II PZ 12/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda R.L. na wyrok Sądu Okręgowego w Koninie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Koninie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że nieważność postępowania zaszła z powodu wadliwego składu Sądu Rejonowego, który orzekał w sprawie po tym, jak sędzia M.J. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Koninie, a nie został oddelegowany do dalszego orzekania w Sądzie Rejonowym. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie powoda. Podkreślono, że kontrola sprawowana w postępowaniu zażaleniowym ma charakter formalny i skupia się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy potwierdził, że stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym sędzia powołany na stanowisko w sądzie wyższej instancji bez delegacji nie może orzekać w sądzie niższej instancji, jest prawidłowe. Powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 68/19 oraz przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, wskazując, że awans sędziego do sądu wyższej instancji bez delegacji skutkuje utratą uprawnień do orzekania w dotychczasowym miejscu służbowym. W związku z tym, czynności orzecznicze sędziego M.J. od dnia 10 listopada 2021 r. były wadliwe, co uzasadniało uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczących jurysdykcji sędziego po awansie do sądu wyższej instancji oraz kwestii nieważności postępowania z powodu wadliwego składu sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji awansu sędziego i braku delegacji. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie sędzia orzeka poza zakresem swoich kompetencji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia powołany na stanowisko w sądzie wyższej instancji, bez delegacji, może nadal orzekać w sądzie niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia powołany na stanowisko w sądzie wyższej instancji, bez delegacji na podstawie art. 77 p.u.s.p., traci uprawnienia do orzekania w sądzie niższej instancji.
Uzasadnienie
Awans sędziego do sądu wyższej instancji zmienia jego jurysdykcję. Artykuły dotyczące zmiany miejsca służbowego lub delegacji nie mają zastosowania do sytuacji awansu, chyba że ustawa wyraźnie na to zezwala. Orzekanie przez sędziego sądu wyższej instancji w sądzie niższej instancji jest dopuszczalne tylko na podstawie delegacji.
Czy wadliwy skład sądu orzekającego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwy skład sądu orzekającego, sprzeczny z przepisami prawa, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Nieważność postępowania zachodzi, gdy w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia nieuprawniony do orzekania w danej sprawie lub w danym sądzie. Sędzia powołany na stanowisko w sądzie wyższej instancji bez delegacji nie jest uprawniony do orzekania w sądzie niższej instancji.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie uchylające wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola Sądu Najwyższego w tym postępowaniu ma charakter formalny i skupia się na prawidłowości stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji, bez wkraczania w merytoryczne kompetencje sądu drugiej instancji.
Uzasadnienie
Zażalenie na postanowienie o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy orzeczenia, lecz procesowej prawidłowości stwierdzenia nieważności postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.L. | osoba_fizyczna | powód |
| R.W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd drugiej instancji dopuścił się nieważności postępowania lub naruszył przepisy postępowania, a potrzeba uzasadnia uchylenie wyroku w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, sąd drugiej instancji uchyli wyrok, zniesie postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekaże sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
p.u.s.p. art. 47b § § 1, 2 i 4
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy te regulują kwestie zmiany miejsca służbowego sędziego lub delegowania do innego sądu, jednakże nie mają zastosowania do zmiany miejsca służbowego na skutek awansu sędziego do sądu wyższej instancji.
p.u.s.p. art. 55 § § 1, 2, 3 i 4
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy te określają stanowiska sędziowskie, sposób powoływania sędziów przez Prezydenta RP, wyznaczanie miejsca służbowego oraz jurysdykcję sędziego.
p.u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Delegacja sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie, w tym w sądzie wyższej instancji w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje między innymi na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu oraz na postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie jest oczywiście uzasadnione, albo jeżeli naruszenie prawa procesowego lub prawa materialnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził nieważność postępowania z powodu wadliwego składu Sądu Rejonowego po awansie sędziego do Sądu Okręgowego bez delegacji. • Sędzia powołany na stanowisko w sądzie wyższej instancji bez delegacji traci uprawnienia do orzekania w sądzie niższej instancji.
Odrzucone argumenty
Skład Sądu pierwszej instancji był prawidłowy, ponieważ zmiana miejsca służbowego sędziego lub delegowanie sędziego do innego sądu nie stanowi przeszkody do podejmowania czynności w sprawach przydzielonych w dotychczasowym miejscu służbowym aż do ich zakończenia.
Godne uwagi sformułowania
sędzia powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku wyższego szczebla nie jest sędzią uprawnionym na podstawie art. 47b p.u.s.p. do rozpoznawania spraw w dotychczasowym miejscu służbowym po dniu powołania i bez delegacji • rzeczowe zakresy władzy sądowniczej sędziów na różnych stanowiskach wykluczają się • kontrola dokonywana w ramach tego środka zaskarżenia powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
członek
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczących jurysdykcji sędziego po awansie do sądu wyższej instancji oraz kwestii nieważności postępowania z powodu wadliwego składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji awansu sędziego i braku delegacji. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie sędzia orzeka poza zakresem swoich kompetencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu i jurysdykcji sędziego, co ma znaczenie dla pewności obrotu prawnego. Wyjaśnia złożone zagadnienia proceduralne w przystępny sposób.
“Awans sędziego do wyższej instancji unieważnia postępowanie w niższej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.