II SA/Po 121/26Kara pieniężną za brak recyklingu odpadów 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę [...] Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Zarząd Związku Międzygminnego za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka osiągnęła jedynie 1,20% recyklingu, podczas gdy wymagany poziom wynosił 20%. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące przedawnienia kary, naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) oraz błędnej wykładni przepisów materialnych ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.). Twierdziła, że brak osiągnięcia poziomu recyklingu wynikał z przyczyn obiektywnych i niezależnych od niej, a także że organ nie wykazał należytej inicjatywy dowodowej. Spółka wniosła również o zawieszenie postępowania w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przez WSA w Gliwicach w podobnej sprawie. Sąd oddalił skargę. W pierwszej kolejności odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że odpowiedź TSUE nie będzie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zwłaszcza w kontekście skali uchybienia i obowiązków ewidencyjnych spółki. Następnie Sąd odniósł się do zarzutu przedawnienia, stwierdzając, że termin przedawnienia kary pieniężnej, liczony od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. od końca 2022 r.), nie upłynął przed doręczeniem decyzji organu I instancji we wrześniu 2025 r. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu ma charakter obiektywny (zasada ryzyka) i wynika z przepisów art. 9g i 9x u.c.p.g. Materiał dowodowy, w tym sprawozdanie spółki z systemu BDO, jednoznacznie potwierdził nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Sąd uznał, że naruszenie prawa nie było znikome (różnica między 1,20% a 20%) i nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f KPA. Sąd podzielił stanowisko organów, że spółka ponosi odpowiedzialność za kształtowanie poziomu recyklingu, a argumenty o braku wpływu na segregację odpadów przez mieszkańców nie zwalniają jej z obowiązku. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zebrały materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorców za osiąganie poziomów recyklingu odpadów komunalnych oraz interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar pieniężnych w tym zakresie.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Interpretacja przedawnienia może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin przedawnienia kary pieniężnej nie upłynął, ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona przed jego upływem.
Uzasadnienie
Termin przedawnienia kary pieniężnej, liczony od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. od końca 2022 r.), upływał z dniem 31 grudnia 2025 r. Decyzja organu I instancji została doręczona 5 września 2025 r., co oznacza, że nie doszło do przedawnienia.
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne ponosi odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, nawet jeśli wynika to z przyczyn niezależnych od niego, takich jak sposób segregacji odpadów przez mieszkańców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i wynika z zasady ryzyka, niezależnie od jego wpływu na sposób segregacji odpadów przez wytwórców.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kreują system odpowiedzialności opartej na ryzyku. Obowiązek osiągnięcia określonych poziomów recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a jego nieosiągnięcie stanowi delikt administracyjny zagrożony karą pieniężną. Brak wpływu na segregację odpadów przez mieszkańców nie zwalnia przedsiębiorcy z tego obowiązku.
Czy waga naruszenia prawa polegającego na nieosiągnięciu wymaganego poziomu recyklingu była znikoma, co uzasadniałoby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waga naruszenia nie była znikoma, a także nie zaszła przesłanka zaprzestania naruszania prawa.
Uzasadnienie
Poziom recyklingu osiągnięty przez spółkę (1,20%) był znacznie niższy od wymaganego (20%). Spółka wykazała się biernością w dążeniu do osiągnięcia celu, a nieosiągnięcie wymaganych poziomów ma wpływ na realizację celów środowiskowych przez gminę. Nie można mówić o zaprzestaniu naruszania prawa w odniesieniu do roku, w którym nastąpiło uchybienie.
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do TSUE w sprawie analogicznej do niniejszej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odmówił zawieszenia postępowania, uznając brak bezpośredniego wpływu odpowiedzi TSUE na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Choć sąd ma możliwość zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed TSUE, w tej sprawie uznano, że związek nie jest bezpośredni. Odpowiedź TSUE dotyczyła kwestii sprawozdawczości wczesnego ostrzegania, a nie samej odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, która była kluczowa w niniejszej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (29)
Główne
u.c.p.g. art. 9g
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
u.c.p.g. art. 3b § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r. wynosił co najmniej 20% wagowo.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g, podlega karze pieniężnej.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Kara pieniężna jest obliczana jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych odpadów na składowisku i brakującej masy odpadów wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu.
u.c.p.g. art. 9zf
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Ordynacja podatkowa art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy).
P.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
u.c.p.g. art. 9n § ust. 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek wskazania w sprawozdaniu poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
u.c.p.g. art. 9g § pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu.
u.c.p.g. art. 9zf
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie kar pieniężnych.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informacyjny organu wobec strony.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
K.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności brane pod uwagę przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej.
K.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (znikoma waga naruszenia i zaprzestanie naruszania prawa).
P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania.
u.o. art. 71a § ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Obowiązek dodawania informacji o masie odpadów do Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.
u.o. art. 71a § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Obowiązek sporządzania karty przekazania odpadów komunalnych.
k.k. art. 115 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona środowiska jako jedno z podstawowych zadań Państwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia kary pieniężnej. • Naruszenie przepisów KPA (art. 7, 8, 9, 77 §1, 80, 105 §1, 107 §3, 189f §1 pkt 1). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g.). • Brak wpływu skarżącej na sposób segregacji odpadów przez wytwórców. • Organ nie wykazał należytej inicjatywy dowodowej. • Brak realnego wpływu skarżącej na kształtowanie poziomu recyklingu. • Organ nie uwzględnił roli gminy jako organizatora systemu gospodarki odpadami.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność administracyjna nałożona na podmioty prowadzące działalność regulowaną ma charakter odpowiedzialności opartej na zasadzie ryzyka. • konstrukcja prawna tej regulacji przesądza o bezwzględnym charakterze sankcji, nie pozostawiając organowi 'luzu decyzyjnego'. • nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą. • istota sprawy opiera się na obiektywnych parametrach arytmetycznych. • prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczności (bierności obywateli w zakresie segregacji etc.) było bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia z uwagi na uwarunkowania obiektywnej odpowiedzialności.
Skład orzekający
Paweł Daniel
przewodniczący
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorców za osiąganie poziomów recyklingu odpadów komunalnych oraz interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar pieniężnych w tym zakresie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Interpretacja przedawnienia może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i odpowiedzialności firm za gospodarkę odpadami, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i może być interesujące dla szerszej publiczności.
“Firma ukarana za niski recykling odpadów – sąd potwierdza odpowiedzialność przedsiębiorcy.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.