Orzeczenie · 2026-03-20

II SAB/Gl 223/25Przewlekosc postępowania wojewody zezwolenie na pobyt 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-03-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEprzewlekłość postępowaniabezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegoustawa o cudzoziemcachprawo do sąduKonstytucja RP

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę O. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżący złożył wniosek 30 października 2024 r., a mimo ponaglenia z września 2025 r., do listopada 2025 r. organ nie podjął działań. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do 30 września 2025 r. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał jednak, że wielokrotne przedłużanie tego okresu jest niezgodne z Konstytucją RP, a nadzwyczajne okoliczności nie uzasadniają dalszego zawieszenia. W konsekwencji sąd stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Wojewodę do wydania rozstrzygnięcia w terminie 2 miesięcy, zasądził od organu 500 zł tytułem rekompensaty oraz 200 zł zwrotu kosztów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ograniczenia prawa do sądu i pewności prawa wynikające z wielokrotnego przedłużania okresów zawieszenia terminów w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście przepisów wprowadzonych w sytuacjach nadzwyczajnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale jego argumentacja dotycząca proporcjonalności ograniczeń praw konstytucyjnych ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, pomimo zawieszenia biegu terminów na mocy przepisów szczególnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów na załatwianie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, stało się nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu oraz pewność prawa, co uzasadnia stwierdzenie przewlekłości mimo przepisów szczególnych.

Czy przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszający bieg terminów załatwiania spraw przez wojewodów, może być stosowany w nieskończoność, ograniczając prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, po wygaśnięciu nadzwyczajnych okoliczności, jest niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

NSA i WSA uznały, że choć początkowe zawieszenie terminów było uzasadnione, jego wielokrotne przedłużanie po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności narusza art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczając prawo do sądu i pewność prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz że przewlekłość ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do wydania rozstrzygnięcia w terminie 2 miesięcy od otrzymania akt, 3) zasądza od Wojewody Śląskiego sumę pieniężną na rzecz skarżącego w kwocie 500 (pięćset) złotych, 4) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przepisy (28)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 210 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.o.u. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie przedłużenia zawieszenia terminów do 30 września 2025 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.u. art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw art. 12 § pkt 5

Ustawa z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 § pkt 1

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § pkt 3

Sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie przedłużenia zawieszenia terminów do 30 września 2025 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów na załatwianie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, stało się nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu oraz pewność prawa. • Organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, mimo przepisów szczególnych zawieszających bieg terminów.

Odrzucone argumenty

Organ administracji argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do 30 września 2025 r., co wyłączało możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.

Godne uwagi sformułowania

Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Edyta Kędzierska

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

sprawozdawca

Tomasz Dziuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia prawa do sądu i pewności prawa wynikające z wielokrotnego przedłużania okresów zawieszenia terminów w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście przepisów wprowadzonych w sytuacjach nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale jego argumentacja dotycząca proporcjonalności ograniczeń praw konstytucyjnych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu i pewności prawa - w kontekście przedłużających się procedur administracyjnych związanych z pobytem cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy mogą kwestionować przepisy, które nadmiernie ograniczają prawa obywatelskie.

“Czy przepisy covidowe (czy też wojenne) mogą wiecznie blokować prawo do sądu? WSA mówi: NIE!”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst