II SA/Ol 738/25Oddalenie skargi na uchwałę o odwołaniu ławnika
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę A. K. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia 27 sierpnia 2025 r., nr XVI/239/25, którą skarżącą odwołano z funkcji ławnika Sądu Rejonowego w O. z powodu zachowania godzącego w powagę sądu. Rada Miasta podjęła uchwałę na wniosek Prezesa Sądu Rejonowego w O., który wskazał, że skarżąca uniemożliwiała ojcu kontakty z dzieckiem pomimo nakazów sądu i wymierzanych kar pieniężnych, co uznał za zachowanie nie dające się pogodzić z powagą sądu i wykonywaniem mandatu ławnika. W skardze A. K. zarzuciła naruszenie art. 166 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) poprzez odwołanie bez wykazania ustawowych przesłanek, naruszenie zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) z uwagi na brak należytego uzasadnienia, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez lakoniczne uzasadnienie uchwały oraz naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie środka najbardziej dolegliwego. Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja rodzinna nie miała związku z pełnieniem funkcji ławnika i nie stanowiła podstawy do odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że odwołanie ławnika na wniosek prezesa sądu, w razie niewykonywania obowiązków, zachowania godzącego w powagę sądu lub niezdolności do wykonywania obowiązków, mieści się w granicach uznania administracyjnego rady gminy. W ocenie Sądu, wskazane przez Prezesa Sądu Rejonowego okoliczności, dotyczące niewykonywania postanowień sądu rodzinnego i uniemożliwiania kontaktów z dzieckiem, stanowiły wystarczającą przesłankę do odwołania ławnika, gdyż takie zachowanie godzi w powagę sądu. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego ani konstytucyjnych, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'zachowania godzącego w powagę sądu' w kontekście odwołania ławnika, dopuszczalność kontroli sądowej uchwał rady gminy w sprawie odwołania ławnika.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji ławnika i jego zachowań prywatnych, które miały wpływ na postrzeganie powagi sądu. Kontekst rodzinny i sprawy dotyczące kontaktów z dzieckiem mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie ławnika w życiu prywatnym, polegające na niewykonywaniu postanowień sądu rodzinnego dotyczących kontaktów z dzieckiem, może stanowić podstawę do odwołania go z funkcji ławnika z powodu zachowania godzącego w powagę sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie ławnika w życiu prywatnym, które nie licuje z powagą sądu i naraża go na utratę autorytetu, może być podstawą do odwołania go z funkcji ławnika, nawet jeśli dotyczy spraw rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego, jako osoba najlepiej zorientowana w pracy ławnika, miał prawo ocenić, że niewykonywanie przez ławnika postanowień sądu rodzinnego i uniemożliwianie kontaktów z dzieckiem, mimo nakazów i kar, stanowi zachowanie godzące w powagę sądu. Rada Miasta, działając w granicach uznania administracyjnego, mogła oprzeć swoją uchwałę na takim wniosku.
Czy uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika, mimo że dotyczy sprawy indywidualnej i nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a., podlega kontroli sądu administracyjnego ze względu na swój przedmiot i przyznane radzie uznanie administracyjne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika ma charakter władczy, nie jest decyzją administracyjną ani sprawą cywilną, ale ze względu na swój przedmiot podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 101 § 1 u.s.g., gdyż skarżący posiada interes prawny w kwestionowaniu uchwały naruszającej jego prawo do udziału w wymiarze sprawiedliwości.
Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP (zasady legalizmu, proporcjonalności) są uzasadnione w przypadku odwołania ławnika z powodu zachowania godzącego w powagę sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych nie znalazły uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że zaskarżona uchwała nie narusza norm konstytucyjnych, a zarzuty skarżącej w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.s.p. art. 166 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Rada gminy, która wybrała ławnika, może go odwołać na wniosek prezesa właściwego sądu w razie niewykonywania obowiązków ławnika, zachowania godzącego w powagę sądu, niezdolności do wykonywania obowiązków ławnika.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.p. art. 166 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Okoliczności prowadzące do wygaśnięcia mandatu ławnika ex lege.
u.s.p. art. 167 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
W czasie trwania kadencji nie powołuje się ławnika do pełnienia obowiązków w razie ujawnienia okoliczności, które nie pozwalały na jego wybór, oraz w razie wszczęcia postępowania karnego przeciwko ławnikowi, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przesłanka dopuszczalności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej - istnienie interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego uchwałą.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
Konstytucja RP art. 182
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie ławnika polegające na niewykonywaniu postanowień sądu rodzinnego i uniemożliwianiu kontaktów z dzieckiem stanowi zachowanie godzące w powagę sądu. • Uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika podlega kontroli sądu administracyjnego. • Wniosek prezesa sądu o odwołanie ławnika stanowi wystarczającą przesłankę dla rady gminy do podjęcia uchwały, działając w granicach uznania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Brak ustawowych przesłanek do odwołania ławnika. • Lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie uchwały. • Naruszenie zasady legalizmu i proporcjonalności (norm konstytucyjnych).
Godne uwagi sformułowania
zachowania A. K. związane z wykonywaniem władzy rodzicielskiej i kontaktów dziecka z ojcem nie dają się pogodzić z powagą Sądu i wykonywaniem przez nią mandatu ławnika • zachowanie godzące w powagę sądu - przez co należy rozumieć wszelkie zachowania w czasie wykonywania obowiązków ławnika, ale także zachowania w życiu publicznym lub prywatnym, które nie licują z powagą sądu i sędziego (ławnika), narażają sąd na utratę autorytetu lub powagi wymaganej przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości • uchwała rady gminy w sprawie odwołania ławnika podlega - ze względu na swój przedmiot - kontroli sądu administracyjnego
Skład orzekający
Tadeusz Lipiński
przewodniczący
Ewa Osipuk
sędzia
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zachowania godzącego w powagę sądu' w kontekście odwołania ławnika, dopuszczalność kontroli sądowej uchwał rady gminy w sprawie odwołania ławnika."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji ławnika i jego zachowań prywatnych, które miały wpływ na postrzeganie powagi sądu. Kontekst rodzinny i sprawy dotyczące kontaktów z dzieckiem mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – roli ławników i kryteriów ich odwołania. Pokazuje, jak zachowania prywatne mogą wpływać na pełnienie funkcji publicznej i jakie są granice kontroli sądowej nad uchwałami samorządu.
“Czy problemy rodzinne mogą kosztować ławnika stanowisko? Sąd rozstrzyga, co godzi w powagę sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.