Orzeczenie · 2026-05-07

II SA/Go 177/26Stwierdzenie nieważności uchwały dotyczącej usług opiekuńczych

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim
Miejsce
Gorzów Wielkopolski
Data
2026-05-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznausługi opiekuńczeusługi sąsiedzkieuchwała rady gminynieważnośćkompetencjeograniczeniaprawo miejscowesamorząd terytorialny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy dotyczącą szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze sąsiedzkie. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w szczególności art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz art. 50 ustawy o pomocy społecznej, poprzez ograniczenie możliwości przyznania tych usług wyłącznie osobom dorosłym. Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, uznając, że Rada Gminy przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe, gdyż przepisy ustawy nie przewidują takiego podmiotowego ograniczenia. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 2 pkt 1 i 2, w zakresie użytych zwrotów „dorosłym”. Wójt Gminy przyznał zasadność skardze Prokuratora, wskazując na przekroczenie upoważnienia ustawowego przez Radę Gminy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących usług opiekuńczych sąsiedzkich i kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie ich regulowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przypadku ograniczenia przez radę gminy zakresu podmiotowego usług opiekuńczych sąsiedzkich.

Zagadnienia prawne (1)

Czy Rada Gminy może ograniczyć przyznawanie usług opiekuńczych sąsiedzkich wyłącznie do osób dorosłych, mimo braku takiego zapisu w ustawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nie może ograniczyć przyznawania usług opiekuńczych sąsiedzkich wyłącznie do osób dorosłych, gdyż stanowi to przekroczenie upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje podmiotowego ograniczenia w postaci wymogu 'dorosłości' beneficjentów usług opiekuńczych sąsiedzkich. Rada Gminy, wprowadzając takie ograniczenie, naruszyła art. 7 i 94 Konstytucji RP oraz art. 50 ustawy o pomocy społecznej, przekraczając swoje kompetencje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały w części dotyczącej § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 w zakresie użytych zwrotów "dorosłym".

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 50 § ust. 1, 1a, 2, 6a

Ustawa o pomocy społecznej

Przepisy te nie przewidują ograniczenia przyznawania usług opiekuńczych sąsiedzkich wyłącznie do osób dorosłych.

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do określenia przez radę gminy warunków przyznawania i odpłatności za usługi.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części, jeżeli narusza prawo.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie przyznawania usług opiekuńczych sąsiedzkich wyłącznie do osób dorosłych stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego. • Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje takiego podmiotowego ograniczenia. • Rada Gminy naruszyła art. 7 i 94 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Rada Gminy [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (...), w związku z art. 17 ust. 2 pkt 2a, art. 50 ust. 1a, ust. 3a, ust. 3b, ust. 4a, ust. 4b, ust. 6a, ust. 6b, art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (...) określiła szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze sąsiedzkie... • W myśl § 1 ust. 2 tej uchwały usługi opiekuńcze sąsiedzkie mogą być przyznane: 1) dorosłym osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione, 2) dorosłym osobom w rodzinie, gdzie rodzina nie może z uzasadnionej przyczyny, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości zapewnić odpowiedniej pomocy. • Zapis ów został podjęty z istotnym naruszenie prawa, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (...) oraz art. 50 ust. 6a u.p.s. • Organ przekroczył upoważnienie ustawowe, bowiem tego typu ograniczenie beneficjentów usług sąsiedzkich nie wynika z art. 50 ust. 1 w związku z ust. 1a u.p.s.

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

przewodniczący

Kamila Karwatowicz

członek

Krzysztof Rogalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usług opiekuńczych sąsiedzkich i kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie ich regulowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku ograniczenia przez radę gminy zakresu podmiotowego usług opiekuńczych sąsiedzkich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej i pokazuje, jak organy samorządu mogą przekroczyć swoje uprawnienia, wprowadzając nieuzasadnione ograniczenia.

“Rada Gminy ograniczyła pomoc tylko dla dorosłych? Sąd administracyjny interweniuje.”

Sektor

opieka zdrowotna i społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst