II SA/Sz 239/26Wygaśnięcie bonu opiekuńczego po śmierci seniora
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin o wygaśnięciu prawa do świadczenia pieniężnego "Bon opiekuńczy: Alzheimer 75". Decyzją z 2 kwietnia 2025 r. skarżącej przyznano świadczenie na rzecz seniora M. P., z wypłatą w dwóch transzach. Po śmierci seniora w dniu 29 sierpnia 2025 r., Prezydent stwierdził wygaśnięcie decyzji z dniem 30 sierpnia 2025 r., uznając ją za bezprzedmiotową, ponieważ warunki przyznania świadczenia nie były już spełnione w miesiącu planowanej wypłaty (wrzesień 2025 r.). Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, wskazując, że bezprzedmiotowość decyzji, w połączeniu z interesem społecznym (pewność obrotu prawnego), uzasadnia jej wygaśnięcie. Skarżąca zarzuciła brak wykazania interesu społecznego lub strony. Sąd, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz uchwałę Rady Miasta Szczecin, uznał, że śmierć seniora spowodowała bezprzedmiotowość decyzji. Sąd podkreślił, że pozostawienie w obrocie prawnym bezprzedmiotowej decyzji godzi w pewność obrotu prawnego, co jest sprzeczne z interesem społecznym. W związku z tym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Niemniej jednak, Sąd zwrócił uwagę, że decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutki od dnia powstania przesłanek wygaśnięcia. Sąd zasugerował, że skarżąca mogła nabyć prawo do świadczenia, jeśli warunki były spełnione do dnia 30 sierpnia 2025 r., niezależnie od późniejszej daty faktycznej wypłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście świadczeń pieniężnych przyznawanych na rzecz osób trzecich, gdzie śmierć tej osoby następuje przed faktyczną wypłatą świadczenia.
Sprawa dotyczy specyficznego świadczenia lokalnego ("Bon opiekuńczy: Alzheimer 75") i jego regulaminu, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych świadczeń lub sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy śmierć seniora, na rzecz którego przyznano świadczenie pieniężne, powoduje bezprzedmiotowość decyzji przyznającej to świadczenie i uzasadnia jej wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., nawet jeśli warunki formalne do wypłaty świadczenia były spełnione do dnia śmierci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć seniora powoduje bezprzedmiotowość decyzji przyznającej świadczenie pieniężne, a jej pozostawienie w obrocie prawnym godzi w pewność obrotu prawnego, co uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia decyzji.
Uzasadnienie
Śmierć osoby, na rzecz której przyznano świadczenie, czyni decyzję bezprzedmiotową. Pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym narusza pewność prawną i interes społeczny, co jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji administracyjnej jest decyzją deklaratoryjną, wywołującą skutki prawne od dnia powstania przesłanek wygaśnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja stwierdzająca wygaśnięcie jest deklaratoryjna i wywołuje skutki prawne od dnia, w którym powstały przesłanki do wygaśnięcia decyzji.
Uzasadnienie
Decyzja o wygaśnięciu decyzji jest deklaratoryjna, co oznacza, że potwierdza istniejący stan prawny, a jej skutki prawne sięgają wstecz do momentu powstania przesłanek wygaśnięcia.
Czy skarżąca nabyła prawo do świadczenia pieniężnego "Bon opiekuńczy: Alzheimer 75", jeśli warunki do jego przyznania były spełnione do dnia śmierci seniora, mimo że wypłata miała nastąpić po tej dacie?
Odpowiedź sądu
Sąd sugeruje, że skarżąca mogła nabyć prawo do świadczenia, jeśli warunki były spełnione do dnia 30 sierpnia 2025 r., niezależnie od późniejszej daty faktycznej wypłaty, ze względu na zasadę ochrony praw nabytych i pewności obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Zasada demokratycznego państwa prawa, ochrona praw nabytych i pewność obrotu prawnego mogą przemawiać za nabyciem prawa do świadczenia, jeśli warunki zostały spełnione przed ustaniem podstawy prawnej, nawet jeśli wypłata następuje później.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
u.ś.r. art. 2 § pkt 3a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy świadczeń rodzinnych, w tym bonu opiekuńczego.
u.ś.r. art. 22b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy świadczeń rodzinnych, w tym bonu opiekuńczego.
Uchwała Rady Miasta Szczecin w sprawie realizacji świadczenia pieniężnego "Bon opiekuńczy: Alzheimer 75" art. § 2 § ust. 1
Warunki przyznania świadczenia przez Opiekuna.
Uchwała Rady Miasta Szczecin w sprawie realizacji świadczenia pieniężnego "Bon opiekuńczy: Alzheimer 75" art. § 2 § ust. 2
Warunki przyznania świadczenia przez Seniora.
Uchwała Rady Miasta Szczecin w sprawie realizacji świadczenia pieniężnego "Bon opiekuńczy: Alzheimer 75" art. § 4 § ust. 3
Określa zasady wypłaty świadczenia w dwóch transzach.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć seniora spowodowała bezprzedmiotowość decyzji przyznającej świadczenie. • Pozostawienie bezprzedmiotowej decyzji w obrocie prawnym godzi w pewność obrotu prawnego i interes społeczny.
Odrzucone argumenty
Kolegium nie wykazało interesu społecznego ani strony w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji. • Nie było podstaw do wypłaty świadczenia we wrześniu, skoro warunki były spełnione do końca sierpnia.
Godne uwagi sformułowania
pozostawienie w obrocie prawnym decyzji [...] godziłoby w pewność obrotu prawnego • decyzja administracyjna nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne • decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną • z zasady demokratycznego państwa prawa wynika zarówno zasada niedziałania prawa wstecz, jak i zasada zaufania obywateli do organów państwa oraz ochrony praw nabytych
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący
Wiesław Drabik
członek
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście świadczeń pieniężnych przyznawanych na rzecz osób trzecich, gdzie śmierć tej osoby następuje przed faktyczną wypłatą świadczenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego świadczenia lokalnego ("Bon opiekuńczy: Alzheimer 75") i jego regulaminu, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych świadczeń lub sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu wsparcia dla osób starszych i chorych na Alzheimera, a także interpretacji przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji administracyjnych w przypadku śmierci beneficjenta.
“Czy śmierć seniora przekreśla prawo do świadczenia opiekuńczego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.