II SA/Kr 28/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi firmy A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego w przedmiocie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Głównym powodem uchylenia było wadliwe zastosowanie przez organy administracji art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być uchylona lub zmieniona tylko za wyraźną zgodą strony, która nie może być domniemana. W niniejszej sprawie firma A nie wyraziła zgody na uchylenie lub zmianę decyzji, a wręcz przeciwnie – uruchomiła środki prawne w celu jej wyeliminowania. Ponadto, sąd wskazał na wadliwość samego rozstrzygnięcia organów, które uchyliły decyzję ostateczną i orzekły co do istoty sprawy, co nie jest dopuszczalne w trybie art. 155 KPA. Sąd zaznaczył, że choć organy kierowały się chęcią zobligowania firmy do działań ograniczających emisję substancji odorowych, brak było środków prawnych do bezpośredniego uregulowania tej kwestii w sposób, w jaki to uczyniono. Sąd odniósł się również do zarzutów skargi dotyczących terminu obowiązywania pozwolenia oraz nałożenia obowiązku okresowych pomiarów, uznając je za niezasadne w kontekście przepisów Prawa ochrony środowiska, które przyznają organom pewną uznaniowość w tych kwestiach, zwłaszcza w obliczu uciążliwości zapachowej zakładu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWadliwość stosowania art. 155 KPA przez organy administracji, wymóg wyraźnej zgody strony na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, uznaniowość organu w zakresie terminu wydania pozwolenia środowiskowego, dopuszczalność nakładania dodatkowych obowiązków monitorowania emisji ze względu na uciążliwość zapachową.
Orzeczenie dotyczy specyfiki stosowania art. 155 KPA w kontekście pozwoleń środowiskowych. Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska może ewoluować.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo, bez wyraźnej zgody tej strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji musi być wyraźna i nie może być domniemana.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym zgoda strony jest podstawową przesłanką stosowania art. 155 KPA, a jej brak stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy organ administracji publicznej, stosując art. 155 KPA, może uchylić decyzję ostateczną i orzec co do istoty sprawy, zamiast jedynie ją zmienić lub uchylić?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 155 KPA nie dopuszcza uchylenia decyzji ostatecznej i orzeczenia co do istoty, w przeciwieństwie do innych przepisów (np. art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. czy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 155 KPA precyzyjnie określa dopuszczalne rodzaje rozstrzygnięć (uchylenie lub zmiana), a orzeczenie co do istoty sprawy nie mieści się w tym katalogu.
Czy organ wydający pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest związany wnioskiem strony co do okresu, na jaki ma być wydane pozwolenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest bezwzględnie związany wnioskiem strony co do okresu, na jaki ma być wydane pozwolenie. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, choć organ powinien wyważyć wiele kwestii i przedstawić uzasadnienie.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował przepisy Prawa ochrony środowiska (art. 184 ust. 2 pkt 18, art. 188 ust. 1, art. 188 ust. 1b) wskazując, że ustawa określa jedynie maksymalny termin (10 lat) i przyznaje organowi uznanie w kwestii przedłużenia lub określenia czasu obowiązywania pozwolenia.
Czy uciążliwość zapachowa zakładu może stanowić podstawę do nałożenia na stronę dodatkowych obowiązków w pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, w tym okresowych pomiarów emisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uciążliwość zapachowa, zwłaszcza w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, może stanowić szczególny wzgląd ochrony środowiska uzasadniający nałożenie dodatkowych obowiązków, w tym monitorowania procesów technologicznych i pomiarów emisji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 188 ust. 3 pkt 5 Prawa ochrony środowiska, który pozwala na określenie w pozwoleniu zakresu i sposobu monitorowania emisji, jeśli przemawiają za tym szczególne względy ochrony środowiska. Uciążliwość zapachowa zakładu zlokalizowanego w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej została uznana za taki wzgląd.
Przepisy (10)
Główne
POŚ art. 155
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona za zgodą strony, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznał, że organ wadliwie zastosował ten przepis, uchylając decyzję bez zgody strony i orzekając co do istoty.
POŚ art. 184 § ust. 2 pkt 18
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Wniosek o wydanie pozwolenia powinien zawierać czas, na jaki wydane ma być pozwolenie. Sąd uznał, że organ nie jest związany tym wnioskiem co do okresu.
POŚ art. 188 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie jest wydawane na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Sąd uznał, że organ ma uznaniowość co do okresu wydania pozwolenia.
POŚ art. 188 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie może określać działania, w tym środki techniczne mające na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji, jeśli przemawiają za tym szczególne względy ochrony środowiska. Sąd uznał, że uciążliwość zapachowa może być takim względem.
POŚ art. 188 § ust. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie może określać zakres i sposób monitorowania procesów technologicznych, w tym pomiaru i ewidencjonowania wielkości emisji, jeśli przemawiają za tym szczególne względy ochrony środowiska. Sąd uznał, że nałożenie obowiązku okresowych pomiarów było uzasadnione.
K.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona za zgodą strony. Sąd uznał, że organ wadliwie zastosował ten przepis.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
POŚ art. 222 § ust. 1 pkt 2b
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
W razie braku standardów emisyjnych, ilości gazów lub pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza ustala się na poziomie niepowodującym przekroczeń wartości odniesienia substancji zapachowych.
K.p.a. art. 77 § ust. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może uwzględnić fakty znane mu z urzędu.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zastosowanie art. 155 KPA przez organy administracji, polegające na uchyleniu decyzji ostatecznej bez wyraźnej zgody strony. • Niedopuszczalność orzekania co do istoty sprawy w trybie art. 155 KPA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące terminu obowiązywania pozwolenia. • Zarzuty skargi dotyczące nałożenia obowiązku okresowych pomiarów emisji.
Godne uwagi sformułowania
zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji musi być udzielona wyraźnie; nie może tu być mowy o domniemanej zgodzie • Decyzja ta (wydana w trybie nadzwyczajnym) wymaga zgody strony która w oparciu o decyzją zmieniana bądź uchylaną nabyła prawo. • nie można przyjąć, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie stanu prawnego, którego nie można zaakceptować w państwie praworządnym
Skład orzekający
Mirosław Bator
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
sędzia
Joanna Człowiekowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość stosowania art. 155 KPA przez organy administracji, wymóg wyraźnej zgody strony na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, uznaniowość organu w zakresie terminu wydania pozwolenia środowiskowego, dopuszczalność nakładania dodatkowych obowiązków monitorowania emisji ze względu na uciążliwość zapachową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki stosowania art. 155 KPA w kontekście pozwoleń środowiskowych. Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sprawach technicznych. Pokazuje też, jak sądy egzekwują prawa strony w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli organy działają w dobrej wierze.
“Sąd administracyjny uchyla pozwolenie na emisję, bo organ zapomniał o kluczowym wymogu KPA: zgodzie strony!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.