II SA/Go 413/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia [...] czerwca 2025 r., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedawnionych należności ZUS. Sąd uznał, że DIAS dwukrotnie naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną bez uzasadnionych podstaw i uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd podkreślił, że DIAS był związany wcześniejszym wyrokiem WSA z dnia 21 listopada 2024 r. w sprawie II SA/Go 417/24, który wskazywał na konieczność prawidłowego ustalenia skuteczności doręczeń tytułów wykonawczych i wpływu tych czynności na bieg terminu przedawnienia. Sąd stwierdził, że DIAS dwukrotnie naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie rozpatrując sprawy merytorycznie i uchylając postanowienie organu pierwszej instancji w całości, mimo że skarżąca zaskarżyła je tylko w części. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienie DIAS i zwrócił skarżącej uiszczone koszty sądowe, wskazując, że organy będą związane oceną prawną sądu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przez organy administracji zasady dwuinstancyjności i prawidłowego stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście uchylania postanowień organów pierwszej instancji.
Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, w szczególności stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej naruszył art. 138 § 2 k.p.a. dwukrotnie, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji bez uzasadnionych podstaw i unikając merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja kasacyjna jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i może być wydana tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie wystąpiły w tej sprawie. DIAS dwukrotnie uchylał się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, naruszając tym samym przepisy postępowania.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii materialnoprawnej, ponieważ zaskarżone postanowienie DIAS zostało uchylone z powodu naruszeń proceduralnych. Organ egzekucyjny będzie musiał ponownie zbadać tę kwestię.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie DIAS nie zawierało merytorycznej oceny sprawy, a jedynie naruszało przepisy postępowania. W związku z tym, sąd nie mógł ocenić materialnoprawnej kwalifikacji sprawy, a jedynie uchylić postanowienie DIAS.
Czy organ odwoławczy jest związany oceną prawną sądu zawartą w prawomocnym wyroku w poprzedniej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy jest związany oceną prawną sądu zawartą w prawomocnym wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że DIAS błędnie odczytał wyrok WSA jako wiążący wyłącznie dla organu pierwszej instancji. Wyrok ten jest adresowany przede wszystkim do organu odwoławczego, który ma obowiązek zastosować się do wskazanej przez sąd oceny prawnej.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 225
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez DIAS przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 2 k.p.a., poprzez dwukrotne uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. • Niewłaściwe odczytanie i zastosowanie wyroku WSA z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Go 417/24 przez DIAS.
Godne uwagi sformułowania
DIAS dwukrotnie z naruszeniem przepisu art. 139 k.p.a. rozpatrzył odwołanie. • organ odwoławczy dwukrotnie uchyla się od realizacji obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • wadliwie opisany dokument potwierdzenia [tego] doręczenia, nie był wystarczający do uznania, że przesyłka adresowana do skarżącej została skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Skład orzekający
Jacek Jaśkiewicz
sprawozdawca
Jarosław Piątek
członek
Michał Ruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy administracji zasady dwuinstancyjności i prawidłowego stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście uchylania postanowień organów pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, w szczególności stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą próbować unikać merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a sąd administracyjny stoi na straży prawidłowości proceduralnej i związania organów wcześniejszymi wyrokami.
“Organ administracji dwukrotnie unikał rozstrzygnięcia sprawy – sąd interweniuje!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.