Orzeczenie · 2026-06-18

II SA/Ke 129/26Nizna uchwała ekwiwalent osp naruszenie prawa 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2026-06-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochotnicza straż pożarnaekwiwalent pieniężnyuchwała rady gminysamorząd terytorialnyzasady techniki prawodawczejprawo administracyjnekontrola sądowastwierdzenie nieważności

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Rytwiany z dnia 29 marca 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w szczególności dotyczące § 2 i § 4 uchwały. W § 2 stwierdzono utratę mocy uchwały z 2018 r., która zdaniem prokuratora już wcześniej straciła moc z dniem wejścia w życie nowej ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (u.o.s.p.) z dnia 1 stycznia 2022 r. Z kolei § 4 uchwały nie nadał jej mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r., co skutkowało luką prawną i brakiem podstawy do wypłaty ekwiwalentu za okres od 1 stycznia do 20 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko prokuratora, że uchwała z 2018 r. faktycznie straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. na mocy § 32 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej, ponieważ uchylono przepis (art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej), który stanowił jej podstawę prawną. Stwierdzenie w § 2 zaskarżonej uchwały, że ta poprzednia uchwała traci moc, było zatem istotnym naruszeniem prawa. Ponadto, sąd uznał, że zaniechanie nadania nowej uchwale mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r. naruszało zasadę ochrony obywateli i zasadę demokratycznego państwa prawnego, zwłaszcza w kontekście art. 48 u.o.s.p., który dawał samorządom 6 miesięcy na uchwalenie nowych aktów. Sąd podkreślił, że retroaktywność aktu prawa miejscowego była w tym przypadku jedynym środkiem pozwalającym na wypłatę należnego ekwiwalentu. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych i zasady techniki prawodawczej w kontekście uchwał samorządowych, zwłaszcza w przypadku zmian ustawowych dotyczących świadczeń publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmian legislacyjnych dotyczących ekwiwalentów dla OSP, ale zasady interpretacji przepisów o utracie mocy obowiązującej aktów i retroaktywności mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy stwierdzająca utratę mocy obowiązującej innej uchwały, która już wcześniej straciła moc z mocy prawa, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ nie było podstaw prawnych ani faktycznych do stwierdzania utraty mocy uchwały, która już nie obowiązywała.

Uzasadnienie

Uchwała z 2018 r. straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. na mocy § 32 ust. 1 rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej, w związku z uchyleniem art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Stwierdzenie w nowej uchwale, że ta poprzednia uchwała traci moc, było zatem wadliwe.

Czy zaniechanie nadania uchwale rady gminy mocy wstecznej od daty wejścia w życie ustawy upoważniającej (1 stycznia 2022 r.) stanowi naruszenie prawa, skutkujące brakiem podstawy do wypłaty ekwiwalentu dla strażaków OSP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie prawa, ponieważ retroaktywność aktu prawa miejscowego była w tym przypadku konieczna dla zapewnienia ciągłości wypłaty należnego ekwiwalentu.

Uzasadnienie

Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych nie zawierała przepisów przejściowych utrzymujących moc poprzednich uchwał, a art. 48 dawał 6 miesięcy na uchwalenie nowych. Zaniechanie nadania mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r. naruszało zasadę ochrony obywateli i demokratycznego państwa prawnego, tworząc lukę prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Rytwiany nr LI/267/22 z dnia 29 marca 2022 r. w całości.

Przepisy (17)

Główne

u.o.s.p. art. 15 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 91 § 1 i 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.o.s.p. art. 38 § pkt 12

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych

u.o.s.p. art. 48

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 32 § ust. 1

u.o.a.n. art. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.p. art. 28 § ust. 1-6

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała z 2018 r. straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. z mocy prawa, w związku z uchyleniem art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. • Zaniechanie nadania nowej uchwale mocy wstecznej od 1 stycznia 2022 r. stworzyło lukę prawną i pozbawiło strażaków OSP podstawy prawnej do otrzymania ekwiwalentu za okres od 1 stycznia do 20 kwietnia 2022 r. • Retroaktywność aktu prawa miejscowego była konieczna dla zapewnienia ciągłości wypłaty ekwiwalentu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że uchwała z 2018 r. zachowała moc obowiązującą ze względu na podobieństwo przepisów. • Argumentacja organu, że brak przepisów przejściowych nie wyklucza możliwości funkcjonowania OSP bez obowiązku wypłacania ekwiwalentu przez pewien okres.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta utraciła moc obowiązującą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022 r. • zaniechanie prawodawcze i nienadanie w § 4 uchwały wstecznej mocy obowiązującej od 1 stycznia 2022 r. • uchwała ta straciła moc z dniem 1 stycznia 2022 r. – niezależnie od tego, czy Rada Gminy tak postanowiła, czy też nie. • retroaktywność aktu prawa miejscowego jest jedynym środkiem pozwalającym na wypłatę ekwiwalentu należnego strażakom OSP z mocy przepisu art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p.

Skład orzekający

Beata Ziomek

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i zasady techniki prawodawczej w kontekście uchwał samorządowych, zwłaszcza w przypadku zmian ustawowych dotyczących świadczeń publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmian legislacyjnych dotyczących ekwiwalentów dla OSP, ale zasady interpretacji przepisów o utracie mocy obowiązującej aktów i retroaktywności mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych i praw strażaków, a także pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie zasad techniki prawodawczej i konsekwencji zmian legislacyjnych.

“Strażacy OSP bez ekwiwalentu przez pół roku? Sąd wyjaśnia, dlaczego uchwała gminy była wadliwa.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst