Orzeczenie · 2025-01-29

II PSKP 7/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-29
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
Krajowa Administracja SkarbowaSłużba Celnastosunek służbystosunek pracyprzekształcenie zatrudnieniazwolnienieodszkodowaniereforma administracjiSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie wniesionego przez D. G., byłego funkcjonariusza Służby Celnej, przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w B.. Powód twierdził, że został bezprawnie pozbawiony możliwości kontynuowania służby i zmuszony do przyjęcia propozycji zatrudnienia na umowie o pracę. Sądy niższych instancji oddaliły jego powództwo, uznając, że przyjęcie propozycji pracy było dobrowolnym przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy, zgodnym z przepisami wprowadzającymi ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy zakwestionował przyjęte przez sąd okręgowy założenie, że zaproponowanie zatrudnienia na umowie o pracę skutkuje dobrowolnym przekształceniem stosunku służby w stosunek pracy. Podkreślono, że przyjęcie propozycji pracy w ramach reformy KAS prowadzi do ustania stosunku służbowego, a procedura ta powinna podlegać kontroli sądowej pod kątem zgodności z kryteriami ustawowymi (kwalifikacje, przebieg służby) i konstytucyjnymi zasadami równości i prawa do sądu. Sąd Najwyższy uznał, że stosunek służbowy skarżącego uległ wygaśnięciu, a zastosowana procedura powinna być oceniona pod kątem legalności i zgodności z prawem, a nie traktowana jako dobrowolne przekształcenie. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących reformy Krajowej Administracji Skarbowej, przekształcenia stosunku służby w stosunek pracy, prawa funkcjonariuszy do kontroli sądowej nad procesem zwolnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i przepisów przejściowych z lat 2016-2017.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przyjęcie przez funkcjonariusza propozycji zatrudnienia na umowie o pracę w ramach reformy KAS skutkuje dobrowolnym przekształceniem stosunku służby w stosunek pracy, czy też ustaniem stosunku służbowego podlegającym kontroli sądowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowie o pracę w ramach reformy KAS skutkuje ustaniem stosunku służbowego, a procedura ta powinna podlegać kontroli sądowej pod kątem zgodności z prawem i kryteriami ustawowymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie propozycji pracy przez funkcjonariusza w ramach reformy KAS prowadzi do ustania stosunku służbowego, a nie do jego dobrowolnego przekształcenia. Podkreślono, że procedura ta powinna być zgodna z kryteriami ustawowymi (kwalifikacje, przebieg służby) i konstytucyjnymi zasadami równości i prawa do sądu, a nie być pozostawiona swobodnemu uznaniu organu.

Czy funkcjonariusz, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowie o pracę, może dochodzić roszczeń ze stosunku służby przed sądem pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet po przyjęciu propozycji zatrudnienia na umowie o pracę, funkcjonariusz może dochodzić roszczeń ze stosunku służbowego, gdyż przyjęcie propozycji skutkuje ustaniem stosunku służbowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przyjęcie propozycji pracy skutkuje ustaniem stosunku służbowego, co otwiera drogę do dochodzenia roszczeń ze stosunku służbowego przed sądem pracy, nawet jeśli wcześniej przyjęto propozycję zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w B.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

p.w. KAS art. 165 § ust. 7

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Dyrektor IAS, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania.

p.w. KAS art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS wygasają z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.

p.w. KAS art. 171 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

W przypadku przyjęcia propozycji zatrudnienia, z dniem określonym w propozycji, dotychczasowy stosunek służby przekształca się odpowiednio w stosunek pracy.

Pomocnicze

u.s.c. art. 104

Ustawa o Służbie Celnej

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 11

Kodeks pracy

k.p. art. 45

Kodeks pracy

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

u.k.s.s.c. art. 35 § § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyjęcie propozycji pracy przez funkcjonariusza skutkuje ustaniem stosunku służbowego, a nie jego przekształceniem. • Procedura proponowania zatrudnienia na umowie o pracę w ramach reformy KAS powinna podlegać kontroli sądowej pod kątem zgodności z prawem i kryteriami ustawowymi. • Funkcjonariusz, który przyjął propozycję pracy, nadal może dochodzić roszczeń ze stosunku służbowego przed sądem pracy.

Odrzucone argumenty

Sądy niższych instancji błędnie uznały, że przyjęcie propozycji pracy było dobrowolnym przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy. • Sądy niższych instancji nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące przekształcenia stosunku służby w stosunek pracy, ignorując konieczność kontroli sądowej i zgodności z konstytucyjnymi zasadami.

Godne uwagi sformułowania

przyjęcie propozycji zatrudnienia na podstawie stosunku pracy powoduje ustanie (wygaśnięcie) dotychczasowego stosunku służbowego (administracyjnoprawnego) • ustanie to jest skutkiem załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w sposób władczy i jednostronny • nieprzedstawienie propozycji dalszej służby nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu podmiotu składającego propozycję, lecz musi uwzględniać kryteria określone w art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący

Piotr Prusinowski

członek

Krzysztof Rączka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy Krajowej Administracji Skarbowej, przekształcenia stosunku służby w stosunek pracy, prawa funkcjonariuszy do kontroli sądowej nad procesem zwolnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reformy KAS i przepisów przejściowych z lat 2016-2017.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące reformy KAS i praw funkcjonariuszy jest istotne dla szerokiego grona prawników i osób związanych z administracją publiczną, a także dla pracowników służb mundurowych.

Sąd Najwyższy: Przyjęcie 'propozycji pracy' to nie dobrowolne przekształcenie, a ustanie służby pod kontrolą sądu!

Dane finansowe

WPS: 42 446 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst