II SA/Sz 960/25Uchylenie decyzji ZUS świadczenie wychowawcze 28
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skarżącemu P. B. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Organ I instancji (ZUS) odmówił przyznania świadczenia, wskazując na złożenie wniosku po terminie. Decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ odwoławczy powołał się na przepisy dotyczące składania wniosków w terminie od 1 lutego do 30 czerwca oraz na unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wskazując, że zadania w tym zakresie realizuje wojewoda. Organ II instancji ustalił, że skarżący złożył wniosek w ZUS w dniu 27 marca 2025 r., co nastąpiło po wyznaczonym 14-dniowym terminie od wezwania Wojewody z 29 stycznia 2025 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie jego wyjaśnień. Argumentował, że przez cały czas był przekonany, iż sprawa dotyczy jednego wniosku, a jego sytuacja osobista (praca kierowcy, nienormowany czas pracy, ograniczony dostęp do internetu) utrudniała mu prawidłowe załatwienie formalności. W skardze podniósł, że nie otrzymał wezwania w trybie art. 19 ust. 1 u.p.p.w.d. ani pocztą, ani przez PUE ZUS, a jego zapytania do organu pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA. Sąd podkreślił, że organy dokonały ustaleń w sposób formalny, nie wyjaśniając znaczenia czynności faktycznie wykonanych przez stronę w dniu 4 lutego 2025 r. oraz nie odniosły się do wiadomości wysłanej przez skarżącego 6 lutego 2025 r. z wnioskiem. Sąd stwierdził, że brak jest pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego, co uniemożliwia kontrolę sądową. Wobec powyższego, sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi, z obowiązkiem dokonania pełnej oceny znaczenia czynności faktycznie podjętych przez stronę w terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza gdy odmowa opiera się na formalnym przekroczeniu terminu.
Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie świadczeń wychowawczych i interpretacji przepisów KPA w kontekście działań strony podejmowanych w systemach teleinformatycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił terminowość złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze, jeśli strona podjęła działania w terminie, ale w sposób formalnie niepełny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ocenił terminowość złożenia wniosku, ponieważ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie ocenił skuteczności działań podjętych przez stronę, ograniczając się do formalnej oceny braku konkretnego dokumentu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie dopełniły obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie oceniając znaczenia faktycznie złożonych dokumentów i nie odnosząc się do wiadomości wysłanej przez stronę. Formalna ocena braku dokumentu bez analizy kontekstu i działań strony narusza przepisy KPA.
Czy organ administracji publicznej naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i niepełną ocenę materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA poprzez formalne i niepełne ustalenie stanu faktycznego oraz niepełną ocenę materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie zbadały całokształtu aktywności strony, ograniczając się do stwierdzenia braku konkretnego dokumentu, zamiast ocenić, czy faktycznie złożone dokumenty mogły zostać potraktowane jako realizacja obowiązku wynikającego z wezwania.
Czy uzasadnienie decyzji organu administracji publicznej było wystarczające w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie było niewystarczające, ponieważ nie przedstawiono pełnego toku rozumowania prowadzącego do wniosku o przekroczeniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wyjaśnienia kwestii znaczenia czynności faktycznie dokonanych przez stronę uniemożliwia skuteczną kontrolę sądową i weryfikację prawidłowości ustaleń faktycznych, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 KPA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego w sposób niepełny stanowi naruszenie.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Niewystarczające uzasadnienie decyzji stanowi naruszenie.
u.p.p.w.d. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia wniosku.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego. • Organy nie oceniły skuteczności działań podjętych przez stronę w terminie. • Uzasadnienie decyzji było niewystarczające. • Organ nie odniósł się do wiadomości wysłanej przez stronę z wnioskiem.
Odrzucone argumenty
Wniosek został złożony po terminie. • Termin na złożenie wniosku ma charakter materialnoprawny i nie może być przywrócony przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podkreśla, że organ, powołując się na zapis w systemie teleinformatycznym, dokonał ustaleń w sposób wyłącznie formalny, nie wyjaśniając znaczenia czynności faktycznie wykonanych przez stronę w dniu 4 lutego 2025 r. • Brak zajęcia stanowiska wobec przedstawionego dowodu stanowi naruszenie obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z art. 77 § 1 KPA oraz narusza zasadę rzetelnego prowadzenia postępowania • Organ naruszył także art. 107 § 3 KPA, sporządzając uzasadnienie decyzji w sposób niewystarczający.
Skład orzekający
Marzena Iwankiewicz
przewodniczący
Wiesław Drabik
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza gdy odmowa opiera się na formalnym przekroczeniu terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie świadczeń wychowawczych i interpretacji przepisów KPA w kontekście działań strony podejmowanych w systemach teleinformatycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji i jak formalizm może prowadzić do krzywdzących decyzji. Jest to przykład, jak sąd administracyjny koryguje błędy proceduralne organów.
“Formalizm ZUS kontra prawa obywatela: WSA staje po stronie skarżącego w sprawie świadczenia wychowawczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.