Orzeczenie · 2026-07-21

II SA/Ol 289/26Odmowa umorzenia długu za pobyt matki w dps

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-07-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejumorzeniedługświadczenie zastępczesytuacja materialnasytuacja zdrowotnauznanie administracyjneprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła wniosku D. B. o umorzenie kwoty 15 719,52 zł, stanowiącej świadczenie poniesione zastępczo przez Gminę za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na dochód skarżącej (8 291,18 zł netto) i pozostałą kwotę po odliczeniu wydatków (3 206,49 zł), która przekraczała kryterium dochodowe (1 010 zł). Podkreślono również zakup przez skarżącą samochodu o wartości 98 000 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej dotyczy sytuacji wyjątkowych, a trudna sytuacja bytowa nie jest równoznaczna ze "szczególnym przypadkiem". W skardze do WSA skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, nieuwzględnienie zdarzeń losowych i jej wyjątkowej sytuacji zdrowotnej (operacje kręgosłupa, trauma), wybiórczą ocenę sytuacji materialnej (zakup samochodu jako narzędzia pracy i funkcjonowania) oraz brak uwzględnienia jej chorób przewlekłych. Kwestionowała również sposób prowadzenia postępowania i ocenę dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie ulgi ma charakter uznaniowy i opiera się na "przypadkach szczególnie uzasadnionych", które muszą być wyjątkowe i niecodzienne. Stwierdził, że skarżąca nie wykazała takich okoliczności, a jej dochód i posiadany majątek (w tym samochód) wskazują na brak podstaw do umorzenia należności. Sąd zaznaczył, że kontrola sądowa dotyczy legalności, a nie słuszności decyzji uznaniowej, i że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" w kontekście umorzenia należności za pobyt w DPS oraz zakres kontroli sądowej decyzji uznaniowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość kwestionowania jej słuszności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącej uzasadnia umorzenie kwoty świadczenia poniesionego zastępczo przez Gminę za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja skarżącej nie spełnia kryteriów "przypadku szczególnie uzasadnionego" pozwalających na umorzenie należności.

Uzasadnienie

Skarżąca posiada dochód przekraczający kryterium dochodowe, nabyła samochód o znacznej wartości i mimo problemów zdrowotnych, jej stan pozwala na pracę zarobkową. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a decyzja o odmowie umorzenia nie nosi znamion dowolności.

Czy organ administracji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego w kontekście uznania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ocenił dowody i wydał decyzję zgodną z prawem.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada legalność decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego, a nie jej słuszność. W tej sprawie postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami, a ocena dowodów i zastosowanie art. 104 ust. 4 u.p.s. były prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 12 lutego 2026 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia kwoty świadczenia poniesionego zastępczo przez Gminę za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej.

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 104 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis ten dotyczy przypadków szczególnie uzasadnionych, gdy żądanie zwrotu stanowiłoby nadmierne obciążenie lub niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. Decyzja wydana na jego podstawie ma charakter uznaniowy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 61 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 96 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 97 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 64

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sytuacja skarżącej jest "szczególnie uzasadniona" i wymaga umorzenia należności. • Organy nie uwzględniły całości dokumentacji dowodowej i zdarzeń losowych. • Ocena sytuacji materialnej była wybiórcza, a zakup samochodu był niezbędny. • Organy nie wzięły pod uwagę chorób przewlekłych i przebytych operacji. • Kolegium nie wzięło pod uwagę swoich wcześniejszych rozstrzygnięć w innej fazie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

w przypadkach szczególnie uzasadnionych • nadmierne obciążenie • niweczyłoby skutki udzielanej pomocy • przypadki zupełnie wyjątkowe • nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach • zdarzenia nienależące do zdarzeń codziennych • nie zwalnia z obowiązku zwrotu świadczenia, gdyż znaczny ciężar związany z wykonywaniem tego obowiązku nie jest jeszcze równoznaczny ze "szczególnym przypadkiem" • uznaniowy charakter decyzji • kontrola sądowa decyzji wydana w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Bogusław Jażdżyk

przewodniczący

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przypadku szczególnie uzasadnionego\" w kontekście umorzenia należności za pobyt w DPS oraz zakres kontroli sądowej decyzji uznaniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów ustawy o pomocy społecznej. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość kwestionowania jej słuszności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami osoby w trudnej sytuacji życiowej a zasadami finansów publicznych i odpowiedzialności za zobowiązania. Jest to typowy przykład spraw z zakresu pomocy społecznej, ale z elementami emocjonalnymi.

Czy choroba i trudna sytuacja życiowa zwalniają z długu za pobyt matki w domu opieki? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 719,52 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst