II SA/Sz 163/26Kara za odprowadzanie wód bez pozwolenia administracyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Gminy Miasto Szczecin na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu Gminie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych do cieku Warszewiec bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina zarzucała organom naruszenie przepisów Konstytucji RP poprzez nałożenie kary na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, a także naruszenie przepisów KPA dotyczących odstąpienia od ukarania. Sąd uznał, że Gmina korzystała z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia, ponieważ poprzednie pozwolenie wygasło w 2022 roku, a nowe zostało złożone z dużym opóźnieniem i z brakami formalnymi. Sąd nie dopatrzył się niezgodności przepisu art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego z Konstytucją, podkreślając, że wysokość kary jest powiązana z ilością odprowadzonych wód i opłatą zmienną, co zapewnia pewną indywidualizację. Ponadto, Sąd uznał, że waga naruszenia nie była znikoma, a Gmina nie dołożyła należytej staranności w uzyskaniu pozwolenia, co wykluczyło możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 KPA. W związku z tym, skarga została oddalona, a wniosek o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego oddalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za brak pozwolenia wodnoprawnego, stosowanie art. 189f KPA w kontekście naruszeń środowiskowych, obowiązek należytej staranności przy uzyskiwaniu pozwoleń.
Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego, przewidujący obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości (500% opłaty zmiennej) za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami demokratycznego państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa, bezpieczeństwa prawnego, sprawiedliwości, praworządności materialnej oraz prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis nie jest niezgodny z Konstytucją. Wysokość kary jest powiązana z ilością odprowadzonych wód i opłatą zmienną, co zapewnia pewną indywidualizację, a ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru kar administracyjnych. Kara ma charakter prewencyjny i służy ochronie interesu publicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca ma prawo stosować różne modele wymiaru kar administracyjnych. Wysokość kary w tym przypadku jest powiązana z ilością odprowadzonych wód i opłatą zmienną, co zapewnia pewną proporcjonalność i indywidualizację. Kara ma charakter prewencyjny i służy ochronie środowiska.
Czy w przypadku odprowadzania wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, gdy pozwolenie wygasło, a nowy wniosek został złożony z dużym opóźnieniem i brakami formalnymi, zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA (znikoma waga naruszenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waga naruszenia nie może być uznana za znikomą. Gmina nie dołożyła należytej staranności w uzyskaniu nowego pozwolenia, a naruszenie trwało przez długi okres.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że waga naruszenia nie była znikoma. Gmina zaniedbała złożenie wniosku o nowe pozwolenie w racjonalnym terminie, a opóźnienie i braki formalne we wnioskach wykluczają zastosowanie instytucji odstąpienia od kary. Zmiany kadrowe nie usprawiedliwiają braku należytej staranności.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stwierdzono wystąpienia okoliczności pozwalających na zastosowanie tej instytucji.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy i Sąd uznały, że cele kary (przymuszenie do działania zgodnego z prawem, ochrona środowiska, prewencja ogólna, zaspokojenie poczucia sprawiedliwości) przemawiają za jej wymierzeniem, a nie pouczeniem. Brak było podstaw do zastosowania art. 189f § 2 i 3 KPA.
Czy Gmina Miasto Szczecin zaprzestała naruszania prawa poprzez odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie trwało do dnia orzekania przez organy administracji.
Uzasadnienie
Zaprzestanie naruszania prawa rozumiane jest jako przywrócenie stanu zgodnego z prawem, czyli uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego lub zaprzestanie korzystania z usługi wodnej. Samo złożenie wniosku o pozwolenie nie jest równoznaczne z zaprzestaniem naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.w. art. 472aa § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisom korzysta z wód bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
u.p.w. art. 472aa § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa wysokość administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych bez pozwolenia.
Pomocnicze
u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych do urządzeń wodnych stanowi usługę wodną.
u.p.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Na usługę wodną w postaci odprowadzania wód opadowych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z powodu znikomej wagi naruszenia.
k.p.a. art. 189f § § 2 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość fakultatywnego odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu.
k.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna rozstrzygnięć organów administracji.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
u.p.w. art. 240 § ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy korzystania z wód.
u.p.w. art. 14 § ust. 2 i 6 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dotyczy usług wodnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina korzystała z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia. • Kara została obliczona prawidłowo na podstawie danych przekazanych przez Gminę. • Waga naruszenia nie była znikoma, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 KPA. • Gmina nie dołożyła należytej staranności w uzyskaniu nowego pozwolenia wodnoprawnego.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 472aa ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego jest niezgodny z Konstytucją RP. • Należało odstąpić od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA z uwagi na znikomą wagę naruszenia. • Należało odstąpić od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 2 i 3 KPA i poprzestać na pouczeniu. • Gmina zaprzestała naruszania prawa. • Zmiany kadrowe i organizacyjne usprawiedliwiają opóźnienie w uzyskaniu pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. • Dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania. • Wobec powyższego odprowadzanie wód opadowych do wód powinno następować w warunkach szczegółowych uregulowań i kontroli, przy zastosowaniu odpowiednich środków technicznych ograniczających ilość zanieczyszczeń, czemu właśnie służyć mają warunki i zobowiązania nakładane na korzystających z usług wodnych w pozwoleniach wodnoprawnych. • Należyta staranność wymaga dbania o to, aby działalność była prowadzona zgodnie z wymogami określonymi w obowiązujących przepisach, w tym w związku z wymogiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
przewodniczący
Katarzyna Sokołowska
sprawozdawca
Joanna Świerzko-Bukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących kar za brak pozwolenia wodnoprawnego, stosowanie art. 189f KPA w kontekście naruszeń środowiskowych, obowiązek należytej staranności przy uzyskiwaniu pozwoleń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności administracyjnej, a także interpretacji przepisów KPA w kontekście naruszeń. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku dopełnienia formalności prawnych przez samorząd.
“Samorząd ukarany za odprowadzanie deszczówki bez pozwolenia – sąd wyjaśnia, dlaczego nie ma litości.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.