przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po tym, jak kobieta wydzierżawiła swoje gospodarstwo rolne Wojciechowi J., który w momencie zawarcia umowy był małoletni. Sąd Okręgowy początkowo uznał umowę za ważną, ponieważ została potwierdzona przez dzierżawcę po osiągnięciu pełnoletności. Jednak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił ten wyrok, uznając umowę dzierżawy za nieważną od samego początku. Sąd drugiej instancji stwierdził, że umowa ta, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, wymagała zezwolenia sądu opiekuńczego, którego nie uzyskano. Zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice nie mogli wyrazić zgody na takie czynności przez dziecko bez zezwolenia sądu. Sąd Apelacyjny uznał, że następcza zgoda dzierżawcy po uzyskaniu pełnoletności nie mogła konwalidować bezwzględnie nieważnej umowy. W związku z nieważnością umowy dzierżawy, Maria K. nadal była traktowana jako osoba prowadząca działalność rolniczą, co zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, powodowało zawieszenie wypłaty emerytury i zasadność żądania zwrotu pobranych świadczeń. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślił, że umowa dzierżawy zawarta przez małoletniego, przekraczająca zakres zwykłego zarządu, wymagała zezwolenia sądu opiekuńczego i była nieważna od początku, niepodlegając konwalidacji na podstawie art. 18 k.c. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym czynności prawne dotyczące majątku małoletniego, dokonane bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego, są nieważne. Wobec tego, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności czynności prawnych dokonywanych przez małoletnich, zwłaszcza w kontekście umów przekraczających zwykły zarząd i ich wpływu na uprawnienia z ubezpieczenia społecznego rolników.
Dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego dzierżawcy i umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego. Konieczność analizy konkretnych przepisów k.r.o. i k.c. w każdym przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa dzierżawy zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych (małoletniego) bez zgody sądu opiekuńczego, która przekracza zakres zwykłego zarządu, jest nieważna i czy może być konwalidowana po uzyskaniu przez małoletniego pełnej zdolności do czynności prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa dzierżawy zawarta przez małoletniego, przekraczająca zakres zwykłego zarządu i dokonana bez zezwolenia sądu opiekuńczego, jest od początku nieważna i nie podlega konwalidacji na podstawie art. 18 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czynność prawna przekraczająca zakres zwykłego zarządu, dokonana przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego. Brak takiego zezwolenia skutkuje bezwzględną nieważnością umowy, która nie może być sanowana przez późniejsze potwierdzenie przez stronę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.
Czy osoba, która zawarła nieważną umowę dzierżawy swojego gospodarstwa rolnego, nadal jest uznawana za osobę prowadzącą działalność rolniczą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku nieważności umowy dzierżawy, osoba fizyczna nadal jest traktowana jako prowadząca działalność rolniczą.
Uzasadnienie
Skoro umowa dzierżawy została uznana za nieważną od początku, wnioskodawczyni nie przestała prowadzić działalności rolniczej, co skutkowało zawieszeniem wypłaty emerytury rolniczej zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w O. | instytucja | pozwana |
| Wojciech J. | osoba_fizyczna | dzierżawca |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na takie czynności przez dziecko.
k.r.o. art. 156
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wymagane zezwolenie sądu opiekuńczego dla czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.
u.u.s.r. art. 28 § ust. 4 pkt 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Zawieszenie wypłaty emerytury rolniczej w przypadku prowadzenia działalności rolniczej.
Pomocnicze
k.c. art. 18 § § 2
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania w sytuacjach, gdy do ważności czynności prawnej konieczne jest zezwolenie sądu opiekuńczego.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398¹³ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy zawarta przez małoletniego, przekraczająca zakres zwykłego zarządu, bez zgody sądu opiekuńczego jest nieważna. • Nieważność umowy dzierżawy skutkuje tym, że wnioskodawczyni nadal prowadzi działalność rolniczą, co powoduje zawieszenie wypłaty emerytury.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy zawarta przez małoletniego mogła być konwalidowana po uzyskaniu pełnoletności na podstawie art. 18 k.c.
Godne uwagi sformułowania
umowa dzierżawy zawarta bez zgody sądu opiekuńczego przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych jest nieważna jako przekraczająca zakres zwykłego zarządu i nie podlega konwalidacji • czynność prawna przekraczająca zakres zwykłego zarządu • bezwzględnie nieważnej umowy
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności czynności prawnych dokonywanych przez małoletnich, zwłaszcza w kontekście umów przekraczających zwykły zarząd i ich wpływu na uprawnienia z ubezpieczenia społecznego rolników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego dzierżawcy i umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego. Konieczność analizy konkretnych przepisów k.r.o. i k.c. w każdym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego zdolności do czynności prawnych małoletnich i konsekwencji prawnych ich działań, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Małoletni dzierżawca i nieważna umowa: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy zgoda sądu jest kluczowa.”
Dane finansowe
WPS: 10 962,29 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 10 962,29 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.