II SA/GL 808/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez WSA w Gliwicach dotyczyła skargi A. B. i A. C. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1958 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego "A.". Spadkobiercy dawnych właścicieli domagali się zwrotu nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ustawowych terminach. Organy administracji, opierając się na analizie akt archiwalnych, planów zagospodarowania przestrzennego (w tym aneksu do planu realizacyjnego) oraz zdjęć lotniczych, ustaliły szeroko zdefiniowany cel wywłaszczenia, obejmujący m.in. ośrodek techniczny dzielnicowy, garaże, miejsca parkingowe, stację transformatorową, ciągi komunikacyjne i zieleń izolacyjną. Stwierdzono, że teren był wykorzystywany jako plac budowy, a następnie znalazły się na nim obiekty takie jak kotłownia, budynki biurowo-socjalne, część bazy "E.", stacja transformatorowa, a także tereny pod garaże i zieleń. WSA w Gliwicach uznał, że organy prawidłowo ustaliły cel wywłaszczenia i jego realizację, podkreślając, że cel ten obejmuje nie tylko zabudowę kubaturową, ale także infrastrukturę towarzyszącą. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty naruszenia art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów KPA za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "celu wywłaszczenia" i jego realizacji w kontekście infrastruktury technicznej osiedla oraz ocena zbędności nieruchomości po latach.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i jego zaplecza technicznego, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dacie wywłaszczenia oraz późniejszych zmian.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany, jeśli na terenie znajdują się obiekty infrastruktury technicznej osiedla, a nie tylko budynki mieszkalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ obejmuje on nie tylko budynki mieszkalne, ale także infrastrukturę techniczną osiedla, taką jak garaże, miejsca parkingowe, stacje transformatorowe, ciągi komunikacyjne, zieleń izolacyjną oraz inne obiekty niezbędne do funkcjonowania osiedla.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia, określony szeroko jako ośrodek techniczny dzielnicowy, został zrealizowany poprzez zagospodarowanie terenu pod infrastrukturę towarzyszącą osiedlu mieszkaniowemu, co jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych.
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego może zostać uznana za zbędną, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, a następnie nastąpiła zmiana sposobu jej wykorzystania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, późniejsza zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny jej zbędności w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym zbędności nieruchomości nie można wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły już po osiągnięciu celu wywłaszczenia.
Czy organ administracji prawidłowo ustalił cel wywłaszczenia na podstawie analizy planów zagospodarowania przestrzennego i akt archiwalnych, mimo braku ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji prawidłowo i wyczerpująco ustaliły cel wywłaszczenia, opierając się na szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz analizie faktycznego wykorzystania nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie celu wywłaszczenia na podstawie dostępnych dokumentów planistycznych i materiału dowodowego było prawidłowe, nawet jeśli pierwotna decyzja wywłaszczeniowa nie zyskała waloru ostateczności.
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 137 § 1
Ustalenie przesłanek uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.
Pomocnicze
u.g.n. art. 136 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
k.p.a. art. 40 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczania pism stronom zamieszkałym za granicą.
k.p.a. art. 40 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczania pism stronom zamieszkałym za granicą poprzez pozostawienie w aktach sprawy.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw
Zmiana przesłanek oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 25 § 1
Przejęcie mienia województwa śląskiego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny z urzędu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 137 u.g.n. poprzez błędne niezastosowanie, gdyż co najmniej część nieruchomości powinna zostać uznana za zbędną z uwagi na brak rozpoczęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia w ciągu siedmioletniego terminu oraz brak realizacji celu w 10-letnim terminie. • Naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności wskazania podstawy przyjęcia, że na części działki nr 8 oraz na objętych granicami wywłaszczenia częściach działek nr 10-16 został zrealizowany cel wywłaszczenia, mimo braku zabudowy i jakichkolwiek czynności zmierzających do realizacji celu. • Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji poprzez błędne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia na części działki nr 8 oraz na objętych granicami wywłaszczenia częściach działek nr 10-16 został zrealizowany, gdy obszar ten nie został zabudowany i nie podjęto na nim czynności zmierzających do realizacji celu.
Godne uwagi sformułowania
Określenie "ośrodek techniczny osiedlowy" można uznać za swego rodzaj zaplecza dzielnicy. • Brak naniesień budowlanych nie świadczy zatem o niewykorzystywaniu nieruchomości w roli części zaplecza. • W przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe, czy też budownictwo mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również innych obiektów związanych immanentnie z potrzebami mieszkańców, czy też szerzej z funkcjonowaniem osiedla mieszkaniowego, a w szczególności obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"celu wywłaszczenia\" i jego realizacji w kontekście infrastruktury technicznej osiedla oraz ocena zbędności nieruchomości po latach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i jego zaplecza technicznego, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dacie wywłaszczenia oraz późniejszych zmian.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości po wielu latach, co jest istotne dla właścicieli i spadkobierców. Interpretacja celu wywłaszczenia i jego realizacji jest kluczowa dla praktyki prawniczej.
“Czy po 60 latach można odzyskać wywłaszczoną ziemię? Sąd wyjaśnia, co oznacza "realizacja celu wywłaszczenia".”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.