Orzeczenie · 2025-08-21

II SA/Gd 214/25Uchylenie decyzji opłaty za dom pomocy społecznej 21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-08-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejopłata za pobytodpłatnośćzobowiązaniedochódkryterium dochodowemożliwości finansowewywiad środowiskowydecyzja administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Kościerzyna ustalającą odpłatność Skarżącej za pobyt jej babci w domu pomocy społecznej. Organy ustaliły wysokość opłaty na podstawie dochodu Skarżącej, który przekraczał 300% kryterium dochodowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o pomocy społecznej, w tym brak uwzględnienia jej sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej, a także błędne ustalenie okresu, za jaki opłata powinna być naliczana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 KPA, poprzez pominięcie przy ocenie możliwości ponoszenia opłaty przez Skarżącą jej sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej, mimo że okoliczności te były podnoszone przez Skarżącą. Sąd podkreślił, że przy ustalaniu opłaty, zwłaszcza po odmowie zawarcia umowy, ale po wyrażeniu zgody na wywiad środowiskowy, należy uwzględnić nie tylko dochody, ale także realne możliwości finansowe strony. Sąd uznał za niezasadny zarzut dotyczący wstecznego ustalania opłaty, wskazując, że decyzja konstytuuje obowiązek od dnia umieszczenia w DPS. Wobec stwierdzonych uchybień, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, że SKO powinno ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając wnioski dowodowe i twierdzenia Skarżącej dotyczące jej możliwości finansowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie opłat za pobyt w domach pomocy społecznej z uwzględnieniem sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanych, a także procedury administracyjne w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i KPA.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w przypadku odmowy zawarcia umowy, należy uwzględnić nie tylko dochody zobowiązanego, ale także jego sytuację osobistą, zdrowotną, rodzinną i majątkową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, należy uwzględnić zarówno dochody, jak i możliwości ponoszenia opłaty, które wynikają z sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, pomijając ocenę sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej strony przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt w DPS. Podkreślono, że po wyrażeniu zgody na wywiad środowiskowy, mimo odmowy zawarcia umowy, te czynniki powinny być brane pod uwagę.

Czy decyzja ustalająca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej może być wydana z datą wsteczną, obejmującą okres przed jej wydaniem, ale po umieszczeniu osoby w placówce?

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja ustalająca opłatę może obejmować okres przed jej wydaniem, począwszy od dnia umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej, ponieważ stanowi ona konkretyzację obowiązku powstającego z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek ponoszenia opłaty powstaje z dniem umieszczenia osoby w DPS, a decyzja administracyjna jedynie konkretyzuje ten obowiązek. Dlatego ustalenie opłaty z datą wsteczną, od dnia umieszczenia, jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kościerzyna z dnia 28 maja 2024 r. w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Przepisy (24)

Główne

u.p.s. art. 51 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 59 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2d

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 103 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 60 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 60 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 136 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 1 § 1 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów KPA poprzez brak uwzględnienia sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej Skarżącej przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt babci w DPS. • Naruszenie art. 78 § 1 KPA poprzez pominięcie zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych w odwołaniu. • Brak odniesienia się przez organy do wszystkich zarzutów Skarżącej wskazanych w odwołaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 u.p.s. dotyczący braku wydania decyzji ustalającej opłatę z chwilą skierowania do DPS i wydania jej po 8 miesiącach od umieszczenia.

Godne uwagi sformułowania

organy winny uwzględnić nie tylko kryterium dochodowe, lecz także możliwości osoby zobowiązanej, przez które należy rozumieć zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem w domu pomocy społecznej, w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej osoby zobowiązanej • decyzja konstytutywna, czyli kształtuje stan prawny w chwili jej wydania (ex nunc), a nie od chwili skierowania czy umieszczenia w domu pomocy społecznej

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący

Dariusz Kurkiewicz

sędzia

Jakub Chojnacki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobyt w domach pomocy społecznej z uwzględnieniem sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej zobowiązanych, a także procedury administracyjne w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów administracji do sytuacji życiowej obywateli, nawet w sprawach finansowych. Podkreśla znaczenie uwzględniania szerszego kontekstu niż tylko suche liczby dochodów.

“Czy Twoje możliwości finansowe są brane pod uwagę przy opłatach za DPS? Sąd wskazuje, że tak!”

Sektor

opieka zdrowotna i społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst