Orzeczenie · 2026-01-08

II SA/Bd 699/25Oddalenie skargi na postanowienie inspektora sanitarnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-01-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaobowiązek szczepiennyzarzut egzekucyjnywygaśnięcie obowiązkuwymagalność obowiązkupostępowanie sądowoadministracyjnezdrowie publicznedzieckorodzicsanepid

Sprawa dotyczyła skargi S. Ł. na postanowienie Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu zarzutu wygaśnięcia obowiązku szczepiennego jego dziecka. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w T., zobowiązującego skarżącego do zaszczepienia dziecka. Skarżący wniósł zarzut wygaśnięcia obowiązku, powołując się na art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), twierdząc, że zgłosił się z dzieckiem do lekarza, który stwierdził przeciwwskazania do szczepienia z powodu choroby dziecka. PPIS oddalił ten zarzut, wskazując, że samo zgłoszenie się do placówki medycznej nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku szczepienia, a od prawie 7 lat rodzice nie stawili się na szczepienie. W zażaleniu skarżący podniósł również zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), wskazując na odroczenie szczepienia. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie PPIS, podkreślając, że postępowanie dotyczyło zarzutu wygaśnięcia obowiązku, a nie jego wymagalności, i że nowe zarzuty nie mogą być podnoszone na etapie zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzut wygaśnięcia obowiązku nie został skutecznie podniesiony, ponieważ samo zgłoszenie się do lekarza i odroczenie szczepienia z powodu infekcji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku, a jedynie może wpływać na jego wymagalność. Sąd podkreślił, że skarżący jednoznacznie oparł swój zarzut na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (wygaśnięcie obowiązku), a nie na art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. (brak wymagalności). Sąd stwierdził również, że obowiązek szczepienny wygasa z dniem ukończenia przez dziecko 19. roku życia, a małoletni A. Ł. (ur. w listopadzie 2016 r.) wciąż podlega temu obowiązkowi. Sąd uznał, że nawet przeprowadzone dowody dotyczące odroczenia szczepienia nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż dotyczyły wymagalności, a nie wygaśnięcia obowiązku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności rozróżnienie między wygaśnięciem a wymagalnością obowiązku, oraz zasady postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie rozpoznawania zarzutów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obowiązkiem szczepiennym i zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowe jest ścisłe przestrzeganie przez stronę podstawy prawnej zgłaszanego zarzutu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zgłoszenie się do lekarza i odroczenie szczepienia z powodu choroby dziecka powoduje wygaśnięcie obowiązku szczepiennego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgłoszenie się do lekarza i odroczenie szczepienia z powodu choroby nie powoduje wygaśnięcia obowiązku szczepiennego, a jedynie może wpływać na jego wymagalność.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wygaśnięcie obowiązku następuje np. przez jego wykonanie, umorzenie lub przedawnienie, lub po osiągnięciu przez dziecko wieku 19 lat. Odroczenie szczepienia z powodu infekcji nie jest równoznaczne z wygaśnięciem obowiązku, a jedynie z jego tymczasową niedostępnością do egzekwowania (brak wymagalności).

Czy organ egzekucyjny lub sąd administracyjny może z urzędu badać zarzut egzekucyjny pod kątem innych podstaw niż wskazane przez zobowiązanego, jeśli zobowiązany jednoznacznie wskazał konkretną podstawę prawną zarzutu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny jest związany zakresem zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego i nie może z urzędu badać innych podstaw prawnych, nawet jeśli uzasadnienie zarzutu mogłoby na nie wskazywać.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zobowiązany ma obowiązek jednoznacznego wskazania podstawy prawnej zarzutu. Organ nie ma obowiązku kwalifikowania zarzutu we własnym zakresie ani rozszerzania jego zakresu ponad to, co zostało zgłoszone. Dotyczy to również sytuacji, gdy zobowiązany jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Czy zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) może być skutecznie podniesiony w postępowaniu zażaleniowym lub skardze do sądu administracyjnego, jeśli pierwotny zarzut dotyczył wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nowe zarzuty lub uzupełnianie zarzutów o nowe podstawy faktyczne lub prawne nie są dopuszczalne na etapie postępowania zażaleniowego ani skargi do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowane i muszą być zgłoszone w określonym terminie. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych podstaw prawnych, a sąd administracyjny nie może formułować nowych podstaw zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że postanowienia organów administracji były zgodne z prawem.

Przepisy (26)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości lub w części może dotyczyć sytuacji, gdy obowiązek został wykonany, umorzony, przedawniony, lub gdy odpadła podstawa prawna jego dochodzenia, albo gdy dziecko osiągnęło wiek 19 lat.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.

u.z.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Określa obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Określa obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym.

Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 § par. 2 pkt 5

Podstawa zarzutu wygaśnięcia obowiązku.

p.p.s.a. art. 151

Dz.U. 2024 poz 935

Oddalenie skargi.

u.z.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Dz.U. 2024 poz 924

Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 1

Dz.U. 2024 poz 924

Obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut braku wymagalności obowiązku występuje, gdy obowiązek istnieje, ale nie może być egzekwowany w danym momencie, np. z powodu odroczenia terminu jego wykonania.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

u.p.e.a. art. 45

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W dalszych etapach postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu pozostaje obrona przez przedstawienie dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

p.u.s.a. art. 106 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Dotyczy lekarskiego badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Dotyczy lekarskiego badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem.

rozporządzenie art. 3

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Określa wiek wygaśnięcia obowiązku szczepiennego (19 lat dla wskazanych chorób).

Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 § par. 2 pkt 6

Podstawa zarzutu braku wymagalności obowiązku.

Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 § par. 1

Prawo do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 § par. 4

Zakres i dowody zarzutu.

Dz.U. 2025 poz 132 art. 45

Obrona przed egzekucją po terminie na zarzuty.

p.u.s.a. art. 106 § § 1

Dz.U. 2024 poz 1267

Dowód uzupełniający w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Dz.U. 2024 poz 935

Posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 2

Dz.U. 2024 poz 924

Badanie kwalifikacyjne.

u.z.z.l. art. 17 § ust. 3

Dz.U. 2024 poz 924

Badanie kwalifikacyjne.

rozporządzenie art. 3

Dz.U. 2025 poz 782

Wiek wygaśnięcia obowiązku szczepiennego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut wygaśnięcia obowiązku nie został skutecznie podniesiony, ponieważ zgłoszenie się do lekarza i odroczenie szczepienia z powodu choroby nie powoduje wygaśnięcia obowiązku, a jedynie może wpływać na jego wymagalność. • Organ egzekucyjny jest związany zakresem zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego i nie może z urzędu badać innych podstaw prawnych. • Nowe zarzuty nie mogą być podnoszone na etapie postępowania zażaleniowego ani skargi do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Obowiązek szczepienny wygasł z powodu choroby dziecka i odroczenia szczepienia. • Organ powinien był z urzędu rozpoznać zarzut braku wymagalności obowiązku, mimo że skarżący wskazał na wygaśnięcie obowiązku. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentacji medycznej i nieodniesienie się do niej w uzasadnieniu. • Naruszenie Konstytucji RP i ustawy o zapobieganiu chorobom zakaźnym poprzez stwierdzenie wymagalności obowiązku wynikającego z komunikatu GIS, a nie aktu prawa powszechnie obowiązującego.

Godne uwagi sformułowania

Zarzut wygaśnięcia obowiązku nie został skutecznie podniesiony. • Odroczenie obowiązku ma wpływ na wymagalność tego obowiązku, ale nie powoduje jego wygaśnięcia. • Organ jest związany podniesionym zarzutem egzekucyjnym, rozstrzyga zatem tylko w jego zakresie. • Nie jest dopuszczalne podnoszenie nowych zarzutów egzekucyjnych na etapie postępowania zażaleniowego (a tym bardziej na etapie skargi do sądu administracyjnego).

Skład orzekający

Joanna Brzezińska

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

sędzia

Joanna Janiszewska - Ziołek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności rozróżnienie między wygaśnięciem a wymagalnością obowiązku, oraz zasady postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie rozpoznawania zarzutów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obowiązkiem szczepiennym i zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowe jest ścisłe przestrzeganie przez stronę podstawy prawnej zgłaszanego zarzutu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, co może mieć znaczenie dla wielu obywateli.

“Czy choroba dziecka zwalnia z obowiązku szczepienia? Sąd wyjaśnia, kiedy obowiązek wygasa, a kiedy jest tylko niewymagalny.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst