II SA/Łd 190/25Odszkodowanie za wywłaszczenie bez VAT 21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi F. Spółki komandytowej na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Pabianickiego o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Spółka zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności brak uwzględnienia podatku VAT w ustalonej kwocie odszkodowania. Skarżąca argumentowała, że jako podatnik VAT, otrzymując odszkodowanie za wywłaszczenie, które traktowane jest jako dostawa towarów, powinna otrzymać kwotę brutto, a nie netto, co zapewniłoby jej rzeczywiste zrekompensowanie poniesionego uszczerbku i zgodność z zasadą równości wobec prawa. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując, że wartość rynkowa nieruchomości, będąca podstawą odszkodowania, jest ustalana zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami i nie obejmuje podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 134 i 149, stanowią podstawę do ustalenia odszkodowania w wartości rynkowej nieruchomości, która jest niezależna od statusu podatkowego właściciela. Sąd podkreślił, że przepisy te stosuje się jednolicie do wszystkich podmiotów, a podatek VAT nie jest składową wartości rynkowej nieruchomości ani ustawowo określoną częścią odszkodowania. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i TK, wskazując, że pojęcie 'słusznego odszkodowania' nie oznacza odszkodowania pełnego i że ewentualny obowiązek zapłaty VAT przez skarżącą nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości ani nie narusza zasady równości wobec prawa, gdyż wszyscy podatnicy VAT są w tej samej sytuacji, a przepisy podatkowe nie mają wpływu na sposób ustalenia wartości rynkowej nieruchomości w postępowaniu wywłaszczeniowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w szczególności kwestię nieuwzględniania podatku VAT.
Dotyczy spraw wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne, w tym pod drogi publiczne, gdzie podstawą ustalenia odszkodowania jest wartość rynkowa określona zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, ustalone na podstawie wartości rynkowej, powinno być powiększone o podatek VAT, jeśli wywłaszczony podmiot jest podatnikiem VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według wartości rynkowej nieruchomości, która nie obejmuje podatku VAT. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują doliczania VAT do odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wartość rynkowa nieruchomości, będąca podstawą odszkodowania, jest ustalana zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami i nie uwzględnia podatku VAT. Przepisy te stosuje się jednolicie do wszystkich podmiotów, niezależnie od ich statusu podatkowego. Podatek VAT jest kwestią prawnopodatkową, która nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości ani na wysokość odszkodowania ustalanego w postępowaniu wywłaszczeniowym.
Czy ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie w kwocie netto, bez doliczenia VAT, narusza zasadę słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie odszkodowania w wartości rynkowej nieruchomości, bez doliczenia VAT, nie narusza zasady słusznego odszkodowania ani zasady równości wobec prawa. Pojęcie 'słusznego odszkodowania' nie oznacza odszkodowania pełnego, a zasada równości jest zachowana, gdyż wszyscy podatnicy VAT są traktowani w tej samej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że 'słuszne odszkodowanie' nie musi być odszkodowaniem pełnym i ekwiwalentnym. Wartość rynkowa nieruchomości jest podstawą odszkodowania, a nie cena sprzedaży. Obowiązek zapłaty VAT przez wywłaszczonego jest wtórny i nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości ani na słuszność odszkodowania. Zasada równości wobec prawa jest zachowana, ponieważ wszyscy podatnicy VAT są w tej samej sytuacji prawnej w kontekście ustalania odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
specustawa art. 12 § ust. 4a, 4f, 4g i 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 132 § ust. 1a, 2 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości.
u.g.n. art. 149
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepisy działu IV stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności i cel wyceny.
u.g.n. art. 151
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 29a § ust. 6 i 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.f.i.t.l. art. 2 i 3
Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość rynkowa nieruchomości, stanowiąca podstawę odszkodowania, jest ustalana bez uwzględnienia podatku VAT. • Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują doliczania VAT do odszkodowania. • Podatek VAT jest kwestią prawnopodatkową, która nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości ani na wysokość odszkodowania. • Pojęcie 'słusznego odszkodowania' nie oznacza odszkodowania pełnego. • Zasada równości wobec prawa jest zachowana, gdyż wszyscy podatnicy VAT są traktowani w tej samej sytuacji prawnej.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie za wywłaszczenie powinno być powiększone o podatek VAT, ponieważ wywłaszczony podmiot jest podatnikiem VAT. • Ustalenie odszkodowania w kwocie netto narusza zasadę słusznego odszkodowania i zasadę równości wobec prawa. • Wartość rynkowa nieruchomości powinna być rozumiana jako kwota brutto, uwzględniająca VAT.
Godne uwagi sformułowania
wartość rynkowa nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku • podatek VAT nie stanowi ustawowo określonej składowej wysokości odszkodowania • słuszne odszkodowanie to odszkodowanie sprawiedliwe, ale niekoniecznie pełne • ewentualny obowiązek zapłaty podatku VAT od odszkodowania nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Czerw
sędzia
Marcin Olejniczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w szczególności kwestię nieuwzględniania podatku VAT."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne, w tym pod drogi publiczne, gdzie podstawą ustalenia odszkodowania jest wartość rynkowa określona zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wywłaszczeń i kwestii finansowych związanych z VAT, co jest istotne dla przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości. Interpretacja sądu w tej kwestii ma praktyczne znaczenie.
“Czy odszkodowanie za wywłaszczoną działkę powinno zawierać VAT? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.