Orzeczenie · 2026-07-30

II SA/Ke 164/26Nieważność uchwały ekwiwalent osp 9

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielcach
Data
2026-07-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochotnicza straż pożarnaekwiwalent pieniężnyuchwała rady gminyprawo miejscowesąd administracyjnynaruszenie prawazasady techniki prawodawczejkonstytucja RPstraż pożarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Miejskiej w Wąchocku z dnia 31 maja 2022 r. nr XLV/249/2022 w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczej straży pożarnej. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz przepisy dotyczące techniki prawodawczej i ogłaszania aktów normatywnych. Głównym zarzutem było wadliwe określenie utraty mocy obowiązującej poprzedniej uchwały (nr XXXVI/123/2017) oraz zaniechanie nadania nowej uchwale wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r., co uniemożliwiło wypłatę ekwiwalentu w okresie przejściowym. Sąd podzielił te zarzuty, stwierdzając, że poprzednia uchwała utraciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. z mocy prawa, a jej uchylenie w nowej uchwale było nieprawidłowe. Ponadto, sąd uznał, że brak nadania wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r. naruszał zasadę państwa prawnego, gdyż ustawa o OSP przewidywała taki mechanizm dla zapewnienia ciągłości wypłaty ekwiwalentu. Sąd, działając z własnej inicjatywy, stwierdził również inne istotne naruszenia prawa, polegające na tym, że uchwała nie tylko ustalała wysokość ekwiwalentu, ale także określała sposób jego naliczania, co wykraczało poza delegację ustawową zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o OSP. Z uwagi na systemowy charakter wad uchwały, sąd stwierdził jej nieważność w całości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie ekwiwalentów dla OSP, zasady nadawania mocy wstecznej aktom prawa miejscowego oraz zakres kompetencji rady gminy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych i uchyleniem poprzednich przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała rady gminy może uchylić poprzednią uchwałę, która utraciła moc obowiązującą z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy nie może stwierdzić utraty mocy obowiązującej uchwały, która już z mocy prawa przestała obowiązywać.

Uzasadnienie

Poprzednia uchwała utraciła moc z dniem wejścia w życie nowej ustawy o OSP, dlatego jej ponowne uchylenie w nowej uchwale stanowiło istotne naruszenie prawa.

Czy uchwała rady gminy określająca ekwiwalent pieniężny dla strażaków OSP może być nadana mocy wstecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych sytuacjach, gdy zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, a nowe przepisy polepszają sytuację prawną adresatów i nie pogarszają sytuacji innych.

Uzasadnienie

Nadanie wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r. było konieczne dla zapewnienia ciągłości wypłaty ekwiwalentu strażakom OSP, zgodnie z nową ustawą, co było korzystniejsze dla strażaków i nie naruszało zasad państwa prawnego.

Czy rada gminy może w uchwale określić sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP, czy tylko jego wysokość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rada gminy jest uprawniona jedynie do ustalenia wysokości ekwiwalentu, natomiast sposób jego naliczania jest określony w ustawie.

Uzasadnienie

Uchwała, która określała sposób naliczania ekwiwalentu w sposób odmienny niż ustawa, naruszała delegację ustawową i zasadę praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały w całości.

Przepisy (9)

Główne

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.o.s.p. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej § § 32 ust. 1

u.o.a.n. art. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej art. 28 § ust. 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała nr XXXVI/123/2017 utraciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. z mocy prawa, a jej ponowne uchylenie w zaskarżonej uchwale było nieprawidłowe. • Zaniechanie nadania zaskarżonej uchwale mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r. naruszało zasadę państwa prawnego i ciągłość wypłaty ekwiwalentu. • Rada Miejska w Wąchocku przekroczyła swoje kompetencje, określając w uchwale sposób naliczania ekwiwalentu, a nie tylko jego wysokość.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta utraciła moc obowiązującą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022 r. • zaniechanie prawodawcze i nienadanie w § 5 uchwały wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r. • nie można było w tym okresie stosować art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, bo przepis ten został uchylony z dniem 1 stycznia 2022 r. • nie jest możliwe wyeliminowanie wadliwych postanowień bez jednoczesnego pozbawienia aktu jego podstawowej treści normatywnej

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Sylwester Miziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie ekwiwalentów dla OSP, zasady nadawania mocy wstecznej aktom prawa miejscowego oraz zakres kompetencji rady gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych i uchyleniem poprzednich przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla strażaków ochotników i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie prawa przez samorządy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

“Strażacy OSP mogą stracić pieniądze przez błąd urzędników? Sąd wyjaśnia, jak powinny być naliczane ekwiwalenty.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst