II SA/Po 644/16Oddalenie skargi na plan zagospodarowania przestrzennego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. M. na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące szerokości drogi dojazdowej (5 KDD) oraz minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek (min. 800 m2 dla zabudowy wolnostojącej, 700 m2 dla bliźniaczej). Zarzucała naruszenie prawa własności (art. 140 k.c.), przepisów technicznych dotyczących dróg (RMT) oraz spowodowanie szkody majątkowej (art. 361 § 1 k.c.). Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenia planu nie naruszają interesu prawnego skarżącej. Wskazał, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może być ograniczane w celu realizacji interesu publicznego, zgodnie z przepisami Konstytucji i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (PZP). Stwierdził, że ustalona szerokość drogi dojazdowej (ponad 10 m) spełnia wymogi techniczne, a jej obecna szerokość jest wystarczająca i zgodna z istniejącą zabudową. Odnosząc się do minimalnej powierzchni działek, sąd zauważył, że kwestionowane przepisy nie dotyczą bezpośrednio nieruchomości skarżącej, a nawet gdyby dotyczyły, nie naruszałyby jej prawa własności w sposób niezgodny z prawem. Podkreślono, że właściciel może dochodzić odszkodowania, jeśli korzystanie z nieruchomości stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone w wyniku uchwalenia planu. Sąd uznał również, że ustalenia planu są zgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. i nie naruszają zasad sporządzenia planu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja ograniczeń prawa własności w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zasady kontroli sądowej aktów prawa miejscowego, dopuszczalność skargi na podstawie art. 101 u.s.g. po wcześniejszej kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów dotyczących planowania przestrzennego. Interpretacja art. 101 u.s.g. w kontekście powagi rzeczy osądzonej może być szersza niż w tym konkretnym przypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące szerokości drogi dojazdowej naruszają prawo własności właściciela nieruchomości sąsiadującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalona szerokość drogi dojazdowej (ponad 10 m) jest zgodna z przepisami technicznymi i nie narusza prawa własności skarżącej, zwłaszcza że droga ta jest własnością gminy, a istniejąca zabudowa na nieruchomości skarżącej generuje utrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo własności może być ograniczane w interesie publicznym, a ustalenia planu dotyczące drogi dojazdowej mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy. Szerokość drogi jest zgodna z przepisami, a ewentualne utrudnienia wynikają z gęstości zabudowy na nieruchomości skarżącej.
Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące minimalnej powierzchni nowo wydzielanych działek naruszają prawo własności właściciela nieruchomości sąsiadującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia te nie naruszają interesu prawnego skarżącej, ponieważ nie dotyczą bezpośrednio jej nieruchomości, a nawet gdyby dotyczyły, mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo ograniczeń prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kwestionowane przepisy planu dotyczące minimalnej powierzchni działek nie obejmują nieruchomości skarżącej. Ponadto, nawet gdyby dotyczyły sąsiednich działek, nie naruszają prawa własności skarżącej w sposób niezgodny z prawem, a właściciel może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 36 PZP, jeśli jego prawo zostało istotnie ograniczone.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności poprzez zmianę klasy drogi z lokalnej na dojazdową i zwężenie jej szerokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana klasy drogi i jej szerokości w planie miejscowym nie stanowi naruszenia prawa własności, jeśli mieści się w granicach uprawnień planistycznych gminy i jest zgodna z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy gminy nie są związane postanowieniami poprzednio obowiązującego planu. Ustalenie drogi jako dojazdowej o szerokości ponad 10 m jest zgodne z przepisami RMT i nie narusza prawa własności skarżącej, ponieważ teren drogi jest własnością gminy, a ustalenia planu nie uniemożliwiają wykonywania prawa własności.
Czy skarżąca wykazała naruszenie swojego interesu prawnego przez uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca wykazała, że jest właścicielką nieruchomości położonej na terenie objętym ustaleniami planu, co uzasadnia jej interes prawny do zaskarżenia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżąca spełniła wymóg wykazania naruszenia jej interesu prawnego, ponieważ jest właścicielką nieruchomości znajdującej się na terenie objętym zaskarżonymi zapisami planu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności może być ograniczane w sposób przewidziany w ustawie, uwzględniając społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa i zasady współżycia społecznego.
