II SA/Gl 794/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Konopiska z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Pomocy. Wojewoda zarzucił uchwale sprzeczność z ustawą o pomocy społecznej (u.p.s.) i Konstytucją, wskazując na kilka istotnych naruszeń. Po pierwsze, uchwała miała fragmentarycznie regulować zasady odpłatności, podczas gdy obowiązująca wcześniej uchwała z 2011 r. normowała te kwestie dla wszystkich ośrodków wsparcia w gminie. Po drugie, Wojewoda podniósł, że uchwała nieuprawnienie ogranicza zakres podmiotowy do mieszkańców gminy, co jest niezgodne z art. 101 ust. 2 i 3 u.p.s. Po trzecie, zarzucono radzie gminy przekroczenie kompetencji poprzez regulowanie w uchwale kwestii związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych, podczas gdy zgodnie z art. 97 ust. 1 u.p.s. opłatę ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Wójt Gminy Konopiska wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała dotyczy jedynego ośrodka wsparcia prowadzonego przez gminę, a ograniczenie do mieszkańców wynika z warunków projektu finansowanego ze środków UE. Wójt odparł również zarzuty dotyczące regulacji decyzji administracyjnych, wskazując na odpowiednie zapisy regulaminu organizacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność uchwały w całości. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, uznając za istotne naruszenie prawa możliwość fragmentarycznego uregulowania zasad odpłatności w drodze kolejnej uchwały, zwłaszcza gdy tworzy to system lex generali i lex speciali, co może naruszać zasadę równego traktowania. Sąd uznał również za uzasadniony zarzut dotyczący ograniczenia kręgu adresatów uchwały do mieszkańców gminy, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Dodatkowo, Sąd potwierdził, że rada gminy nie ma kompetencji do regulowania kwestii związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych dotyczących odpłatności, a jedynie może ustalać szczegółowe zasady jej ponoszenia. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kompetencji rady gminy do ustalania zasad odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, zasada równego traktowania, zasada praworządności w kontekście aktów prawa miejscowego.
Dotyczy specyfiki ustawy o pomocy społecznej i zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy regulująca szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy może być podjęta w oderwaniu od ogólnych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy regulująca szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy nie może być podjęta fragmentarycznie, jeśli istnieje już ogólna uchwała regulująca te zasady dla wszystkich ośrodków wsparcia w gminie, chyba że jest to uzasadnione specyfiką placówki i nie narusza zasady równego traktowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tworzenie indywidualnej regulacji dla każdej placówki tego samego rodzaju narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania adresatów usług. Rada gminy może podjąć kilka aktów normatywnych regulujących zasady odpłatności w rozbiciu na rodzaje ośrodków wsparcia, ale tworzenie indywidualnych regulacji dla każdej placówki tego samego typu jest niedopuszczalne.
Czy uchwała rady gminy może ograniczać zakres podmiotowy adresatów usług pomocy społecznej do mieszkańców gminy, jeśli przepisy ustawy nie przewidują takiego ograniczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy nie może nieuprawnienie ograniczać zakresu podmiotowego adresatów usług pomocy społecznej do mieszkańców gminy, jeśli przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują takiego ograniczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut Wojewody za uzasadniony, stwierdzając, że ograniczenie kręgu adresatów uchwały tylko do mieszkańców gminy nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Regulacje konkursowe dotyczące pozyskiwania środków finansowych nie tworzą regulacji prawnych zmieniających przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
Czy uchwała rady gminy może regulować kwestie związane z wydawaniem decyzji administracyjnych dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w ośrodku wsparcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy nie może regulować kwestii związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w ośrodku wsparcia, ponieważ zgodnie z ustawą opłatę tę ustala się w drodze decyzji administracyjnej przez podmiot kierujący.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut dotyczący braku kompetencji do regulowania kwestii związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych za uzasadniony. Uchwała rady gminy może ustalać szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności, ale nie jest uprawniona do ustalania konkretnej, kwotowej wysokości opłaty ani do regulowania sposobu jej ustalania w drodze decyzji administracyjnej.
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 97 § ust. 1, 5
Ustawa o pomocy społecznej
Art. 97 ust. 5 stanowi upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego regulującego szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych. Art. 97 ust. 1 stanowi, że opłatę za pobyt ustala podmiot kierujący w drodze decyzji administracyjnej, uwzględniając przyznany zakres usług.
Pomocnicze
u.p.s. art. 101 § ust. 2 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
Przepisy te dotyczą zakresu podmiotowego świadczeń pomocy społecznej i nie mogą być zawężane przez akty prawa miejscowego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa.
u.s.g. art. 91 § ust. 1, 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia nieważności jest istotne naruszenie prawa.
u.s.g. art. 94
Ustawa o samorządzie gminnym
Organy jednostek samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie ustaw i w granicach upoważnień.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.s. art. 110 § ust. 1, 3
Ustawa o pomocy społecznej
Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują ośrodki pomocy społecznej.
u.p.s. art. 111a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Gmina może połączyć ośrodek pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia.
u.p.s. art. 51 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja ośrodka wsparcia, w tym dziennego domu pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fragmentaryczne uregulowanie zasad odpłatności w drodze kolejnej uchwały, podczas gdy istnieje już ogólna uchwała dla wszystkich ośrodków wsparcia. • Nieuprawnione ograniczenie zakresu podmiotowego uchwały do mieszkańców gminy. • Regulowanie przez uchwałę kwestii związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych, co wykracza poza kompetencje rady gminy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wójta Gminy Konopiska dotycząca specyfiki projektu finansowanego ze środków UE i jedynego ośrodka wsparcia prowadzonego przez gminę.
Godne uwagi sformułowania
każdy wypadek niewłaściwej realizacji upoważnienia ustawowego stanowi jednocześnie naruszenie zawartych w Konstytucji przepisów, które określają tryb i warunki wydawania aktów podustawowych • akt normatywny wydany z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego lub niewypełniający tego upoważnienia w całości nie spełnia konstytucyjnych przesłanek legalności aktu wykonawczego i jako taki jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP • tworzenie indywidualnej regulacji dla każdej placówki tego samego rodzaju, narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania adresatów usług takich placówek.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący
Edyta Kędzierska
członek
Krzysztof Nowak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji rady gminy do ustalania zasad odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, zasada równego traktowania, zasada praworządności w kontekście aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustawy o pomocy społecznej i zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z uchwałami samorządowymi i prawem pomocy społecznej, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Nieważna uchwała o opłatach w domu pomocy: Sąd wskazuje na błędy samorządów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.