Orzeczenie · 2026-06-30

II SA/Wr 5/26Uchylenie decyzji nadzoru budowlanego samowola budowlana 17

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-30
NSABudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanysamowola budowlanaprawo budowlaneroboty budowlanestan poprzedniochrona zabytkówdecyzja częściowapostępowanie administracyjneskarżącyorgan nadzoru budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. Z. i P. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie art. 153 p.p.s.a. Przypomniano, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd, a poprzedni wyrok (II SA/Wr 540/17) przesądził o konieczności objęcia postępowaniem zarówno schodów, jak i otworu drzwiowego oraz o konieczności uzyskania uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Sąd wskazał również, że właściwym adresatem obowiązku był inwestor P. S. i jego następcy prawni, a nie Z. D. Organy prawidłowo uzyskały negatywne stanowisko konserwatora zabytków, co skutkowało koniecznością zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazem przywrócenia stanu poprzedniego. Jednakże, nałożenie tego obowiązku na Z. D. było niezgodne z prawomocnym wyrokiem sądu. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 10 k.p.a. i skuteczności doręczeń, uznając, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie, sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, nakazując organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek dotyczących adresatów decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) dla organów administracji w kolejnych postępowaniach dotyczących tej samej sprawy, nawet w przypadku zmiany stron postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny wydał już prawomocne orzeczenie dotyczące stanu faktycznego i prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może rozszerzyć krąg adresatów obowiązku doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego w stosunku do ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie może rozszerzyć kręgu adresatów decyzji w stosunku do ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, gdyż jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w tym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę, nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem wyrażonym wcześniej w uzasadnieniu wyroku i musi podporządkować się mu w pełnym zakresie. W poprzednim wyroku sąd przesądził, że właściwym adresatem obowiązków był inwestor P. S. i jego następcy prawni, a nie Z. D.

Czy naruszenie przepisów proceduralnych, takie jak wadliwe doręczenie pisma małoletniemu domownikowi lub pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w sprawie, ma istotny wpływ na wynik postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów proceduralnych ma istotny wpływ na wynik sprawy tylko wtedy, gdy strona wykaże, że gdyby do uchybienia nie doszło, mogłoby dojść do wydania innego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez stronę, jakie konkretne czynności procesowe uniemożliwiło jej naruszenie przepisu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby wadliwe doręczenia lub brak możliwości czynnego udziału wpłynęły na wynik sprawy, zwłaszcza że mogli przedstawić dowody w postępowaniu odwoławczym lub sądowym.

Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję częściową w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, gdy dotyczą one różnych części budynku?

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję częściową, jeśli sprawa jest podzielna, co oznacza możliwość rozstrzygania kolejno o poszczególnych elementach uprawnienia lub obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 104 § 2 k.p.a. dopuszczający wydawanie decyzji 'w części' oraz orzecznictwo NSA wskazujące na dopuszczalność takiej formy rozstrzygnięcia, gdy istnieje podzielność sprawy administracyjnej. W analizowanym przypadku roboty dotyczące schodów i otworu drzwiowego oraz roboty dotyczące bram garażowych miały odrębny charakter techniczno-budowlany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego, z uwagi na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez rozszerzenie kręgu adresatów decyzji w stosunku do ustaleń prawomocnego wyroku.

Przepisy (7)

Główne

p.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w przypadku samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i inne sądy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.b. art. 50 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wszczęcia postępowania naprawczego w przypadku samowolnych robót budowlanych.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wydania decyzji rozstrzygającej sprawę w części.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 69 § 3 i 5

Wymagania dotyczące liczby i szerokości stopni schodów zewnętrznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ nadzoru budowlanego art. 153 p.p.s.a. poprzez rozszerzenie kręgu adresatów decyzji w stosunku do ustaleń prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 k.p.a. i skuteczności doręczeń, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. • Zarzut wydania decyzji częściowej w sytuacji, gdy sprawa była podzielna i mogła być rozstrzygana etapami.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... • Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach... • W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem II SA/Wr 540/17 Sąd przesądził, w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że przed podjęciem rozstrzygnięcia organ musi objąć zakresem postępowania i rozstrzygnięcia poza schodami zewnętrznymi również otwór drzwiowy...

Skład orzekający

Adam Habuda

przewodniczący

Malwina Jaworska-Wołyniak

członek

Marta Pawłowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) dla organów administracji w kolejnych postępowaniach dotyczących tej samej sprawy, nawet w przypadku zmiany stron postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny wydał już prawomocne orzeczenie dotyczące stanu faktycznego i prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie przez organy administracji wiążącego charakteru wyroków sądowych i jak ważne jest precyzyjne określenie stron postępowania, nawet w kontekście samowoli budowlanej i ochrony zabytków.

“Sąd administracyjny: Organy muszą przestrzegać wyroków, nawet przy samowoli budowlanej!”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst