II SA/Wa 1136/25Oddalenie skargi udostępnienie dokumentów ipn
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących jego rejestracji jako tajnego informatora. Skarżący wniósł o udostępnienie dokumentów na podstawie ustawy o IPN. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA z powodu braku szczegółowego uzasadnienia, organ ponownie rozpatrzył wniosek i wydał decyzję o udostępnieniu kopii dokumentów, uznając je za pomoce ewidencyjne (karty z kartotek, dzienniki rejestracyjne) potwierdzające fakt rejestracji M. L. jako tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 2a ustawy o IPN. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa przez błędną wykładnię przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, twierdząc, że nie spełniał roli TW i został zarejestrowany bez wiedzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o IPN, w tym art. 30 ust. 2a, który traktuje pomoce ewidencyjne potwierdzające rejestrację jako dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że rolą organu i sądu administracyjnego nie jest weryfikacja materialnych przesłanek współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, lecz ustalenie, czy udostępniane dokumenty spełniają kryteria określone w ustawie. Sąd wskazał również na możliwość skorzystania przez skarżącego z trybu przewidzianego w art. 35b ustawy o IPN w celu załączenia własnych wyjaśnień lub kwestionowania autentyczności dokumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o IPN dotyczących udostępniania dokumentów, w szczególności definicji dokumentów wytworzonych przy udziale wnioskodawcy (pomoce ewidencyjne) oraz zakresu kognicji organów i sądów administracyjnych w sprawach o udostępnienie dokumentów z zasobów IPN.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o IPN i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych obszarach prawa administracyjnego. Kontekst historyczny i specyfika IPN są kluczowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pomoce ewidencyjne (dzienniki rejestracyjne, karty ewidencyjne) potwierdzające fakt rejestracji osoby jako tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa, stanowią dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 30 ust. 2a ustawy o IPN, pomoce ewidencyjne potwierdzające fakt rejestracji wnioskodawcy w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa są traktowane jako dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 30 ust. 2a ustawy o IPN doprecyzowuje pojęcie dokumentów wytworzonych przy udziale wnioskodawcy, włączając w to pomoce ewidencyjne, o ile potwierdzają one fakt rejestracji wnioskodawcy jako tajnego informatora lub pomocnika. W związku z tym organ nie musi odrębnie wykazywać pozostałych przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest uprawniony do weryfikacji materialnych przesłanek współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie dokumentów z IPN?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie jest uprawniony do weryfikacji materialnych przesłanek współpracy i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. Sąd administracyjny również nie bada, czy informacje zawarte w dokumentach odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym organ formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów, a jego rolą nie jest ustalanie prawdziwości zdarzeń. W przypadku kwestionowania przez wnioskodawcę treści dokumentów, ma on możliwość skorzystania z innych trybów przewidzianych w ustawie o IPN.
Czy organ administracji prawidłowo wykonał wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku uchylającym decyzję, dotyczące szczegółowego przedstawienia podstawy udostępnienia dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy obydwu instancji prawidłowo zrealizowały wskazania WSA, szczegółowo opisując treść dokumentów, podając ich lokalizację w aktach administracyjnych i wyjaśniając, że stanowią one pomoce ewidencyjne w rozumieniu art. 30 ust. 2a ustawy o IPN.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organy administracji w ponownym postępowaniu szczegółowo opisały treść dokumentów, podały ich lokalizację i wyjaśniły podstawę prawną ich udostępnienia, co było zgodne z wcześniejszymi wskazaniami sądu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
ustawa o IPN art. 30 § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu dotyczących go dokumentów będących w zasobach Instytutu Pamięci.
ustawa o IPN art. 30 § ust. 2
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Instytut Pamięci udostępnia kopie dokumentów dotyczących wnioskodawcy i wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.
ustawa o IPN art. 30 § ust. 2
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
pkt 1 - dotyczy dokumentów dotyczących wnioskodawcy i wytworzonych przez niego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.
ustawa o IPN art. 30 § ust. 2a
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Przez dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji go w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa.
ustawa o IPN art. 31 § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Udostępnienie przez Instytutu Pamięci kopii dokumentów, w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o IPN art. 35b § ust. 1
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Wnioskodawca ma prawo załączyć do zbioru dotyczących go dokumentów własne uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie.
ustawa o IPN art. 35b § ust. 2
Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Dane już zawarte w dokumentach nie ulegają zmianie. Uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie dołącza się do zbioru dokumentów z oznaczeniem ich w sposób pozwalający na ich odróżnienie od dokumentów zgromadzonych przez Instytut Pamięci w trybie art. 25.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa przez błędną wykładnię art. 30 ust. 2 pkt 2a ustawy o IPN poprzez przyjęcie, że dokumenty w postaci kart z kartoteki WSUW w [...] oraz zapisy w dzienniku rejestracyjnym tego organu wskazują na skarżącego jako informatora pomimo, że takiej roli on nie spełniał, a wynikać to ma jedynie z faktu, że był on w tej dokumentacji zarejestrowany bez własnej woli. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegającego zwłaszcza na braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
organ rozpoznający wniosek strony o udostępnienie dokumentów nie jest uprawniony do weryfikowania materialnych przesłanek współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. • Przez dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji go w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa.
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący
Joanna Kruszewska-Grońska
sędzia
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o IPN dotyczących udostępniania dokumentów, w szczególności definicji dokumentów wytworzonych przy udziale wnioskodawcy (pomoce ewidencyjne) oraz zakresu kognicji organów i sądów administracyjnych w sprawach o udostępnienie dokumentów z zasobów IPN."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o IPN i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych obszarach prawa administracyjnego. Kontekst historyczny i specyfika IPN są kluczowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dostępu do dokumentów z okresu PRL i kwestii rejestracji jako tajny informator, co budzi zainteresowanie ze względu na historyczny i osobisty wymiar.
“Czy rejestracja w archiwach IPN bez Twojej wiedzy oznacza, że jesteś tajnym współpracownikiem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.