II SA/Po 188/26Uchwała planu ogólnego poznań iii rama komunikacyjna wlasnosc
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący T. C. i T. C. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie Planu ogólnego miasta Poznania, dotyczącą przeznaczenia ich nieruchomości przy ul. Kołodzieja 22. Uchwała ta przewidywała na części działki zabudowę mieszkaniową, a na części drogę publiczną w ramach inwestycji III rama komunikacyjna. Skarżący zarzucili naruszenie zasad i trybu sporządzania planu, w tym naruszenie konstytucyjnych praw własności (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Argumentowali, że ingerencja w ich prawo własności była nieproporcjonalna, a planowana inwestycja (III rama komunikacyjna) od lat nie była realizowana z powodu braku środków finansowych, co czyniło jej uwzględnienie nieracjonalnym. Rada Miasta Poznania wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że ujęcie III ramy komunikacyjnej wynika z obowiązku uwzględnienia ustaleń Planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Wielkopolskiego, który traktuje tę inwestycję jako cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że Rada Miasta działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, a uwzględnienie strategicznej inwestycji drogowej, zgodnej z planem wojewódzkim, uzasadniało ograniczenie prawa własności. Sąd podkreślił, że kontroluje legalność aktu, a nie jego celowość czy zasadność ekonomiczną. Wskazał również, że wnioski skarżących zostały częściowo uwzględnione, co świadczy o ich rozpatrzeniu, a nie pozorności procedury. Ostatecznie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad planowania przestrzennego w kontekście inwestycji celu publicznego i prawa własności, obowiązek uwzględniania planów wojewódzkich w planach gminnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w Poznaniu i uwzględniania strategicznych inwestycji drogowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uwzględnienie w planie ogólnym miasta inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym (III rama komunikacyjna) na nieruchomości prywatnej, mimo braku perspektywy jej realizacji i potencjalnego naruszenia prawa własności, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uwzględnienie takiej inwestycji jest zgodne z prawem, jeśli wynika z nadrzędnych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa i mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy, nawet jeśli ogranicza prawo własności, o ile zachowana jest zasada proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Rada Miasta miała obowiązek uwzględnić III ramę komunikacyjną w planie ogólnym, ponieważ była ona ujęta w Planie zagospodarowania przestrzennego województwa jako inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Działanie to mieściło się w granicach władztwa planistycznego gminy i nie naruszało zasady proporcjonalności, ponieważ priorytetem był interes publiczny wynikający z nadrzędnych dokumentów planistycznych.
Czy naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu ogólnego, w tym nieuwzględnienie uwag właściciela nieruchomości, może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd nie stwierdzi istotnych uchybień proceduralnych lub merytorycznych, które uzasadniałyby nieważność uchwały.
Uzasadnienie
Sąd ocenił procedurę planistyczną i nie stwierdził uchybień proceduralnych. Wskazał, że wnioski skarżących zostały częściowo uwzględnione, a ich nieuwzględnienie w całości miało uzasadnienie w planowanej inwestycji drogowej, co nie świadczy o pozorności rozpatrzenia ich uwag.
Czy ograniczenia prawa własności wynikające z planu ogólnego, polegające na przeznaczeniu części nieruchomości pod drogę publiczną, są rażąco nieproporcjonalne i naruszają istotę prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ingerencja jest konieczna dla realizacji interesu publicznego i mieści się w granicach prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i może być ograniczane w drodze ustawy dla ochrony interesu publicznego. W tym przypadku, przyznanie prymatu realizacji celu publicznego (III rama komunikacyjna) nad interesem prywatnym skarżących było uzasadnione i mieściło się w granicach władztwa planistycznego, nie naruszając istoty prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
u.p.z.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek uchwalenia planu ogólnego gminy.
u.p.z.p. art. 13 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zakres ustaleń planu ogólnego.
u.p.z.p. art. 13 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Znaczenie planu ogólnego dla miejscowych planów i decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 13b § pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konieczność uwzględniania ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa w planie ogólnym.
u.p.z.p. art. 28
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w przypadku istotnych naruszeń zasad lub trybu sporządzania planu.
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 13 § ust.1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 13 § ust.4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 13 § ust.5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 13b § pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niedostateczne uwzględnienie prawa własności przy planowaniu.
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przekroczenie granic władztwa planistycznego i dowolność wprowadzenia zapisów.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niedopuszczalna swoboda w działaniach planistycznych.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie prawa do zagospodarowania nieruchomości.
u.p.z.p. art. 13k § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konsekwencje dla gminy, gdy plan ogólny uniemożliwia realizację inwestycji celu publicznego ujętych w planie wojewódzkim.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia wolności i praw konstytucyjnych tylko w ustawie i gdy są konieczne w demokratycznym państwie.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności tylko w drodze ustawy i w zakresie nienaruszającym jego istoty.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa prawna zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku bezzasadności skargi.
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 1 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 art. 13k § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 64 § ust. 3
t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 662 art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego i istotne naruszenie trybu jego sporządzania. • Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nadmierne ograniczenie prawa własności. • Naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności. • Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie prawa własności. • Naruszenie art. 1 ust. 3 u.p.z.p. poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego. • Naruszenie art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nieograniczoną swobodę w działaniach planistycznych. • Naruszenie art. 6 ust. 2 u.p.z.p. poprzez naruszenie prawa do zagospodarowania nieruchomości. • Nierzetelne/pozorne rozpatrzenie uwag dotyczących nieruchomości skarżących. • Brak należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie utrzymania drogi publicznej. • Ustalanie przebiegu dróg na gruntach prywatnych bez wnikliwej analizy. • Nieracjonalność i brak uzasadnienia ekonomicznego dla planowanej III ramy komunikacyjnej. • Naruszenie zasady proporcjonalności poprzez nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu kierując się kryterium legalności, a nie trafności, zasadność czy efektywność przyjętych rozwiązań planistycznych. • Władztwo planistyczne gminy nie ma charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. • Ustalenie planu zagospodarowania przestrzennego województwa wymuszały zatem na Radzie Miasta uwzględnienie III ramy komunikacyjnej w Planie ogólnym. • Samo przyznanie prymatu interesowi publicznemu nie jest sprzeczne z prawem, lecz wymaga zawsze rzeczowego uzasadnienia.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
przewodniczący
Izabela Paluszyńska
sprawozdawca
Paweł Daniel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad planowania przestrzennego w kontekście inwestycji celu publicznego i prawa własności, obowiązek uwzględniania planów wojewódzkich w planach gminnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w Poznaniu i uwzględniania strategicznych inwestycji drogowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak nadrzędne plany wojewódzkie wpływają na decyzje lokalne.
“Własność kontra droga: Sąd rozstrzyga o przyszłości nieruchomości w Poznaniu”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.