Orzeczenie · 2026-05-07

II SA/Ol 621/25Zwrot kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-05-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatoweniepełnosprawnośćdowóz do szkołyzwrot kosztówobowiązki gminyprawo rodzicówtransport szkolnyopieka

Sprawa dotyczyła skargi D.G. na czynność Wójta Gminy, który odmówił zwrotu kosztów dowozu jej niepełnosprawnego syna do szkoły. Wójt argumentował, że gmina zapewnia bezpłatną organizację dowozu i opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi, co wypełnia jej ustawowy obowiązek. Skarżąca podnosiła, że gmina nigdy wcześniej nie stwarzała problemów z dowozem, a obecna odmowa jest niezrozumiała, zwłaszcza biorąc pod uwagę specyficzne potrzeby jej syna, w tym ataki agresji i konieczność odbioru ze szkoły w różnych godzinach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, analizując przepisy Prawa oświatowego (art. 39 ust. 4 i art. 39a), stwierdził, że obowiązek gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych uczniów ma charakter przemienny. Oznacza to, że gmina może albo zorganizować transport i opiekę we własnym zakresie, albo zwrócić rodzicom koszty przewozu. Kluczowe jest jednak to, że wybór sposobu realizacji tego obowiązku należy do rodziców. Sąd podkreślił, że gmina nie może zmusić rodziców do skorzystania z jej transportu, jeśli rodzice wolą samodzielnie dowozić dziecko i domagają się zwrotu kosztów. W tej konkretnej sprawie, skoro skarżąca wyraziła wolę zwrotu kosztów, a gmina odmówiła zawarcia umowy, sąd uznał, że obowiązek gminy pozostał niezrealizowany. W konsekwencji, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Wójta.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawa rodziców do wyboru sposobu realizacji obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych uczniów i możliwości domagania się zwrotu kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw związanych z dowozem niepełnosprawnych uczniów do szkół na podstawie Prawa oświatowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły przez gminę, która zapewnia własny transport, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa jest niezgodna z prawem, jeśli rodzice wyrażają wolę samodzielnego dowozu i domagają się zwrotu kosztów.

Uzasadnienie

Obowiązek gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych uczniów jest przemienny. Wybór sposobu realizacji tego obowiązku (dowóz przez gminę lub zwrot kosztów rodzicom) należy do rodziców. Gmina nie może narzucić swojej formy realizacji obowiązku, jeśli rodzice chcą skorzystać z innej opcji i domagają się zwrotu kosztów.

Kto decyduje o sposobie realizacji obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych uczniów do szkoły?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja o sposobie realizacji obowiązku należy do rodziców niepełnosprawnego dziecka.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa oświatowego (art. 39 ust. 4, art. 39a ust. 1 i 5) wskazują, że rodzice mają prawo wyboru między skorzystaniem z transportu organizowanego przez gminę a samodzielnym dowozem i domaganiem się zwrotu kosztów. Gmina musi uszanować ten wybór i zawrzeć umowę o zwrot kosztów, jeśli rodzice tak zdecydują.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono bezskuteczność czynności Wójta Gminy odmawiającej zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły.

Przepisy (12)

Główne

u.p.o. art. 39 § ust. 4

Prawo oświatowe

Obowiązek gminy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki lub zwrotu kosztów rodzicom, przy czym wybór należy do rodziców.

u.p.o. art. 39a § ust. 1

Prawo oświatowe

Sposób realizacji obowiązku dowozu przez gminę, obejmujący zorganizowanie transportu lub zwrot kosztów rodzicom.

u.p.o. art. 39a § ust. 5

Prawo oświatowe

Obowiązek wójta zawarcia umowy o zwrot kosztów z rodzicami, gdy dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Pomocnicze

u.p.o. art. 1 § pkt 6 i 7

Prawo oświatowe

Możliwość pobierania nauki przez dzieci niepełnosprawne i opieka nad nimi.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi na czynność.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi przez sąd (stwierdzenie bezskuteczności czynności).

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu.

Konstytucja RP art. 70 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo do nauki i wsparcie systemu edukacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wybór sposobu realizacji obowiązku dowozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły (dowóz przez gminę lub zwrot kosztów rodzicom) należy do rodziców. • Gmina nie może odmówić zawarcia umowy o zwrot kosztów, jeśli rodzice wyrażą wolę samodzielnego dowozu.

Odrzucone argumenty

Gmina wypełniła swój obowiązek, zapewniając bezpłatny transport i opiekę, co jest wystarczające.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek gminy ma charakter przemienny • wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej organu gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka • gmina nie może 'zmusić' do zawarcia takiej umowy, czy też narzucić taką formę realizacji nałożonego na nią obowiązku

Skład orzekający

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Katarzyna Matczak

członek

Tadeusz Lipiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa rodziców do wyboru sposobu realizacji obowiązku gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych uczniów i możliwości domagania się zwrotu kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dowozem niepełnosprawnych uczniów do szkół na podstawie Prawa oświatowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo rodziców do wyboru w kwestii dowozu dziecka może być egzekwowane przed sądem, nawet wbrew stanowisku gminy. Jest to ważny precedens dla rodziców niepełnosprawnych dzieci.

“Gmina nie może zmusić rodzica do skorzystania z jej transportu dla dziecka niepełnosprawnego – sąd potwierdza prawo wyboru!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst