II SA/Bd 506/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki [...] sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w B., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta B. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia trzech otworów okiennych wykonanych niezgodnie z przepisami w ścianie granicznej budynku mieszkalnego. Spółka wniosła o wszczęcie postępowania, wskazując na naruszenia przepisów. PINB odmówił wszczęcia, powołując się na tożsamość przedmiotu z wcześniej zakończoną sprawą, która została prawomocnie rozstrzygnięta przez WSA wyrokiem oddalającym skargę. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie WINB do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie art. 61a § 1 KPA, art. 28 KPA, art. 171 PPSA oraz art. 7 i 8 KPA. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, choć z częściowo błędnym uzasadnieniem. Kluczowe było stanowisko sądu, że postępowania w sprawach naruszenia Prawa budowlanego wszczynane są z urzędu, a nie na wniosek, co wynika z wykładni art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd podzielił również argumentację organów o tożsamości przedmiotu sprawy z wcześniej zakończonym postępowaniem, co skutkowało powagą rzeczy osądzonej. W związku z tym, mimo błędnego uzasadnienia organów co do powagi rzeczy osądzonej, odmowa wszczęcia postępowania była zasadna z uwagi na brak legitymacji spółki do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego w kontekście wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek, oraz zasada powagi rzeczy osądzonej w sprawach budowlanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone. Interpretacja art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek strony o wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia naruszeń Prawa budowlanego może być podstawą do wszczęcia postępowania, czy też postępowanie takie wszczyna się wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowania w sprawach naruszenia Prawa budowlanego wszczynane są z urzędu, a nie na wniosek strony. Złożenie wniosku przez podmiot niebędący stroną lub nieposiadający legitymacji do jego złożenia, skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko, że art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego, wbrew odmiennym interpretacjom, wprowadza zasadę wszczynania postępowań dotyczących naruszeń Prawa budowlanego wyłącznie z urzędu, co wynika z ratio legis przepisu oraz uzasadnienia projektu zmian. Brak jest podstaw do odstąpienia od jasnego brzmienia przepisu.
Czy ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, która została już prawomocnie zakończona, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne wszczęcie postępowania w sprawie, która została już prawomocnie zakończona, narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej i jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedmiot wniosku spółki dotyczył tych samych otworów okiennych, które były przedmiotem wcześniejszego postępowania zakończonego prawomocną decyzją i wyrokiem WSA. W związku z tym zachodziła tożsamość stosunku administracyjnego, co uniemożliwiało ponowne wszczęcie postępowania.
Czy podmiot zarządzający budynkiem ma legitymację do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie usunięcia niezgodnych z prawem otworów okiennych?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio o legitymacji spółki do złożenia wniosku, ale uznał, że nawet jeśli wniosek taki został złożony, to w sytuacji, gdy postępowanie wszczyna się z urzędu, a sprawa została już prawomocnie zakończona, organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na brak legitymacji do złożenia wniosku nie wyklucza, że taki wniosek może stanowić impuls do wszczęcia postępowania z urzędu. Jednakże w tej konkretnej sprawie, ze względu na prawomocne zakończenie postępowania, odmowa wszczęcia była uzasadniona.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawach naruszenia Prawa budowlanego wszczynane są z urzędu, a nie na wniosek. • Sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, który był już prawomocnie rozstrzygnięty, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 61a § 1 KPA poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 28 KPA poprzez błędną wykładnię (uznanie, że spółka nie jest stroną). • Zarzut naruszenia art. 171 PPSA poprzez niewłaściwe zastosowanie (uznanie tożsamości postępowania). • Zarzut naruszenia art. 7 i 8 KPA poprzez zaniechanie ustalenia podstaw legitymacji spółki.
Godne uwagi sformułowania
Postępowania dotyczące naruszenia ustawy - Prawo budowlane mają charakter nakazów lub zakazów. Podstawą wszczęcia tych postępowań jest naruszenie przepisów prawa. Dlatego postępowania takie powinny być wszczynane z urzędu (organ ma obowiązek podjąć działania w przypadku stwierdzenia naruszenia Prawa budowlanego), a nie na wniosek. • Samo złożenie wniosku nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej. • Wobec powyższego zaistniała przesłanka przedmiotowa do wydania przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Tym samym, jeżeli w sprawie zapadła decyzja kończąca postępowanie w sprawie, to nie jest możliwe ponowne wszczęcie zakończonego już postępowania. W świetle powyższego ponowne wszczęcie i orzekanie przez organ administracji publicznej w tym samym przedmiocie naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący
Jarosław Wichrowski
sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego w kontekście wszczynania postępowań z urzędu, a nie na wniosek, oraz zasada powagi rzeczy osądzonej w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie zostało już prawomocnie zakończone. Interpretacja art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – czy organy muszą reagować na wnioski stron, czy też postępowania wszczynają wyłącznie z urzędu. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Czy organ budowlany musi działać na Twój wniosek? WSA wyjaśnia, kiedy postępowanie wszczyna się z urzędu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.