Orzeczenie · 2020-02-26

II SA/Ke 1005/19Przyznanie własności nieruchomości rolnej po przekazaniu gospodarstwa

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Miejsce

Kielcach

Data

2020-02-26

NSANieruchomościŚredniawsa

nieruchomościprawo rolneubezpieczenie społeczne rolnikówprzekazanie gospodarstwawłasnośćużytkowaniewznowienie postępowaniastrona postępowanianastępstwo prawne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprawę ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w sprawie zwrotu nieruchomości. Sprawa toczyła się w trybie wznowienia postępowania, a skarżący domagał się przyznania własności działki na podstawie art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd analizował przepisy dotyczące przyznawania własności działek użytkowanych z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu. Kluczowe znaczenie miały ustalenia, że gospodarstwo rolne należało do obojga małżonków T., a decyzja o przejęciu go przez Skarb Państwa przyznała im prawo dożywotniego użytkowania działki. W momencie złożenia wniosku przez A. T. o przyznanie własności, jej mąż R. T. już nie żył. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy, uprawnionym do wniosku był użytkownik działki, a zgodnie z ust. 2a, następca mógł wystąpić z wnioskiem dopiero po śmierci obojga małżonków. W związku z tym, A. T. była jedyną uprawnioną do złożenia wniosku w 1993 r., a skarżący, jako następca prawny, nie mógł być uznany za stronę postępowania wszczętego przez A. T. Sąd uznał, że nie zachodziła podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ skarżący nie był stroną, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania własności nieruchomości rolnych na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności w kontekście następstwa prawnego i statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazaniem gospodarstwa rolnego Państwu w zamian za świadczenia emerytalne/rentowe i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Zagadnienia prawne (3)

Kto jest uprawniony do złożenia wniosku o nieodpłatne przyznanie własności działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu na podstawie art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności w sytuacji, gdy uprawnionymi byli małżonkowie, a jeden z nich zmarł przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uprawnionym do złożenia wniosku na podstawie art. 118 ust. 1 jest osoba, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 118 ust. 2a, następca może wystąpić z wnioskiem dopiero po śmierci obojga małżonków, którzy byli uprawnionymi.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że prawo do wniosku o przyznanie własności działki na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przysługuje osobie, której prawo użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu przysługuje. W przypadku, gdy uprawnionymi byli oboje małżonkowie, wniosek taki mógł być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków. Skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania, ponieważ nie przysługiwało mu prawo użytkowania działki w momencie, gdy jego matka składała wniosek.

Czy skarżący, jako następca prawny i faktyczny posiadacz nieruchomości, mógł być uznany za stronę postępowania o przyznanie własności nieruchomości, w którym pierwotnie stroną była jego matka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie mógł być uznany za stronę postępowania, ponieważ nie przysługiwało mu prawo użytkowania działki w momencie, gdy jego matka składała wniosek, a przepis art. 118 ust. 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymagał śmierci obojga małżonków, aby następca mógł wystąpić z wnioskiem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że prawo do żądania przyznania nieodpłatnie na własność działki na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym nie było uzależnione od samoistnego posiadania, ale od przysługiwania ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania. Skarżący, nawet jeśli był samoistnym posiadaczem, nie posiadał prawa użytkowania, dopóki żyła jego matka, która była uprawniona do złożenia wniosku.

Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, jeśli strona twierdzi, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tej sprawie nie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony, gdyż skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro skarżący nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją, to nie mógł być uznany za stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W związku z tym, nie było podstaw do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości we wznowionym postępowaniu.

Przepisy (9)

Główne

u.u.s.r. art. 118 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki.

u.u.s.r. art. 118 § ust. 2a

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością; jeżeli jednak uprawnionymi są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1