II SA/Lu 114/22Uchylenie grzywny przymusowej naruszenie reformationis in peius
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z dnia 9 grudnia 2021 r. LWINB uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 28 lipca 2021 r., które nałożyło na M. R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 106 048,80 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki budynku. LWINB, rozpatrując zażalenie, nałożył na M. R. grzywnę w wyższej kwocie 114 693,15 zł. Organ odwoławczy uzasadnił to zmianą komunikatu Prezesa GUS dotyczącego ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, która wzrosła między wydaniem postanowienia przez organ I instancji a organem II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że organ odwoławczy naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony (art. 139 k.p.a.), ponieważ zwiększył wysokość nałożonej grzywny, pogarszając tym samym sytuację prawną skarżącego. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego (wzrost ceny wg GUS) nie stanowiła wystarczającej podstawy do odstąpienia od zakazu reformationis in peius, gdyż nie wykazano rażącego naruszenia prawa ani interesu społecznego przez organ pierwszej instancji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian stawek urzędowych między instancjami.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie organ odwoławczy podwyższa grzywnę na podstawie zmiany wskaźnika GUS, co jest sprzeczne z zasadą ochrony strony w postępowaniu odwoławczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może nałożyć grzywnę w wyższej wysokości niż organ pierwszej instancji, powołując się na zmianę stanu prawnego (wzrost ceny wg GUS) między wydaniem postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może nałożyć grzywny w wyższej wysokości, jeśli nie zachodzą wyjątki od zakazu orzekania na niekorzyść strony (reformationis in peius).
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, zwiększając wysokość grzywny na podstawie nowszej stawki GUS, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.), ponieważ pogorszył sytuację prawną skarżącego bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego przez organ pierwszej instancji.
Czy zmiana ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez GUS między wydaniem postanowienia organu I instancji a organu II instancji uzasadnia odstąpienie od zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama zmiana ceny nie uzasadnia odstąpienia od zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Zmiana stanu prawnego, w tym wzrost ceny wg GUS, nie stanowi samoistnej podstawy do odstąpienia od zakazu orzekania na niekorzyść strony, chyba że organ wykaże rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego przez orzeczenie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 119 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 4 i 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 139
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 15
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych art. 3b § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony (art. 139 k.p.a.), zwiększając wysokość nałożonej grzywny. • Zmiana ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wg GUS nie stanowiła podstawy do odstąpienia od zakazu reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował aktualną cenę 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS, co uzasadniało nałożenie wyższej grzywny.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się (zakazu reformationis in peius) • organ odwoławczy nie może wydać decyzji (postanowienia) na niekorzyść strony i pogorszyć w ten sposób jej dotychczasowej sytuacji prawnej • zmiana stanu prawnego do żadnej z tych przesłanek nie należy
Skład orzekający
Bogusław Wiśniewski
przewodniczący
Grażyna Pawlos-Janusz
sprawozdawca
Marcin Małek
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian stawek urzędowych między instancjami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie organ odwoławczy podwyższa grzywnę na podstawie zmiany wskaźnika GUS, co jest sprzeczne z zasadą ochrony strony w postępowaniu odwoławczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są zasady procesowe, takie jak zakaz reformationis in peius, nawet w sprawach dotyczących egzekucji administracyjnej i wysokich kwot. Pokazuje też, że zmiana wskaźników urzędowych nie zawsze usprawiedliwia pogorszenie sytuacji strony.
“Sąd: Organ odwoławczy nie może karać wyżej niż organ pierwszej instancji, nawet gdy zmieniły się stawki!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.