Orzeczenie · 2026-02-19

II SA/Po 570/25Oddalenie skargi na decyzję nadzoru budowlanego 7

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-02-19
NSABudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkanadzór budowlanydecyzja o pozwoleniu na budowęprojekt budowlanystan poprzedniklatka schodowaaltana

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę C. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która nakazywała doprowadzenie jednorodzinnego budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nielegalnie dobudowanej klatki schodowej do altany wejściowej, zamurowanie otworów drzwiowych oraz odtworzenie pierwotnego wejścia do altany. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w szczególności art. 51 ust. 3 i 5 Prawa budowlanego, argumentując, że istniały inne, mniej dolegliwe możliwości, takie jak częściowa rozbiórka czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Sąd, analizując stan faktyczny i dotychczasowe postępowanie, w tym prawomocne orzeczenia NSA dotyczące braku możliwości zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy. Stwierdzono, że nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego był uzasadniony, ponieważ nie było możliwości legalizacji samowoli budowlanej, a częściowa rozbiórka byłaby technicznie tożsama z rozbiórką całości. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 51 Prawa budowlanego w przypadkach samowoli budowlanej, gdy legalizacja nie jest możliwa.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długotrwałego postępowania administracyjnego. Orzeczenie opiera się na wcześniejszych ustaleniach i wyrokach NSA.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował środek prawny przewidziany w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zamiast innych możliwości jak rozbiórka części czy zaniechanie dalszych robót?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdyż inne środki nie były możliwe do zastosowania lub nie rozwiązywały problemu niezgodności z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego, nakaz doprowadzenia do stanu poprzedniego był jedynym właściwym środkiem prawnym. Częściowa rozbiórka byłaby technicznie tożsama z rozbiórką całości, a zaniechanie dalszych robót nie rozwiązałoby problemu niezgodności z prawem.

Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, uwzględniając wszystkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, a dalsze postępowanie dowodowe nie było celowe.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy dawał pełny obraz stanu faktycznego, a organ był związany przepisami Prawa budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 5, po odmowie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego.

Czy uznanie K. G. za stronę postępowania miało wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Nie, uznanie K. G. za stronę nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie mogło stanowić podstawy do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt budowlany znajduje się na granicy dwóch działek, co uzasadnia posiadanie przez K. G. interesu prawnego i uznanie go za stronę postępowania, jednakże okoliczność ta nie wpłynęła na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję nakazującą doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego sprzed rozbudowy altany o klatkę schodową.

Przepisy (6)

Główne

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1-5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten określa procedurę postępowania w przypadku samowoli budowlanej, w tym możliwość nakazania zaniechania robót, rozbiórki obiektu lub jego części, albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 7, 8, 9, 11, 77 §1, 105, 107 §4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, wyjaśniania stanu faktycznego, obowiązku działania organów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący uznania za stronę postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazując doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w sytuacji braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej. • Częściowa rozbiórka byłaby technicznie tożsama z rozbiórką całości rozbudowy. • Zaniechanie dalszych robót budowlanych nie rozwiązałoby problemu niezgodności z prawem. • Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie wniosków dowodowych. • Niedostateczne uzasadnienie decyzji w zakresie nieuwzględnienia innych możliwości niż rozbiórka. • Nierozpatrzenie możliwości wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). • Naruszenie art. 51 ust. 3 i 5 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę mimo istnienia innych możliwości i starań skarżącej. • Naruszenie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez nakazanie doprowadzenia do stanu poprzedniego całego obiektu altany, co było zbyt daleko idącym środkiem.

Godne uwagi sformułowania

nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego stanowi skutek wcześniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego i niejako kończy procedurę związaną ze stwierdzeniem prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach • nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych nie rozwiązałoby problemu związanego z niezgodnością dokonanych robót budowlanych z obowiązującymi przepisami, a jedynie stanowiło "zalegalizowanie" istniejącego stanu rzeczy • wykonanie nakazu rozbiórki w części wiązałoby się z nakazem rozbiórki części wykonanej rozbudowy o szerokości do 30 cm na całej jej długości, w sytuacji gdy ściana zewnętrzna ma grubość 24 cm, a więc oznaczałoby to konieczność rozbiórki istniejących schodów i spoczników. W rezultacie nakaz rozbiórki części rozbudowy byłby w zasadzie tożsamy z nakazem rozbiórki całości rozbudowy

Skład orzekający

Jacek Rejman

asesor

Robert Talaga

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 51 Prawa budowlanego w przypadkach samowoli budowlanej, gdy legalizacja nie jest możliwa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i długotrwałego postępowania administracyjnego. Orzeczenie opiera się na wcześniejszych ustaleniach i wyrokach NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały i skomplikowany proces egzekwowania prawa budowlanego w przypadku samowoli, z wieloma etapami postępowania i odwołaniami. Jest to przykład, jak trudno jest zalegalizować nielegalną rozbudowę.

“Samowola budowlana: Czy rozbiórka klatki schodowej była jedynym wyjściem?”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst