II SA/Bd 208/25Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości uchylenie decyzji 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca Z. S. wniosła o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną część osady na cele Ministerstwa Obrony Narodowej. Starosta odmówił ustalenia odszkodowania, uznając, że materiał dowodowy wskazuje na prawdopodobieństwo jego wypłaty, mimo braku jednoznacznych dokumentów. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Bydgoszczy wyrokiem z 7 maja 2024 r. uchylił decyzję Wojewody, wskazując na potrzebę poczynienia wyczerpujących ustaleń odnośnie podstawy prawnej ustalenia odszkodowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy dotyczące wywłaszczeń z lat 1934, 1958 i 1961. Kluczowym dowodem dla organu było zezwolenie z 1967 r. zwalniające z podatku od spadku w postaci ekwiwalentu za gospodarstwo. WSA w Bydgoszczy ponownie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Wojewoda nie wykonał w pełni zaleceń sądu z poprzedniego wyroku. Sąd podkreślił, że organ nie wyjaśnił stanu prawnego sprawy, w szczególności podstawy prawnej, na jakiej odszkodowanie miało być ustalone lub zostało ustalone w przeszłości. Sąd wskazał, że zezwolenie z 1967 r. potwierdza jedynie szacunek wartości gospodarstwa, a nie wydanie orzeczenia ustalającego odszkodowanie. Wobec powyższego, sąd uchylił decyzję Wojewody, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności dokładnego ustalenia podstawy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście ustalania odszkodowania za wywłaszczenia dokonane na podstawie przepisów z lat międzywojennych i powojennych, a także znaczenie dokładnego wyjaśnienia podstawy prawnej przez organy administracji.
Dotyczy specyficznych sytuacji wywłaszczeń bez ustalenia odszkodowania, gdzie kluczowe jest wykazanie braku takiego ustalenia w przeszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod cele wojskowe, gdy nie wydano decyzji o odszkodowaniu, można je ustalić na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten stanowi remedium pozwalające na ustalenie odszkodowania w sytuacjach, gdy nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, nawet jeśli przepisy obowiązujące w czasie wywłaszczenia nie przewidywały jego ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma na celu uregulowanie roszczeń powstałych przed 1998 r., gdy wywłaszczenie nastąpiło bez ustalenia odszkodowania, a przepisy prawa przewidują jego ustalenie. Kluczowe jest samo 'ustalenie' odszkodowania, a nie jego wypłata.
Czy zezwolenie z 1967 r. zwalniające z podatku od spadku w postaci ekwiwalentu za wywłaszczone gospodarstwo stanowi dowód na ustalenie odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zezwolenie potwierdza jedynie szacunek wartości gospodarstwa i zwolnienie z podatku, ale nie jest orzeczeniem ustalającym odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zezwolenie z 1967 r. odnosi się do szacunku wartości ekwiwalentu za gospodarstwo, a nie do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie w rozumieniu przepisów prawa.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan prawny sprawy dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wyjaśnił wystarczająco podstawy prawnej, na jakiej odszkodowanie miało być ustalone lub zostało ustalone w przeszłości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Wojewoda nie wykonał w pełni zaleceń z poprzedniego wyroku, nie wyjaśniając podstawy prawnej ustalenia odszkodowania, co narusza przepisy postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stanowi podstawę do wydania decyzji o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Może być stosowany do spraw z przeszłości.
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawa do wydania decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, gdy odszkodowanie nie zostało ustalone.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża zasadę ochrony własności i gwarantuje prawo do odszkodowania za wywłaszczenie.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża zasadę ochrony własności.
EKPC art. 1 Protokołu Dodatkowego
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Dotyczy ochrony prawa własności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przekonywania stron o słuszności rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Dekret z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym
Przepisy regulujące wywłaszczenie nieruchomości w okresie międzywojennym.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 21
Regulacje dotyczące ustalania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości.
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o zmianie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 49a § ust. 3
Przepis dotyczący prawa do odszkodowania dla właścicieli nieruchomości rolnych, którzy nie weszli w posiadanie nieruchomości zamiennych.
Dekret z dnia 3 lutego 1947 r. o podatku od nabycia praw majątkowych art. 19
Podstawa prawna zwolnienia z opodatkowania spadku w postaci ekwiwalentu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco podstawy prawnej, na jakiej odszkodowanie miało być ustalone lub zostało ustalone w przeszłości. • Zezwolenie z 1967 r. potwierdza jedynie szacunek wartości ekwiwalentu, a nie wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten niejako 'uaktualnia' regulacje prawne, które przewidywały przyznanie odszkodowania za odjętą nieruchomość, a do wydania aktu o odszkodowaniu nie doszło. • Regulacja art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stanowi remedium stwarzające prawną możliwość ustalenia i wypłaty odszkodowania w tych sytuacjach, w których nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości 'bez ustalenia odszkodowania'. • Z punktu widzenia przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. relewantna prawnie pozostaje okoliczność 'ustalenia' odszkodowania. Przepis ten nie odwołuje się natomiast do kwestii 'wypłaty' odszkodowania, która z natury rzeczy jest czynnością następczą wobec jego ustalenia i ma zazwyczaj charakter jedynie techniczny.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Renata Owczarzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście ustalania odszkodowania za wywłaszczenia dokonane na podstawie przepisów z lat międzywojennych i powojennych, a także znaczenie dokładnego wyjaśnienia podstawy prawnej przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji wywłaszczeń bez ustalenia odszkodowania, gdzie kluczowe jest wykazanie braku takiego ustalenia w przeszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i trudności w uzyskaniu odszkodowania po wielu latach, co pokazuje złożoność prawa administracyjnego i potrzebę ochrony praw własności.
“Po latach walki o odszkodowanie za wywłaszczoną ziemię, sąd wskazuje na kluczowy błąd organów administracji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.