PZP art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Każdy ma prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z planem miejscowym, o ile nie narusza to interesu publicznego ani praw osób trzecich.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, kto posiada interes prawny lub uprawnienie, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie organu gminy naruszające jego interes prawny lub uprawnienie, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności mogą być ustanawiane tylko w drodze ustawy i w takim zakresie, w jakim nie naruszają istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Pomocnicze
RMT art. 7
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających drogi klasy dojazdowej wynosi 10 m.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez działanie lub zaniechanie.
PZP art. 15 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzasadnienie projektu planu miejscowego powinno zawierać prognozę wpływu na finanse publiczne.
PZP art. 17 § pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Analiza wpływu uchwalenia planu na finanse publiczne.
P.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi na akt organu gminy wynosi 60 dni od dnia doręczenia wezwania, jeśli organ nie udzielił odpowiedzi.
PZP art. 15 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy określa szczegółowe zasady i warunki podziału nieruchomości.
PZP art. 15 § ust. 3 pkt 10
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy określa minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych.
u.g.n. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości jest dopuszczalny, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
PZP art. 36
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać odszkodowania lub wykupienia nieruchomości, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.
UDP art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Kategorie dróg gminnych określa rada gminy w drodze odrębnej uchwały.
UDP art. 35 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Plany zagospodarowania przestrzennego przeznaczają pod przyszłą budowę dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego.
PZP art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwalenie planu miejscowego następuje po przeprowadzeniu wymaganej procedury.
PZP art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
PZP art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo własności jest jedną z wartości uwzględnianych w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego.
PZP art. 1 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Walory ekonomiczne przestrzeni są uwzględniane w procesie planowania.
PZP art. 1 § ust. 2 pkt 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Potrzeby interesu publicznego są uwzględniane w procesie planowania.
PZP art. 15 § ust. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina ma obowiązek projektowania i zapewnienia odpowiedniego układu komunikacyjnego.
PZP art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez ustalenie zbyt wąskiej drogi dojazdowej. • Naruszenie prawa własności poprzez dopuszczenie podziału działek na mniejsze powierzchnie w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej. • Naruszenie przepisów technicznych dotyczących dróg. • Spowodowanie szkody majątkowej w majątku skarżącej poprzez obniżenie wartości nieruchomości. • Naruszenie trybu uchwalania uchwały polegające na braku analizy wpływu na finanse publiczne.
Godne uwagi sformułowania
nie można wykluczyć skargi z art. 101 u.s.g. na akt prawa miejscowego, w związku z dokonaną już wcześniej oceną legalności tego aktu ze skargi innego podmiotu. • powaga rzeczy osądzonej (...) dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów. • współkształtowanie przez miejscowy plan miejscowy wraz z innymi przepisami prawa treści prawa własności stanowi przewidziane w art. 140 k.c. przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania tego prawa. • prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. • nie można żądać ochrony prawnej własności ponad to, co przewiduje art. 64 Konstytucji RP, w ślad za nim art. 140 k.c. oraz art. 6 PZP. • nie można zastępować organu administracji w działaniach należących do jego kompetencji. • kwestionowane przepisy planu w zakresie przeznaczenia terenu pod drogę dojazdową (...) w żaden sposób nie wykraczają poza granice władztwa planistycznego i nie naruszają przepisów prawa. • szerokość pasa drogowego oraz jezdni to nie są pojęcia synonimiczne. • organy gminy opracowując i następnie uchwalając plan miejscowy nie są związane postanowieniami uprzednio obowiązującego planu lub planów. • kwestionowane w tym zakresie przepisy planu nie obejmują nieruchomości skarżącej. • wywody (...) o ewentualnym obniżeniu wartości nieruchomości skarżącej (...) noszą znamiona jedynie spekulacji i hipotez.
Skład orzekający
Barbara Drzazga
przewodniczący-sprawozdawca
Danuta Rzyminiak – Owczarczak
sędzia
Tomasz Świstak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń prawa własności w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zasady kontroli sądowej aktów prawa miejscowego, dopuszczalność skargi na podstawie art. 101 u.s.g. po wcześniejszej kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów dotyczących planowania przestrzennego. Interpretacja art. 101 u.s.g. w kontekście powagi rzeczy osądzonej może być szersza niż w tym konkretnym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych dla właścicieli nieruchomości kwestii planowania przestrzennego i ograniczeń prawa własności, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów.
“Plan zagospodarowania przestrzennego a prawo własności: Czy gmina może ograniczyć Twoje prawa?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.