Orzeczenie · 2026-04-16

II SA/Bk 149/26Uchylenie wstrzymania robót budowlanych naruszenie oceny dowodów

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-04-16
NSABudowlaneŚredniawsa
roboty budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęzgłoszenie budowynadzór budowlanybudynek gospodarczywiatarozdzielenie obiektówocena dowodówKPA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego. Sprawa wywodziła się z kontroli budowy budynku gospodarczego z wiatą, która została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W trakcie postępowania obiekt został podzielony na dwa odrębne elementy: budynek gospodarczy o powierzchni 29,69 m2 i wiatę o powierzchni 19,76 m2. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa budynku gospodarczego wymagała zgłoszenia, a wiaty nie podlegała przepisom prawa budowlanego. Sąd uznał, że organy naruszyły art. 80 K.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów), ponieważ dowolnie przyjęły, że nastąpiło konstrukcyjne rozdzielenie budynków, nie uwzględniając wszystkich elementów konstrukcyjnych, takich jak zachodzący dach czy wspólna płyta fundamentowa. Sąd wskazał, że sama szczelina (dylatacja) i brak zakotwienia wiaty nie przesądzają o konstrukcyjnym rozdzieleniu obiektów, zwłaszcza gdy dach budynku zachodzi na wiatę. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich dowodów i zasad logiki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) w kontekście oceny stanu faktycznego w sprawach budowlanych, zwłaszcza dotyczących samowoli budowlanej i podziału obiektów budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału budynku gospodarczego i wiaty oraz oceny ich konstrukcyjnego rozdzielenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów spraw budowlanych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie konstrukcyjnego rozdzielenia budynku gospodarczego i wiaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, nie uwzględniając wszystkich elementów konstrukcyjnych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę odrębności konstrukcyjnej obiektów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego dowolnie przyjęły, że nastąpiło konstrukcyjne rozdzielenie budynków, opierając się jedynie na szczelinie (dylatacji) i braku zakotwienia wiaty, ignorując jednocześnie zachodzący dach i wspólną płytę fundamentową.

Czy budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 29,69 m2 wymagała dokonania zgłoszenia, czego inwestorka nie dopełniła.

Uzasadnienie

Organ powiatowy stwierdził, że budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 29,69 m2 wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego, a brak takiego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną.

Czy budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 sytuowanej na działce z budynkiem mieszkalnym wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego, budowa wiat o pow. zabudowy do 50 m2 sytuowanych na działce z budynkiem mieszkalnym nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bielsku Podlaskim z dnia 8 sierpnia 2025 r. numer 5140.13.2024.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów następuje, gdy organ pozostawia poza rozważaniami argumenty strony, pomija istotne dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

u. art. 48 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Prawo budowlane

Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej, w tym wstrzymanie robót i możliwość legalizacji.

u. art. 48 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3

Prawo budowlane

Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej, w tym wstrzymanie robót i możliwość legalizacji.

u. art. 29 § ust. 1 pkt 14

Prawo budowlane

Określa przypadki, w których budowa budynku gospodarczego wymaga zgłoszenia.

u. art. 29 § ust. 2 pkt 3

Prawo budowlane

Określa przypadki, w których budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2 sytuowanych na działce z budynkiem mieszkalnym nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia.

Dz.U. 2025 poz 1691 art. 80 art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom oraz wyjaśnienie podstawy prawnej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12

Dotyczy usytuowania budynków i odległości od granicy działki, z możliwością odstępstw dla zabudowy zagrodowej rolników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w kwestii konstrukcyjnego rozdzielenia budynku gospodarczego i wiaty, nie uwzględniając wszystkich elementów konstrukcyjnych. • Budynek gospodarczy i wiata nie zostały skutecznie konstrukcyjnie rozdzielone, ponieważ budynek posadowiony jest na jednym fundamencie betonowym, a dach budynku zachodzi na zadaszenie wiaty.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie w tym zakresie zostało dokonane z naruszeniem art. 80 K.p.a. • O przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można mówić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego • organy przyjęły dowolnie, że w sprawie doszło do rozdzielenia konstrukcyjnego budynków. Nie odniesiono się bowiem do wszystkich elementów konstrukcyjnych.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący

Marta Joanna Czubkowska

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) w kontekście oceny stanu faktycznego w sprawach budowlanych, zwłaszcza dotyczących samowoli budowlanej i podziału obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału budynku gospodarczego i wiaty oraz oceny ich konstrukcyjnego rozdzielenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów spraw budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak sądowa kontrola może korygować błędy proceduralne, nawet w pozornie rutynowych sprawach budowlanych.

“Sąd uchyla decyzję: Organy nadzoru budowlanego zbyt pochopnie oceniły podział budynku gospodarczego.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst